Ο χορός ως αντίδοτο στη θλίψη και τη διάλυση

Το μήνυμα της Διεθνούς Ημέρας Χορού για το 2020, ωστόσο, δεν θα διαβαστεί στις θεατρικές σκηνές, όπως έχει καθιερωθεί, καθώς τις τελευταίες εβδομάδες όλες οι σκηνές είναι αδρανείς και οι χορευτές αναμένουν, όπως όλοι μας, το τέλος της καραντίνας.

Η Διεθνής Ημέρα Χορού καθιερώθηκε από τη Διεθνή Επιτροπή Χορού το 1982 προς τιμήν του Ζαν-Ζορζ Νοβέρ (Jean-Georges Noverre, 1727–1810), δημιουργού του σύγχρονου μπαλέτου. Η ημέρα αυτή είναι αφιερωμένη στον χορό με στόχο η καθολικότητα αυτής της τέχνης, υπερβαίνοντας κάθε πολιτικό, πολιτισμικό και εθνικό εμπόδιο, και να φέρει κοντά τους ανθρώπους μέσα από την κοινή γλώσσα του χορού. Το Ινστιτούτο προωθεί τις εθνικές και διεθνείς δραστηριότητες που διοργανώνονται στο πλαίσιο των εορτασμών για τη Διεθνή Ημέρα Χορού.

Το Διεθνές Μήνυμα μεταφράζεται σε περισσότερες από 20 γλώσσες, δημοσιοποιείται μέσα από το δίκτυο του ΔΙΘ και τα πάνω από 90 εθνικά κέντρα, πολλά συνεργαζόμενα μέλη και ομάδες χορού σε όλο τον κόσμο. Ακολουθεί το μήνυμα που στέλνει φέτος στους φίλους του χορού και του θεάτρου ο Gregory Vuyani Maqoma, σε μετάφραση της Γιόλας Κλείτου, του
Κυπριακού Κέντρου του ΔΙΘ:
 
 

Το μήνυμα για τη Διεθνή Ημέρα Χορού 2020
 
«Kατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης που έδωσα πρόσφατα, χρειάστηκε να σκεφτώ εις βάθος για τον χορό, για το τι σημαίνει για μένα. Για να απαντήσω έπρεπε να διερευνήσω το ταξίδι μου, και αντιλήφθηκα ότι τα πάντα είχαν να κάνουν με τον σκοπό, πως η κάθε μέρα παρουσιάζει μια καινούργια πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί, και πως μέσα από τον χορό προσπαθώ να καταλάβω τον κόσμο.

»Ζούμε εν μέσω απίστευτων τραγωδιών, σε μια εποχή που θα μπορούσα να περιγράψω καλύτερα ως τη μετά-ανθρώπινη εποχή. Τώρα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, πρέπει να χορεύουμε με σκοπό, να υπενθυμίζουμε στον κόσμο ότι η ανθρωπότητα εξακολουθεί να υπάρχει. Ο σκοπός και η ενσυναίσθηση πρέπει να επικρατήσουν επί του διαχρονικά αδιαμφισβήτητου εικονικού τοπίου διάλυσης, που οδήγησε σε μια κάθαρση καθολικής θλίψης που κατακτά τη λύπη, τη σκληρή αυτή πραγματικότητα που συνεχίζει να διαπερνά τους ζωντανούς που έρχονται αντιμέτωποι με το θάνατο, την απόρριψη και τη φτώχεια. Ο χορός μας πρέπει τώρα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στους ηγέτες του κόσμου και σε εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με τη διαφύλαξη και τη βελτίωση των ανθρώπινων συνθηκών, ότι είμαστε ένας στρατός οργισμένων στοχαστών και ότι ο σκοπός μας είναι ένας, να αλλάξουμε τον κόσμο βήμα με βήμα. Ο χορός είναι ελευθερία, και μέσω της ελευθερίας μας πρέπει να απελευθερώσουμε άλλους από τις παγίδες που αντιμετωπίζουν σε διαφορετικές γωνιές του κόσμου. Ο χορός δεν είναι πολιτική πράξη, καθίσταται όμως πολιτική πράξη επειδή κουβαλά στον πυρήνα του μια ανθρώπινη σύνδεση, και ως εκ τούτου ανταποκρίνεται στις περιστάσεις στην προσπάθειά του να αποκαταστήσει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

»Καθώς χορεύουμε με τα σώματά μας, που κατρακυλούν στο χώρο και μπλέκονται μαζί, γινόμαστε μια δύναμη κίνησης που υφαίνει καρδιές, αγγίζει ψυχές και προσφέρει ίαση που τόσο απελπισμένα χρειαζόμαστε. Και ο σκοπός γίνεται μια Λερναία Ύδρα, ένας ανίκητος και αδιαίρετος χορός. Το μόνο που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι να χορέψουμε κι άλλο!»

 

 

 
Ποιος είναι ο Μaqoma
 
Ο Gregory Vuyani Maqoma άρχισε να ασχολείται με τον χορό στα τέλη της δεκαετίας του ’80, ως ένα μέσο διαφυγής από τις αυξανόμενες πολιτικές εντάσεις στη γενέτειρά του. Ξεκίνησε την εκπαίδευσή του το 1990 στο Moving Into Dance, όπου το 2002 έγινε αναπληρωτής καλλιτεχνικός διευθυντής. Ο Maqoma καθιερώθηκε διεθνώς ως χορευτής, χορογράφος δάσκαλος και σκηνοθέτης. Ίδρυσε το Vuyani Dance Theatre (VDT) to 1999, όταν βρισκόταν με υποτροφία στη σχολή Performing Arts Research and Training School (PARTS) στο Βέλγιο, υπό τη διεύθυνση της Anne Teresa De Keersmaeker.

Ο Maqoma έχει συνεργαστεί με καλλιτέχνες της γενιάς του, όπως οι Akram Khan, Vincent Mantsoe, Faustin Linyekula, Dada Masilo, Shanell Winlock, Sidi Larbi Cherkaoui, Nhlanhla Mahlangu και ο σκηνοθέτης θεάτρου James Ngcobo.

Αρκετά έργα του έχουν κερδίσει επαίνους και διεθνή αναγνώριση, όπως π.χ. το «Bessie» το 2014, το σπουδαιότερο βραβείο χορού της Νέας Υόρκης, για το έργο «Exit/Exist» σε πρωτότυπη μουσική σύνθεση. Τα έργα του «Via Kanana» και «Cion: Requiem of Ravel’s Bolero», περιοδεύουν τώρα σε Αφρική και Ευρώπη.

Το 2017 η γαλλική κυβέρνηση τον έχρισε Ιππότη των Τεχνών και των Γραμμάτων. Το 2018 τιμήθηκε από το Υπουργείο Τεχνών και Πολιτισμού της Νοτίου Αφρικής με το βραβείο Usiba Award για την αφοσίωσή του στη διδασκαλία του χορού.

Το 2018 συνεργάστηκε με τον William Kentridge ως χορογράφος και έπαιξε στην όπερα του Kentridge «The Head And The Load», που έκανε πρεμιέρα στην Γκαλερί Σύγχρονης Τέχνης Tate του Λονδίνου και περιόδευσε σε Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία και Νέα Υόρκη. Το 2019 ο Maqoma συνεργάστηκε με τους Idris Elba και Kwame Kwei-Armah στην παράσταση «Tree», συμπαραγωγή του διεθνούς φεστιβάλ του Μάντσεστερ και του θεάτρου Young Vic.