Το θέμα της προφοράς των ξένων ονομάτων που εισέρχονται στα Ελληνικά παρουσιάζει ιδιαίτερη ποικιλότητα.
Είναι διάσημο το μυθιστόρημα του Τζόναθαν Σουίφτ του 1726 «Τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ». Αφού, λοιπόν, πρόκειται για τα ταξίδια του Γκιούλιβερ γιατί ο πρωταγωνιστής ονομάζεται Λέμουελ… Γκάλιβερ; Το Γκιούλιβερ προέκυψε από τη λαθεμένη ανάγνωση στα Ελληνικά του ονόματος όπως προφέρεται στα Αγγλικά. Επειδή δηλαδή η γραφή είναι με u θεωρήθηκε ότι προφέρεται ου και όχι α.
Παρόμοια διαδρομή ακολουθούν κάμποσες λέξεις των Ελληνικών που αποτελούν προϊόν μετάφρασης από άλλες γλώσσες. Λέμε, ας πούμε ο κλόουν, για να αναφερθούμε στον γελωτοποιό, ενώ η αγγλική του προφορά είναι κλάουν. Λέμε Μπέρμινχαμ για την πόλη, ενώ οι Άγγλοι προφέρουν Μπί(ε)ρμιγκαμ (Birmingham). Λέμε ζέπελιν, για το μεγάλων διαστάσεων αερόπλοιο, ενώ οι Γερμανοί το προφέρουν Τσέπελιν, αν και γράφεται με Ζ, γιατί έτσι προφέρεται το Ζ στα Γερμανικά.
Όλες αυτές οι μεταφορές στα Ελληνικά των ξένων ονομάτων είναι λάθος; Όχι, δεν είναι. Από την ώρα που για διάφορους λόγους οι λέξεις πέρασαν και, κυρίως, κωδικοποιήθηκαν στα Ελληνικά με αυτόν τον τρόπο, εντάχθηκαν στην καθημερινή χρήση και τελικά στα ίδια τα λεξικά, πρέπει και να τα χρησιμοποιούμε.
Ακόμα, δεν πρέπει να μιμούμαστε ξένες προφορές, επειδή νομίζουμε πως έτσι είμαστε πιο ακριβείς στην απόδοση των ξένων όρων. Δεν πρέπει να προφέρουμε Σσσαίξπηρ, επειδή έτσι είναι η αγγλική προφορά. Ούτε πρέπει να λέμε και να γράφουμε σιοκ αντί σοκ και σιουτ αντί σουτ στην Κοινή Ελληνική. Ούτε πρέπει μερικοί εκφωνητές από ραδιοφώνου να προσπαθούν να προφέρουν το όνομα του Τ/κ ηγέτη μιμούμενοι την τουρκική προφορά, χρησιμοποιώντας ένα γλωσσιδικό κ, στο Ακκιντζί. Γιατί διαφορετικά θα πρέπει να προφέρουμε κάθε ξένη λέξη που χρησιμοποιούμε στα Ελληνικά με τον τρόπο που την προφέρουν οι ομιλητές από τη γλώσσα από την οποία προέρχεται. Τις γαλλικές με γαλλική προφορά, τις γερμανικές με γερμανική και κάποιες αφρικάνικες ας πούμε με τα λεγόμενα… κλικς, δηλαδή με εισπνοή του αέρα αντί με εκπνοή, έτσι όπως όταν πνιγόμαστε και προσπαθούμε να καλέσουμε σε βοήθεια!
Όσον αφορά την ορθογραφία, τα ξενικά κύρια ονόματα που δεν εξελληνίζονται ούτε και έχουν καθιερωμένο τύπο μεταγραφής αποδίδονται χωρίς εφαρμογή της ιστορικής ορθογραφίας: Walter Scott – Ουώλτερ Σκοτ (όχι: Σκωτ), San Antonio – Σαν Αντόνιο (όχι: Σαν Αντώνιο), Santa Vittoria – Σάντα Βιττόρια (όχι: Σάντα Βιττώρια).
Η εξελληνισμένη μορφή των ξενικών κυρίων ονομάτων δεν είναι σε όλες τις περιπτώσεις σήμερα ανεκτή, με κριτήριο το σύγχρονο γλωσσικό αίσθημα.
Γράφουμε και λέμε: Μποσσυέ – όχι: Βοσσουέτος, Σαίξπηρ – όχι: Σακαισπήρος (και πάντως όχι Σσαίξπηρ (!) για να «πετύχουμε» καλύτερη προφορά), Ντιντερό – όχι: Διδερότο, Σατωμπριάν – όχι: Σατωβριάνδος, Μιλάνο – όχι: Μεδιόλανο (αλλά: Σύνοδος του Μεδιολάνου).
Ανακεφαλαιωτικά, τα ξενικά κύρια ονόματα, τα οποία δεν έχουν εξελληνιστεί, αλλά χρησιμοποιούνται ήδη σε πάγιο τύπο της απλής μεταγραφής τους, κρατούν τον τύπο αυτόν, εφόσον δεν διαιωνίζει αδικαιολόγητες αλλοιώσεις. Γράφουμε και λέμε: στρατάρχης Νέυ – όχι: Νε, Τσώρτσιλ – όχι: Τσέρτσιλ, Ρούζβελτ – όχι: Ρόοζβελτ, Γιβραλτάρ – όχι: Τζιμπράλταρ.
Σεβαστές παραμένουν αλλοιώσεις με διεθνή πλέον καθιέρωση, όπως: Ποτέμκιν, όχι Πατιόμκιν, Βαν Γκογκ – όχι: Βαν Χοχ, Άιφελ – όχι: Εφφέλ, Ντρέυφους – όχι: Ντρεφύς και ασφαλώς, για να επανέλθουμε στο πρώτο παράδειγμά μας, Γκούλιβερ («Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ»)- όχι: Γκάλιβερ.
