Την περασμένη Τετάρτη, η Τεχνική Επιτροπή Πολιτιστικής Κληρονομιάς, το Συμβουλευτικό Σώμα, το UNDP και η ΕΕ παρέδωσαν συντηρημένα σε όλους τους ανθρώπους της Κύπρου 18 θαυμαστά μνημεία. Έργα της ιστορίας και του πολιτισμού που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας μέσα από το βάθος των αιώνων.
Είναι προσπάθεια που δεν περιορίζεται στους λίγους ανθρώπους των επιτροπών και στους τεχνικούς που εργάστηκαν με φιλοτιμία και αφοσίωση. Είναι έργο όλων όσοι πονούν τον τόπο. Όσων βαδίζουν στον ίδιο μ’ εμάς δρόμο. Σ’ όλη μας τη διαδρομή αισθανθήκαμε τη θερμή συμπαράσταση και στήριξη της κοινωνίας, Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων, Μαρωνιτών, Αρμενίων και Λατίνων. Χωρίς την έγνοια και το πάθος του λαού για τη διάσωση των μνημείων μας, δεν θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε τα πολλά προβλήματα, που δύσκολοι καιροί άφησαν πίσω τους. Η συντήρηση της κοινής πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι έργο μιας πονεμένης γενιάς που ονειρεύεται ένα διαφορετικό μέλλον με κατανόηση. αλληλοσεβασμό και ειρήνη.
Τα τείχη κάτω από τα οποία σταθήκαμε την περασμένη Τετάρτη κτίστηκαν ως φράχτες. Γνώρισαν πολέμους. Είδαν, ακόμη και στη σύγχρονη εποχή, πολλά και θλιβερά. Όταν όμως τα αντικρίσαμε πέρσι να καταρρέουν, πονέσαμε και πονέσαμε όλοι το ίδιο. Σήμερα τα ξαναβλέπουμε να στέκονται ακέραια χωρίς τις πληγές της κατάρρευσης, στολίδι της Λευκωσίας, σύμβολο συνεργασίας και ενότητας. Τα τείχη μάς δίνουν το δικό τους μήνυμα. Κανένας φράχτης, καμία αντιπαλότητα δεν μπορεί να σταθεί μόνιμο εμπόδιο στην επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων. Όλα όσα θλιβερά και ντροπιαστικά γνώρισαν τα τείχη μας χάθηκαν, για να ζήσει μόνο το γνήσιο και το αληθινό: Το μνημείο, η τέχνη, ο πολιτισμός και η αγάπη των ανθρώπων.
Την περασμένη Τετάρτη παραλάβαμε συμβολικά 18 μνημεία και πολλά άλλα έχουν πάρει σειρά: χριστιανικά, μουσουλμανικά, βυζαντινά, μαρωνίτικα, αρμένικα, ελληνικά, ρωμαϊκά, φράγκικα, βενετσιάνικα, οθωμανικά, αποικιακά. Ένας απέραντος πλούτος ενός τόπου που γνώρισε πολλούς ανθρώπους και πολιτισμούς. Τα μνημεία και οι άνθρωποί του μας δείχνουν τον δρόμο. Είναι η πραγματική ιστορία του τόπου, ενός τόπου πολυεθνικού και πολυπολιτισμικού. Το μήνυμα καθαρό και δυνατό. Κανένας, μα κανένας δεν μπορεί να μονοπωλεί την Κύπρο. Τα μονοπώλια και οι φανατισμοί φέρνουν όλεθρο και καταστροφή. Ο αμοιβαίος σεβασμός και η αρμονική συμβίωση είναι οι μόνες προϋποθέσεις για την ειρήνη και την ευτυχία των ανθρώπων.
Η βοήθεια που έχουμε από το UNDP και την ΕΕ δεν είναι απλά μια τεχνική και οικονομική συνεργασία. Είναι έκφραση της έγνοιας των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα μνημεία μας. Όπου καταστρέφεται ένα μνημείο, καταστρέφεται για τον κόσμο ολόκληρο, και όπου συντηρείται, συντηρείται για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Δεν υπάρχουν όρια στον πολιτισμό, ούτε σύνορα ούτε αποκλεισμοί. Τα μνημεία μας είναι κυπριακά αλλά είναι ταυτόχρονα ευρωπαϊκά και παγκόσμια. Γι’ αυτό μας βοηθούν τα Ηνωμένα Έθνη, γι’ αυτό ο Ευρωπαίος φορολογούμενος μάς στηρίζει οικονομικά.
Όμως θα ήταν και πάλι λάθος αν μέναμε μόνο στους θεσμούς. Ο πολιτισμός δεν είναι μόνο θέμα μηχανισμών, αλλά και ανθρώπων. Αν μπορούμε να μιλούμε για τη διάσωση τόσων πολλών μνημείων, αυτό το οφείλουμε σε πολλούς ανθρώπους δικούς μας, Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, αλλά και σε ανθρώπους των διεθνών οργανισμών. Την περασμένη Τετάρτη ήταν η τελευταία φορά που είχαμε ανάμεσά μας στην παραλαβή έργων την Tiziana Zennaro, διευθύντρια του UNDP. Η Tiziana θα συνεχίσει το δημιουργικό της έργο, όχι όμως πια στην Κύπρο. Της ευχόμαστε κάθε καλό στη ζωή και στη σταδιοδρομία της. Εμείς όλοι της ΤΕ τη λογαριάζουμε ως ευεργέτιδα της Κύπρου. Πρόσφερε όχι μόνο εξαντλητικές ώρες εργασίας, αλλά κατέθεσε και ψυχή. Αγάπησε τον τόπο και λάτρεψε τα μνημεία του. Εμείς ξέρουμε καλά πόσα πολλά της οφείλουμε. Το γνωρίζουν αυτό και οι απλοί άνθρωποι που τη συνάντησαν σε χώρους δουλειάς, που την είδαν να κινείται μέσα στον πολύπλοκο κυπριακό χώρο με ικανότητα και δεξιοτεχνία και να λύνει δύσκολα και πολύπλοκα προβλήματα. Την ευχαριστούμε και την τιμούμε.
Φιλελεύθερα, 15.11.2020
