Έργο της Μαρίας Λοϊζίδου αποκτά μόνιμη θέση στον αρχαιολογικό χώρου Κεραμεικού

Ένα έργο της Κύπριας εικαστικού Μαρίας Λοϊζίδου αποκτά μόνιμη παρουσία σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας.

Πρόκειται για τη γλυπτική εγκατάσταση «Μεταβίβαση», η οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στον Κεραμεικό το 2015, στο πλαίσιο του προγράμματος «Έργο στην Πόλη» του οργανισμού ΝΕΟΝ και πλέον δωρίζεται από τον οργανισμό και παραμένει μόνιμα στον αρχαιολογικό χώρο.

Η δωρεά αποτελεί τη δεύτερη αντίστοιχη πρωτοβουλία του ΝΕΟΝ, μετά το έργο «RULE II» του Άντονι Γκόρμλεϊ, που δωρήθηκε το 2025 στον εξωτερικό χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Δήλου. Οι δύο δωρεές εντάσσονται στη συνεργασία του οργανισμού με το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας για τη διατήρηση έργων σύγχρονης τέχνης σε αρχαιολογικούς χώρους και τη συνέχιση του διαλόγου ανάμεσα στη σύγχρονη δημιουργία και την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά.

Η «Μεταβίβαση» δημιουργήθηκε ειδικά για τον Κεραμεικό και παρουσιάστηκε από τις 9 Σεπτεμβρίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2015, σε επιμέλεια της Συραγώς Τσιάρα. Η έκθεση αναπτύχθηκε τόσο στο Μουσείο Κεραμεικού όσο και στον αποκατεστημένο αρχαιολογικό χώρο, με την εγκατάσταση να ακολουθεί μια διαδρομή σε έξι σημεία.

Το έργο είναι κατασκευασμένο από σύρμα ανοξείδωτου χάλυβα, χειροποίητα πλεγμένο, και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της εικαστικής πρακτικής της Λοϊζίδου, η οποία χρησιμοποιεί την ύφανση και τη χειροτεχνία ως αφετηρία για να διερευνήσει τη μνήμη, τον χρόνο, τη συλλογικότητα και τη γυναικεία εργασία.

Στον Κεραμεικό η προσέγγιση αυτή συνδέθηκε άμεσα με τον ίδιο τον χαρακτήρα του χώρου. Η Λοϊζίδου άντλησε από την ιστορία του αρχαίου νεκροταφείου και από τα ίχνη της αρχαίας ελληνικής τέχνης της ύφανσης, μεταφέροντας μια παραδοσιακά συνδεδεμένη με τη γυναικεία εργασία πρακτική σε ένα σύγχρονο υλικό: το λεπτό αλλά ταυτόχρονα άκαμπτο σύρμα από ανοξείδωτο χάλυβα.

Η εγκατάσταση, έχοντας ως αφετηρία την εικαστική και διανοητική προσέγγιση της ιστορίας και των μνημείων του σημαντικότερου νεκροταφείου της αρχαίας Αθήνας, συνομιλεί δημιουργικά με τη μνήμη του τόπου και τα ίχνη της αρχαίας ελληνικής τέχνης, αναδεικνύοντας όψεις της γυναικείας καλλιτεχνικής εργασίας – χειροτεχνίας που συνδέονται με την ύφανση, τη συλλογική εργασία, τη σχέση με το χρόνο και την εικαστική απόδοση του γυναικείου ψυχισμού πάνω στο εργόχειρο.

Η Λοϊζίδου υφαίνει ένα φαινομενικά δύσχρηστο και άκαμπτο υλικό, όπως το νήμα από ανοξείδωτο χάλυβα και δίνει μορφή σε έργα εξαιρετικής λεπτοτεχνίας, υπερβαίνοντας την παλιά και ξεπερασμένη διάκριση τέχνης – χειροτεχνίας.

Το αποτέλεσμα βρίσκεται έτσι σε έναν χώρο όπου η έννοια της μνήμης αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Η σύγχρονη εγκατάσταση δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει την αρχαιότητα, αλλά να δημιουργήσει έναν διάλογο μαζί της, μέσα από τις έννοιες της ύφανσης, του χρόνου και της ανθρώπινης παρουσίας.

Για τον ΝΕΟΝ, οι δύο δωρεές αποτελούν συνέχεια της παρουσίας του οργανισμού σε αρχαιολογικούς χώρους, με στόχο τα έργα να λειτουργούν ως σημεία αναφοράς μιας διαρκούς συνομιλίας ανάμεσα στον κλασικό και τον σύγχρονο πολιτισμό.