Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σήμερα ψήφισμα σχετικά με τις επιπτώσεις της τουρκικής εισβολής του 1974 στις γυναίκες της Κύπρου.
Συνολικά, 575 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ, 33 κατά και 43 απείχαν από την ψηφοφορία.
Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχε υιοθετήσει τον περασμένο μήνα το σχετικό ψήφισμα, με το οποίο ζητείται η απόδοση ευθυνών, η ουσιαστική στήριξη των επιζωσών και η διασφάλιση της συμμετοχής των γυναικών στις ειρηνευτικές διαδικασίες.
Το ψήφισμα καταδικάζει τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή της Κύπρου και τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τις τουρκικές δυνάμεις, επισημαίνοντας τις μακροχρόνιες συνέπειες για τις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, όπως η σεξουαλική βία που συνδέεται με ένοπλες συγκρούσεις, ο αναγκαστικός εκτοπισμός, ο διαχωρισμός οικογενειών, το ψυχικό τραύμα, ο κοινωνικός στιγματισμός, καθώς και οι μακροπρόθεσμες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Παράλληλα, καταδικάζει τη χρήση της σεξουαλικής βίας ως όπλου πολέμου, χαρακτηρίζοντάς την σοβαρή παραβίαση των Συμβάσεων της Γενεύης, και καλεί σε αναγνώριση των εγκλημάτων, απόδοση ευθυνών, αποκατάσταση των θυμάτων και παροχή ολοκληρωμένης στήριξης προς τις επιζώσες και τις οικογένειές τους.
Σύμφωνα με την Ελεονώρα Μελέτη, ευρωβουλευτή του ΕΛΚ και εισηγήτρια του ψηφίσματος ο αριθμός των θυμάτων σεξουαλικής βίας κατά την Τουρκική εισβολή του 1974 ανέρχεται στα 1500 άτομα. Ανάμεσα τους βρίσκονται άντρες, γυναίκες και παιδιά.
«Η Κύπρος και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υποχρέωση να διασφαλίσουν τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και την ιστορική μνήμη όλων των γυναικών της Κύπρου», δήλωσε ο ευρωβουλευτής της Ομάδας της Αριστεράς (GUE/NGL), Γιώργος Γεωργίου.
Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του, ο ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Λουκάς Φουρλάς, ανέφερε επίσης: «Είναι μια νίκη των ίδιων των γυναικών που βρήκαν τη δύναμη να μιλήσουν. Και είναι ταυτόχρονα ένα ισχυρό μήνυμα ότι τα εγκλήματα πολέμου και η σεξουαλική βία δεν παραγράφονται, δεν ξεχνιούνται και δεν συγκαλύπτονται.»
Στην ίδια ανακοίνωση, ο ευρωβουλευτής, Λουκάς Φουρλάς, δήλωσε ότι «το ψήφισμα συνιστά ιστορική αναγνώριση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν εις βάρος των γυναικών της Κύπρου, ενώ παράλληλα δημιουργεί σημαντικό προηγούμενο και για άλλες περιπτώσεις έμφυλης και σεξουαλικής βίας σε ένοπλες συγκρούσεις διεθνώς».
Μία από τις ελάχιστες δημόσιες μαρτυρίες γυναίκας που υπέστη βιασμό κατά την τουρκική εισβολή του 1974 δημοσιοποιήθηκε το 2016 από το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΥΠΕ), σπάζοντας τη σιωπή δεκαετιών γύρω από το θέμα. Σύμφωνα με το ΚΥΠΕ και τη Deutsche Welle, στο κατεχόμενο χωριό Βώνη, αλλά και σε στρατόπεδα κράτησης στα χωριά Βιτσάδα, Μαραθόβουνο και Γύψου, καταγράφηκαν μαρτυρίες για συστηματικούς βιασμούς γυναικών από Τούρκους στρατιώτες.
Παράλληλα, σύμφωνα με το βιβλίο του Χρύσανθου Χρυσάνθου «Ο άλλος πόλεμος των γιατρών το 1974», εκατοντάδες γυναίκες που έμειναν έγκυες ύστερα από τους βιασμούς υποβλήθηκαν σε διακοπή κύησης μετά την ψήφιση ειδικής νομοθεσίας. Οι επεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν σε δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια, καθώς και στα νοσοκομεία των Βρετανικών Βάσεων, ενώ αναφέρεται ότι ακόμη και η Εκκλησία της Κύπρου επέδειξε ανοχή στην κατ’ εξαίρεση τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας, λόγω των έκτακτων συνθηκών.
Τον Ιούλιο του 1976, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (το τότε ερευνητικό όργανο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) υιοθέτησε την επίσημη έκθεσή της για το ζήτημα. Στα συμπεράσματά της διαπίστωσε ότι οι βιασμοί και οι άλλες πράξεις βίας που διαπράχθηκαν από Τούρκους στρατιώτες δεν αποτελούσαν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά συνιστούσαν απάνθρωπη μεταχείριση και παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
