Η αυτανάφλεξη μέσα στο δεξιό στρατόπεδο – Αβέρωφ σε ρόλο… εκδικητή και η αμήχανη αντίδραση της Πινδάρου – Η μεγάλη κρίση στον ΔΗΣΥ

Η πρώτη μεγάλη έκρηξη στο συναγερμικό στρατόπεδο έχει γίνει. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός βρίσκεται πλέον ενώπιον ίσως της μεγαλύτερης πρόκλησης της ιστορίας του. Είτε θα καταφέρει να γυρίσει σελίδα είτε θα οδηγηθεί σε πολύ άσχημα μονοπάτια.

Η κρίση στην οποία έχει περιέλθει το κόμμα είναι ίσως μεγαλύτερη και από αυτή που είχε περάσει το 2004 με το Σχέδιο Ανάν, αλλά και το 2003 όταν είχε καταγραφεί μία διάσπαση με την υποψηφιότητα τότε του Αλέκου Μαρκίδη απέναντι από αυτή του Γλαύκου Κληρίδη.

Το ενδεχόμενο μιας νέας διάσπασης είναι ορατό, ενώ, την ίδια ώρα, το κλίμα εντός και εκτός Πινδάρου είναι εκρηκτικό. Το συναγερμικό στρατόπεδο σείεται πλέον συθέμελα και η ανησυχία εντός των συναγερμικών κύκλων είναι διάχυτη.

Τις τελευταίες μέρες είχε παρατηρηθεί μια κινητοποίηση ιστορικών στελεχών του κόμματος, προκειμένου να μεσολαβήσουν ώστε να βρεθεί μια συναινετική λύση και να αποφευχθούν νέες περιπέτειες, χωρίς, ωστόσο, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, να προδιαγράφεται οτιδήποτε συγκεκριμένο.

Το δεδομένο είναι ότι η κρίση είναι πολυδιάστατη και προφανώς δεν περιορίζεται μόνο στο ποιος θα λάβει το χρίσμα για τις προεδρικές εκλογές. Οι προσωπικές ατζέντες κυριαρχούν έναντι της παραγωγής πολιτικής και η συλλογικότητα αγνοείται. Τη μετεκλογική ευφορία από το αποτέλεσμα της κάλπης των βουλευτικών εκλογών έχει διαδεχθεί η ίντριγκα και ο εκνευρισμός.

Ο Αβέρωφ έτοιμος για εκδίκηση

Η πρώτη μεγάλη βόμβα έσκασε με την εξαγγελία της υποψηφιότητας του Αβέρωφ Νεοφύτου την περασμένη Κυριακή, όταν ανακοίνωσε και επίσημα αυτό το οποίο προετοίμαζε τις προηγούμενες μέρες. Ακολούθησε η δεύτερη μεγάλη βόμβα, με την αποκάλυψη για το περιβόητο δείπνο σε γνωστή ψαροταβέρνα στη Λευκωσία και τον ισχυρισμό περί πρότασης συμφωνίας που του έγινε από τον «στενότατο» συνεργάτη της Αννίτας Δημητρίου, παρουσία και της ίδιας.

Στην πορεία αποκαλύφθηκε ότι επρόκειτο για τον επιχειρηματία και εκδότη της εφημερίδας «Πολίτης», Κρις Παναγιώτου, και τον διευθυντή της εφημερίδας, Διονύση Διονυσίου. Κατά τον ισχυρισμό του Αβέρωφ Νεοφύτου, ο Κρις Παναγιώτου τού ζήτησε να βοηθήσει την Αννίτα Δημητρίου να εκλεγεί Πρόεδρος της Βουλής και, εν συνεχεία, ο ΔΗΣΥ να έχει ως υποψήφιο για τις προεδρικές εκλογές τον Αβέρωφ Νεοφύτου.

Κρις Παναγιώτου και Διονύσης Διονυσίου έδωσαν, βέβαια, τη δική τους εκδοχή, κάνοντας λόγο για ένα κοινωνικό δείπνο, όπως συνηθίζεται να γίνεται μεταξύ ΜΜΕ και πολιτικών, ενώ από το περιβάλλον της Αννίτας Δημητρίου απορρίπτεται κατηγορηματικά ότι έγινε μπροστά της αυτή η συζήτηση. Το σίγουρο είναι ότι έγινε ένα δείπνο μεταξύ των τεσσάρων. Το τι λέχθηκε και υπό ποια ιδιότητα δεν το γνωρίζουμε.

Ανεξάρτητα, όμως, από το τι ισχύει και το τι στην πραγματικότητα λέχθηκε, ο Αβέρωφ γνώριζε πολύ καλά τη διάσταση που θα έπαιρνε η «βόμβα» με την αναφορά του στο συγκεκριμένο δείπνο και στη σύνθεση των παρευρισκομένων. Ούτε ήταν τυχαίος ο χαρακτηρισμός «στενότερος των στενοτάτων» που χρησιμοποίησε για τον σύμβουλο, όπως είπε, της Αννίτας Δημητρίου, παρόλο που δεν έδωσε ονόματα.

Στελέχη τόσο από την ηγεσία του κόμματος όσο και γενικότερα δηλώνουν, πολύ σωστά, ότι δεν δεσμεύει τον ΔΗΣΥ κανένας εξωθεσμικός σύμβουλος. Είναι, όμως, γεγονός ότι υπήρχε μια παρασκηνιακή μουρμούρα. Όχι για το συγκεκριμένο δείπνο, αλλά γενικότερα.

Εν πάση περιπτώσει, ήταν προφανές ότι ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ, με την αναφορά του, δεν είχε σκοπό να θίξει το γεγονός ότι κάποιοι δεν τήρησαν τη συμφωνία, αλλά να δημιουργήσει ένα γκρίζο σημείο και να ρίξει σκιές, αναδεικνύοντας, προφανώς, την κατά τον ισχυρισμό του στενή σχέση της προέδρου του κόμματος με εξωθεσμικούς παράγοντες που λειτουργούν ως σύμβουλοί της.

Σε μεγάλο βαθμό το έχει πετύχει, αφού είναι γεγονός ότι έχει προκαλέσει αρκετά σχόλια, όχι μόνο στα social media αλλά και ευρύτερα σε συναγερμικούς κύκλους, προκαλώντας προβληματισμό και σύγχυση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κατ’ ανάγκη θα λειτουργήσει ευνοϊκά για τον ίδιο ή ότι θα κεφαλαιοποιήσει τυχόν φθορά της Αννίτας Δημητρίου.

Αντίθετα, μπορεί να έχει και ο ίδιος φθορά, διότι, ναι μεν, η συγκεκριμένη δήλωσή του έχει προκαλέσει αναταράξεις εντός της Πινδάρου, αλλά, την ίδια ώρα, έχει και ο ίδιος συγκεντρώσει αρνητικά σχόλια, αφού για πολλούς η συγκεκριμένη αποκάλυψη θεωρήθηκε χτύπημα κάτω από τη μέση.

Το ζητούμενο, βέβαια, για τον Αβέρωφ Νεοφύτου φαίνεται, σε έναν βαθμό, να είναι και η εκδίκηση, η οποία λειτουργεί ως κίνητρο πίσω και από άλλες δηλώσεις του. Νιώθει, δικαίως ή αδίκως, ορθά ή λανθασμένα, ότι έχει προδοθεί το 2023. Θεωρούσε και θεωρεί ότι δικαιούται μια δεύτερη ευκαιρία το 2028. Οπότε και θα τη διεκδικήσει, προειδοποιώντας ότι δεν θα αφήσει να προδοθεί δεύτερη φορά.

Να εκδικηθεί, όμως, ποιον ή ποιους; Όσους προφανώς θεωρεί ότι τον πρόδωσαν το 2023 και όσους θεωρεί ότι τον πρόδωσαν στη συνέχεια. Είτε η Αννίτα Δημητρίου έδωσε είτε όχι οποιαδήποτε υπόσχεση στον Αβέρωφ Νεοφύτου, από τη στιγμή που βρίσκεται απέναντί του, προφανώς θεωρεί ότι δεν στέκεται δίπλα του, όπως αυτός έκανε το 2021, όταν την πρότεινε για πρώτη φορά για Πρόεδρο της Βουλής, το 2023, όταν τη στήριζε και ο ίδιος για την προεδρία του κόμματος, και το 2026, όταν έκανε τον μεσολαβητή στον Φειδία Παναγιώτου, ώστε η Άμεση Δημοκρατία να δώσει τις ψήφους της σε αυτήν.

Υποψήφιος μέχρι τέλους

Επόμενο βήμα του Αβέρωφ Νεοφύτου θα είναι η ανακοίνωση της απόφασής του να είναι υποψήφιος μέχρι τέλους. Αυτό το οποίο κυκλοφορούσε ως ανησυχία των συναγερμικων το προηγούμενο διάστημα είναι πλέον πραγματικότητα.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου θεωρείται σχεδόν δεδομένο ότι θα προχωρήσει με την υποψηφιότητά του στις προεδρικές εκλογές, ανεξάρτητα από το τι θα πράξει το κόμμα. Αφήνει, εξάλλου, να διαρρεύσει ότι δεν εμπιστεύεται την ηγεσία του κόμματος και τα στελέχη  του ότι θα στηρίξουν και θα δουλέψουν για την υποψηφιότητά του, ακόμη και εάν κερδίσει το χρίσμα στις εσωκομματικές εκλογές.

Η δική του υποψηφιότητα απέναντι σε αυτήν της Αννίτας Δημητρίου θα είναι η πιο ισχυρή κίνηση εκδίκησης. Ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα, αυτό το οποίο πρώτιστα θέλει να περάσει ως μήνυμα είναι ότι χωρίς τον Αβέρωφ η Αννίτα δεν κερδίζει, όσο δημοφιλής ή και εκλέξιμη φαίνεται να είναι μέσα από δημοσκοπήσεις.

Είναι γεγονός ότι μια υποψηφιότητα Αβέρωφ Νεοφύτου ως ανεξάρτητου θα αποσπάσει σημαντικό ποσοστό συναγερμικών ψήφων. Ίσως αντίστοιχο με αυτό του Νίκου Χριστοδουλίδη, όπως αποτυπώθηκε και σε πρόσφατη δημοσκόπηση που δημοσίευσε ο Reporter. Συνεπώς, οι πιθανότητες του επίσημου υποψηφίου του ΔΗΣΥ, είτε είναι η Αννίτα Δημητρίου είτε άλλο άτομο, μειώνονται δραματικά.

Παράλληλα, είναι ενδεικτικό αυτό που διαρρέεται από το περιβάλλον του, ότι στο δίλημμα Χριστοδουλίδης – Αννίτα, ο Αβέρωφ θα στηρίξει Χριστοδουλίδη. Ένα τέτοιο σενάριο στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών είναι, ασφαλώς, πολύ απομακρυσμένο με τα σημερινά δεδομένα.

Ωστόσο, το μήνυμα ότι μεταξύ των δύο επιλέγει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, από τον οποίο έχασε το 2023 και τον οποίο μάλιστα δεν στήριξε ούτε στον β’ γύρο, είναι ενδεικτικό ότι προτεραιοποιεί στη στόχευσή του την Αννίτα Δημητρίου και, στη συνέχεια, τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι δεν θα κινηθεί έντονα και επιθετικά κατά της κυβέρνησης και του Προέδρου της Δημοκρατίας. Οι δηλώσεις και οι παρεμβάσεις του, τόσο για το Κυπριακό όσο και για θέματα οικονομίας, εσωτερικής διακυβέρνησης αλλά και εξωτερικής πολιτικής, ήταν ιδιαίτερα έντονες και επικριτικές. Επιχειρεί να αποδομήσει και να αποδυναμώσει το αφήγημα της ισχυρής οικονομίας και της επιτυχημένης εξωτερικής πολιτικής, πάνω στα οποία χτίζει και επενδύει ο Νίκος Χριστοδουλίδης.

Βέβαια, μέσα από αυτή τη ρητορική, θέλει να αναδείξει και τις διαφορές του με τη σημερινή ηγεσία του ΔΗΣΥ και αυτό αποτελεί ακόμη ένα ενδεικτικό στοιχείο των προθέσεών του για αυτόνομη κάθοδο στις προεδρικές εκλογές.

Σίγουρα, το επόμενο διάστημα και όταν επισημοποιήσει την υποψηφιότητά του, θα κλιμακώσει και την κριτική του κατά του Νίκου Χριστοδουλίδη. Δεν αποκλείεται ακόμη να επιφυλάσσει και κάποιο πιο ισχυρό χτύπημα.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου, στο πλαίσιο της πρόσφατης δημοσιογραφικής του διάσκεψης την περασμένη Τρίτη, έριξε προειδοποιητικές βολές και προς τον Νίκο Αναστασιάδη, καυτηριάζοντας δηλώσεις του με τις οποίες ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδειχνε προς την επιλογή της συνεργασίας με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Σε δηλώσεις του τόσο στο Vidcast Philenews όσο και σε τηλεοπτικές του παρεμβάσεις, αναφέρθηκε σε παρεμβάσεις κάποιων προς την Αννίτα Δημητρίου,να «κάτσει την μάππα κάτω», εννοώντας προφανώς τον Νίκο Χριστοδουλίδη, με τον ίδιο, όπως είπε, να τη στηρίζει. Πολλοί θεωρούν ότι κάποια στιγμή θα επανέλθει δυναμικότερα και με νέες αναφορές κατά του Νίκου Αναστασιάδη, τον οποίο, εν πολλοίς, θεωρεί, δικαίως ή αδίκως, υπεύθυνο για την ήττα του το 2023.

Τι θα πράξει στον β’ γύρο

Το μέγα ερώτημα είναι τι θα πράξει ο Αβέρωφ Νεοφύτου στον β’ γύρο των προεδρικών εκλογών, εάν δεν περάσει ο ίδιος. Σενάριο πιθανό, υπό τα σημερινά δεδομένα. Αποκαλύπτει μόνο πώς θα ενεργήσει στο δίλημμα Χριστοδουλίδης – Αννίτα, αλλά όχι στο δίλημμα μεταξύ Χριστοδουλίδη και υποψηφίου που θα στηρίζει το ΑΚΕΛ ή μεταξύ Αννίτας και υποψηφίου που θα υποστηρίζει το ΑΚΕΛ.

Το δεύτερο είναι πιο απομακρυσμένο σενάριο, ασφαλώς, όπως έχουν τα δεδομένα σήμερα, οπότε και δεν αναφέρεται καθόλου παρασκηνιακά. Στο πρώτο σενάριο, δηλαδή μεταξύ Χριστοδουλίδη και υποψηφίου του ΑΚΕΛ, πιθανότατα Ανδρέα Μαυρογιάννη, αναπτύσσεται μια παραφιλολογία για εξαργύρωση της στήριξής του.

Θα πάει προς την πλευρά του ΑΚΕΛ; Για το 2023 λέει ότι ό,τι ψήφισε ο καθένας δεν είναι λάθος και όλοι θα κριθούμε από την ιστορία. Θα πράξει το ίδιο και το 2028; Τα δεδομένα αυτή τη φορά δεν είναι τα ίδια και ήδη φτάνουν μηνύματα από διάφορες κατευθύνσεις για τη σημασία της συνέχισης της δυτικής πολιτικής και της συνεχούς ενδυνάμωσης της σχέσης της Κύπρου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Στοιχείο που ενδεχομένως να διαδραματίσει τον δικό του ρόλο για την τελική απόφαση Αβέρωφ Νεοφύτου.

Η Αννίτα και η επιχείρηση πολιτικής εξόντωσής της

Κύκλοι από το περιβάλλον της προέδρου του ΔΗΣΥ βλέπουν μια προσπάθεια  πολιτικής εξόντωσής της από τον τέως πρόεδρο του κόμματος. Είναι γεγονός ότι η Αννίτα Δημητρίου τύγχανε και τυγχάνει υψηλής δημοφιλίας και, για πολλούς, ήταν και η πιο εκλέξιμη επιλογή του ΔΗΣΥ.

Οι τελευταίες εξελίξεις και η όλη ιστορία με το δείπνο σίγουρα δημιούργησαν σκιές και έχουν προκαλέσει έναν κλονισμό σε μια μερίδα των συναγερμικών. Ενδεχομένως, ωστόσο, αυτός ο κλονισμός να είναι παροδικός.

Είναι, όμως, γεγονός ότι διαπιστώνεται μια αδυναμία διαχείρισης δύσκολων καταστάσεων. Για ορισμένους, ολόκληρη η σημερινή ηγεσία του ΔΗΣΥ έχει αδυναμίες και πολλές φορές τίθεται ως προβληματισμός η πολιτική πυξίδα του κόμματος και η έλλειψη πολιτικής βαρύτητας που της καταλογίζεται από πολιτικούς αντιπάλους.

Σίγουρα προδιαγράφονται δύσκολες οι επόμενες μέρες και η περίοδος μέχρι τις προεδρικές εκλογές. Εάν η Αννίτα Δημητρίου είναι τελικά υποψήφια για τις προεδρικές εκλογές, θα έχει μια δύσκολη προεκλογική μπροστά της, έχοντας να αντιμετωπίσει πολλές δυσκολίες που θα πρέπει να ξεπεράσει. Την οποιαδήποτε εκλογική αποτυχία, με όλες τις αντιξοότητες που θα έχει να διαχειριστεί, θα τη φορτωθεί η ίδια.

Είναι δεδομένο ότι ανοίγει και θέμα ηγεσίας. Κάποιοι βλέπουν αυτό το σενάριο να έρχεται ίσως και πρόωρα.

Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι ο ΔΗΣΥ βρίσκεται πλέον ενώπιον ενός κομβικού σημείου για την επόμενη μέρα.

Η δύσκολη θέση της Πινδάρου

Οι εξελίξεις της περασμένης βδομάδας ανέδειξαν, σε μεγάλο βαθμό, και την αμηχανία της Πινδάρου, με την ηγεσία της να δείχνει ότι αντιδρά σπασμωδικά και ότι, στην ουσία, σύρεται πίσω από τις κινήσεις του Αβέρωφ Νεοφύτου.

Ενώ μια βδομάδα προηγουμένως το μήνυμα που έβγαινε από την Πινδάρου ήταν ότι το άνοιγμα της διαδικασίας για τις προεδρικές εκλογές δεν θα γινόταν πριν από τα μέσα με τέλη Οκτωβρίου, την περασμένη Δευτέρα η πρόεδρος του κόμματος ανακοίνωσε, με δήλωσή της στους δημοσιογράφους στο ισόγειο του Μεγάρου Γλαύκος Κληρίδης, την πρόθεσή της να διεκδικήσει το χρίσμα ως υποψήφια Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Υπενθυμίζεται ότι στην προηγούμενη σύσκεψη ηγεσίας, κατά την οποία βγήκε προς τα έξω και το μήνυμα ότι η ηγεσία του κόμματος σπρώχνει την Αννίτα προς υποψηφιότητα, η πρόεδρος του κόμματος, όπως έβγαινε ως πληροφορία προς τα έξω, είχε θέσει δύο προϋποθέσεις:

πρώτον, να μην υπήρχαν εξελίξεις στο Κυπριακό και, δεύτερον, να προχωρούσε μια ύστατη προσπάθεια για επίτευξη συναίνεσης, ώστε να αποφευχθούν οι εσωκομματικές κάλπες και, ενδεχομένως, οι αντιπαραθέσεις μιας εσωκομματικής προεκλογικής εκστρατείας και το κόμμα να οδηγηθεί ενωμένο στις προεδρικές εκλογές.

Το μήνυμα αυτό, ωστόσο, ερμηνεύθηκε από πλευράς Αβέρωφ ως μια δεύτερη κίνηση, μετά την εσωκομματική δημοσκόπηση, για εξόντωση της δικής του υποψηφιότητας. Ενδεχομένως, βέβαια, να ήταν απλώς και μια αφορμή, διότι, ούτως ή άλλως, είναι γνωστό ότι ο τέως πρόεδρος του κόμματος προετοιμάζεται εδώ και σχεδόν τρία χρόνια για να είναι ξανά υποψήφιος. Σε κάθε περίπτωση, ο Αβέρωφ ανακοίνωσε την περασμένη Κυριακή την υποψηφιότητά του και η Πινδάρου έτρεξε την επομένη να ανακοινώσει την έναρξη των διαδικασιών για εσωκομματικές εκλογές, μαζί με το ενδιαφέρον της Αννίτας για το χρίσμα.

Η διαδικασία-εξπρές, για πολλούς, που ανακοινώθηκε από το Εκτελεστικό Γραφείο, με υποψηφιότητες στις 13 Οκτωβρίου και κάλπες στις 14 Νοεμβρίου, πυροδότησε νέες αντιδράσεις και διαμαρτυρίες, όχι μόνο από το περιβάλλον του Αβέρωφ Νεοφύτου αλλά και από τον Γιώργο Παμπορίδη, ο οποίος επίσης έχει δηλώσει το ενδιαφέρον του για το χρίσμα.

Ο τελευταίος προέβαλε ένα πολύ λογικό επιχείρημα, ότι το χρονικό διάστημα για προεκλογική εκστρατεία είναι πολύ μικρό. Την ίδια ώρα, αντιδράσεις καταγράφηκαν και από άλλα ιστορικά στελέχη του κόμματος, τα οποία καλούσαν σε πιο ψύχραιμη διαχείριση της όλης κατάστασης. Η διαφωνία αυτή αποτέλεσε και αντικείμενο συζήτησης στη συνεδρία του Πολιτικού Γραφείου.

Από πλευράς ηγεσίας υποδεικνύεται ότι και το 2023 η διαδικασία ήταν πιο σύντομη.

Ερωτηματικό ο Παμπορίδης

Αυτό που παραμένει να αιωρείται, είναι το τι θα πράξει τελικά ο Γιώργος Παμπορίδης. Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν διαμορφώσει νέα δεδομένα. Ο βουλευτής Λευκωσίας είχε δηλώσει το ενδιαφέρον του να διεκδικήσει αρχικά το χρίσμα του υποψηφίου του κόμματος για τις προεδρικές εκλογές.

Σίγουρα, το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για τις εξελίξεις γενικότερα στην Πινδάρου.