Η ποιήτρια Μυρτώ Παπαχριστοφόρου βραβεύθηκε πρόσφατα από την Ακαδημία Αθηνών για το έργο “Η άλλη θάλασσα”, με 12+1 υδατογραφίες της Κατερίνας Ατταλίδου (Εκδόσεις Περισπωμένη, 2016).
Βραβεύτηκαν ακόμη δύο Κύπριοι, ο λογοτέχνης Γιώργος Μοράρης και ο φοιτητής Ιατρικής Μιχάλης Γεωργίου.
Στη Μυρτώ Παπαχριστοφόρου απονεμήθηκε το βραβείο Γ. Αθάνα της Τάξης Γραμμάτων και Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών, για την καλύτερη ποιητική συλλογή νέου, ποιητή. Η βραβευμένη, σύμφωνα με την Ακαδημία, «διακινεί λόγο εύφορο, ανθηρό και συνάμα τραγικό. Μας χαρίζει ποίηση εξωστρεφή, ευθεία και ειλικρινή με τον δικό της ποιητικό τρόπο».
«’Η Άλλη θάλασσα’ είναι το έργο μιας δεκαετίας και το σημείο όπου συναντώνται η μοίρα ενός κόσμου, ενός τόπου, κι ενός ανθρώπου. Στον πυρήνα σύλληψης του έργου συναντώνται η μεγάλη αφηγηματική φόρμα της προφορικής μας παράδοσης με τον ποιητικό λόγο, στοιχεία τα οποία εκφράζονται μες από έναν ελεύθερο στίχο βαθιά ριζωμένο σε παραδοσιακά μέτρα, μοτίβα και πρότυπα. Το βραβείο ‘Γ. Αθάνα’ θεσπίστηκε για να επιβραβεύει κυρίως τα νέα παιδιά που επιθυμούν να προσφέρουν στα γράμματά μας και τούτο ακριβώς αισθάνομαι ότι πρεσβεύει η απονομή του στο πρόσωπό μου αλλά και στον εκάστοτε νικητή. Ευχαριστώ θερμά την Ακαδημία Αθηνών για την υψηλή αναγνώριση και την τιμή» σχολιάζει η Μυρτώ με αφορμή την βράβευσή της.
Σε συνέντευξη της στον «Φιλελεύθερο» όταν κυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή εξήγησε ότι το έργο, ένας κύκλος 24 ποιημάτων κατά το ομηρικό πρότυπο, μαζί με το ερωτικό τραγούδι του επιμέτρου, γεννήθηκε το 2008, εποχή κατά την οποία εκδηλώθηκε η ελληνική κρίση. «Ακολούθησα ένα σαφές όραμα ως προς τη μορφή και το περιεχόμενό του. Από μιαν ορισμένη άποψη, αποτελεί το χρονικό μιας δεκαετίας καθώς παρακολουθεί από πολύ κοντά τα γεγονότα τα οποία μεσολάβησαν. Ταυτόχρονα όμως απομακρύνεται από αυτά, γιατί ο άνθρωπος δεν είναι ποτέ μονάχα αυτό που συμβαίνει σε μιαν ορισμένη στιγμή. Εργάστηκα πολύ με τον ελεύθερο στίχο καταλήγοντας σε ορισμένα πρώτα συμπεράσματα, για παράδειγμα, ότι ελεύθερος στίχος δεν είναι η καθημερινή ομιλία, η οποία δεν έχει καμιά σχέση με την ποιητική λειτουργία. Ο Όμηρος μιμείται τη λαλιά της Ανδρομάχης. Ή ότι ένας στίχος δεν μπορεί να είναι ελεύθερος εάν δεν ακολουθεί ορισμένους κανόνες, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό αφορούν τον ρυθμό και το μέτρο».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Μυρτώ Παπαχριστοφόρου: Πατρίδα μας είμαστε εμείς
Πεποίθηση της Μυρτώς Παπαχριστοφόρου είναι ότι πατρίδα μας είμαστε εμείς. «Δεν είναι μόνο θάλασσα, ουρανός ή τσιμέντο. Από τούτη την άποψη, η παρουσία του φυσικού κόσμου στο έργο δεν αφορά μιαν απλή εικονογράφηση μα κουβαλάει ένα ορισμένο περιεχόμενο. Αφορά μιαν αντίληψη του κόσμου η οποία παραδίδεται ως εμάς, ήδη από την εποχή των προσωκρατικών. Όταν ο Αισχύλος γράφει λ.χ. στο έργο του τη λέξη θάλασσα, ως άνθρωπος ο οποίος πολέμησε στη Σαλαμίνα, και ως ένας ποιητής που έγραψε στη γλώσσα του Ομήρου, εννοεί κάτι πολύ συγκεκριμένο, μιλά για μια δικαιοσύνη. Το ταξίδι μέσα στο έργο λαμβάνει μιαν υπόσταση πραγματική όσο και αλληγορική. Πρόκειται για μια περιπλάνηση στην ιστορία, τη γλώσσα, τη γεωγραφία και τους μύθους της πατρίδας μου. Στοιχεία μέσα από τα οποία μπόρεσα να γνωρίσω το ελληνικό φως. Έπειτα, χρησιμοποιώντας το φως της πατρίδας μου, αναζήτησα παντού τον άνθρωπο, ακολουθώντας τη δική του περιπλάνηση μέσα στον σύγχρονο κόσμο».
Η ποίηση της αναφέρεται στις πληγές του τόπου της
Τον περασμένο Ιούνιο η ποιητική συλλογή της Μυρτώς Παπαχριστοφόρου παρουσιάστηκε στο Ίδρυμα Ρίτας και Κώστα Σεβέρη στη Λευκωσία από τον φιλόλογο και κριτικό θεάτρου Κώστα Γεωργουσόπουλο. Στην παρουσίαση ο Γεωργουσόπουλος ανέφερε ανάμεσα σ’ άλλα: «Η ποίησή της δεν είναι ιδιωτική, δεν ασχολείται με τις προσωπικές πληγές της. Αυτό δε σημαίνει καθόλου ότι δεν έχει! Αλλά δεν είναι η ποίησή της ένα κλειστό γράμμα το οποίο στέλνεται ουσιαστικά σαν ένα παράπονο, σαν μια διαμαρτυρία σε ορισμένους αλληλέγγυους του σιναφιού. Παρά μονάχα είναι δημόσια κατάθεση. Είναι ένα ποίημα το οποίο αναφέρεται στους καημούς αυτού του τόπου. Ανήκει δηλαδή στον χώρο όπου ανήκει κι η μεγάλη ποίηση, και στην ίδια ουσιαστικά πλευρά με αυτήν. Αναφέρεται στον τόπο της, στις πληγές του τόπου της, και πάνω από όλα σε αυτό που ονομάζουμε ― και δε θα ντραπώ να πω αυτή τη λέξη παρόλο που κάποιοι αρχίζουν να τη φτύνουν ― ιθαγένεια, και την ιθαγένεια του τοπίου πάνω από όλα».
Κατερίνα Ατταλίδου: Οι υδατογραφίες συνδιαλέγονται με τα κείμενα
Επισκεφτήκαμε μαζί την Κερύνεια, τις βυζαντικές εκκλησίες του Τρόοδους, την Καρπασία, την Καππαδοκία, το Αϊβαλί, λέει η Κατερίνα Ατταλίδου για τις υδατογραφίες που δημιούργησε για την έκδοση. «Όπως η Μυρτώ έπαιρνε σημειώσεις για την ποίησή της ενόσω παρέμενε σε ένα μέρος, έτσι και εγώ κουβαλούσα το «εργαστήριό μου» μαζί μου, το κουτί με τις νερομπογιές, τα μολύβια, τα χαρτιά. Οι υδατογραφίες έχουν δημιουργηθεί στους «χώρους» των ποιημάτων και μάλλον συνδιαλέγονται με τα κείμενα παρά τα εικονογραφούν.
Όλες οι ζωγραφιές δημιουργήθηκαν εκ του φυσικού και κάθε υδατογραφία περικλείει μια ιδιαίτερη ιστορία, μέρα, αίσθηση, θερμοκρασία, μυρωδιά… Για να φτιάξω την υδατογραφία «Στον δρόμο για την Κοντέα», ξύπνησα πολύ νωρίς γιατί ήταν Ιούνιος και ο ήλιος έκαιγε από νωρίς, οδήγησα ως το κυπαρίσσι, περπάτησα μέσα στα θερισμένα ήδη χωράφια της Μεσαορίας, κάθισα για ώρα παρατηρώντας το τοπίο καθώς ανέτελλε ο ήλιος, και έφτιαξα την υδατογραφία που κοσμεί σήμερα το βιβλίο. Η σχέση αυτή με τον τόπο, ο χρόνος που περνώ ενωμένη με τη γη παρατηρώντας το τοπίο καθώς το πινέλο μου καταγράφει, αυτή ήταν η πραγματική ανάγκη».
Η έκθεση των υδατογραφιών που κοσμούν το έργο παραμένει ως την Άνοιξη στην Αθήνα, στο ιστορικό διαμέρισμα/μουσείο του ιδρύματος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού (Λεωφ. Αμαλίας 4, Σύνταγμα, 5ος όροφος).
