Φεστιβάλ Εναλλακτικού Κινηματογράφου με Τσιώλη και Μακαβέγεφ

Αφιερώματα στους προσφάτως αποδημήσαντες Σταύρο Τσιώλη και Ντούσαν Μακαβέγεφ, τις πειραματικές ταινίες μικρού μήκους του Πίτερ Γκριναγουέι, στον ανερχόμενο Γαλλοέλληνα  σκηνοθέτη Μαξάνς Σταματιάδη, ματιές στην Κύπρια δημιουργό Μαρίνα Ξενοφώντος και την Αργεντινή Λουκρέσια Μαρτέλ, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ «Εικόνες και Όψεις του Εναλλακτικού Κινηματογράφου», που πραγματοποιείται από τις 17 μέχρι τις 23 Φεβρουαρίου. 

Ο αγαπημένος θεσμός των σινεφίλ και όσων αγαπούν τον εναλλακτικό κινηματογράφο, επιστρέφει και φέτος με ένα πλούσιο, ποικιλόμορφο και ως είθισται άκρως εναλλακτικό πρόγραμμα προβολών, που θα φιλοξενηθεί στη Λέσχη Βιβλίου Υφαντουργείο, παρά την Πλατεία Φανερωμένης στο κέντρο της παλιάς Λευκωσίας. 

 

Το φετινό Φεστιβάλ αποτελείται από επτά προγράμματα/ αφιερώματα σε δημιουργούς οι οποίοι πειραματίζονται με νέες μορφές αφήγησης και που συχνά επιχειρούν να καταργήσουν τους φραγμούς που θέτουν τα είδη και οι διαφορετικές κατηγορίες ταινιών. Μέσα από τις διαφορετικές αυτές ενότητες, το πρόγραμμα του Φεστιβάλ δεν εστιάζει μόνο στις διαφορετικές μορφολογικές αναζητήσεις, αλλά επιχειρεί να διερευνήσει τη δυνατότητα της εικόνας να προτείνει ένα άνοιγμα στο άγνωστο, πέρα από τον τετριμμένο κινηματογραφικό εφησυχασμό.
 
Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, πέρα από τις προβολές, η διοργάνωση προσβλέπει στη δημιουργία ενός φόρουμ συζητήσεων και διαλέξεων, ενώ επιχειρεί να φέρει σε επαφή επαγγελματίες, κριτικούς και θεωρητικούς του κινηματογράφου, εικαστικούς, φιλότεχνους και φίλους του εναλλακτικού σινεμά.
 
Το Φεστιβάλ είναι μια πρωτοβουλία των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του ΥΠΠΑΝ σε συνεργασία με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Brave New Culture. Αποστολή του είναι να παρουσιάζει στο Κυπριακό κοινό μιαν άλλη οπτική και αφηγηματική δομή που έχει επινοήσει η τέχνη του κινηματογράφου, και να φέρει τον θεατή αντιμέτωπο με τις δυνατότητες και τα όρια του κινηματογραφικού μέσου. Το Φεστιβάλ από τον πρώτο χρόνο διεξαγωγής του, πριν από 17 χρόνια έχει ανταποκριθεί με επιτυχία στην απαίτηση του κοινού για μια σύγχρονη εστία που θα καλλιεργήσει την κινηματογραφοφιλία, στην πιο πολυδιάστατη μορφή της.

 

Σταύρος Τσιώλης: Περιπλανήσεις στην ελληνική ενδοχώρα: Ο Σταύρος Τσιώλης (1937-2019) απεβίωσε πέρυσι. Εργάτης του κινηματογράφου στα στούντιο της Φίνος Φιλμ, σκηνοθέτης μιας από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες του ελληνικού κινηματογράφου –Κατάχρηση Εξουσίας (1970) -, ο Σταύρος Τσιώλης ακολούθησε τελικά το δικό του μοναχικό δρόμο στο σινεμά. Σταδιακά οδηγήθηκε προς ένα σινεμά ιδιότυπο και ιδιοσυγκρασιακό, εναλλακτικό τόσο ως προς το κυρίαρχο εμπορικό -τηλεοπτικό θέαμα, όσο και ως προς τον κινηματογράφο «ποιότητας». Το σινεμά του Τσιώλη είναι ένα «φτωχό σινεμά» (cinema povero), ένα σινεμά του δρόμου, που συλλαμβάνει και απεικονίζει συχνά με τόνους κωμικούς και με διάθεση ανάλαφρη μια άλλη «διαφορετική» Ελλάδα. Στο Φεστιβάλ θα παρουσιαστούν οι ταινίες: «Μια Tόσο Mακρινή Aπουσία» (1985), «Παρακαλώ Γυναίκες, μην Κλαίτε» (συν-σκηνοθεσία με τον Χρ. Βακαλόπουλο) (1992), «Ας Περιμένουν οι Γυναίκες» (1998).
Εισαγωγή από τον Δημήτρη Μπάμπα, κριτικό κινηματογράφου και επιμελητή του Προγράμματος.
 
Πίτερ Γκρίναγουεϊ: Οι πρώτες εξομολογήσεις ενός ορνιθολόγου: Ένας προκλητικός και συνάμα αγαπητός δημιουργός άκρως επηρεασμένος από την Αναγεννησιακή και Μπαρόκ τέχνη και την Φλαμανδική ζωγραφική, ο Πίτερ Γκρίναγουεϊ είναι πλέον ευρέως γνωστός ως ένας σκηνοθέτης που αγαπά να ζωγραφίζει. Όμως πολύ πιο πριν από τις γνωστές για το ιδιαίτερο ύφος, την κατεύθυνση και την εν γένει κινηματογραφική αισθητική του ταινίες, υπήρξαν οι πρώτες του απόπειρες, μερικές αρκετά ευρηματικές και απίστευτα απολαυστικές πειραματικές ταινίες μικρού μήκους, τις οποίες δημιούργησε ενόσω ακόμη εργαζόταν στο Κρατικό Κεντρικό Γραφείο Πληροφόρησης του Λονδίνου ως σκηνοθέτης και μοντέρ.
Εισαγωγή από την Χριστιάνα Ιωάννου, δραματουργό και επιμελήτρια του Προγράμματος. 
 
Maxence Stamatiadis: Μελαγχολία, Όνειρα και το Μέλλον: Ο Μαξάνς Σταματιάδης είναι Γαλλοέλληνας σκηνοθέτης που γεννήθηκε το 1988 στο Παρίσι. Αποφοίτησε από την École Νationale Supérieure des Arts Décoratifs (ENSAD) του Παρισιού το 2012. Ταινίες του έχουν προβληθεί σε διεθνή φεστιβάλ (Λοκάρνο2019, Θεσσαλονίκη 2017, Κλερμόν-Φεράν 2016) και σε ειδικές προβολές (Γαλλική Ταινιοθήκη, Παρίσι 2018). Αναμιγνύοντας ντοκιμαντέρ, μυθοπλασία και επιστημονική φαντασία, οι ταινίες του ασχολούνται με την απώλεια, είτε αυτές διαδραματίζονται στο παρελθόν είτε στο μέλλον. Από ένα σχεδόν εγκαταλειμμένο ελληνικό νησί («Kymco», 2016) στην ερημιά ενός αυτοκινητόδρομου («Période Killer» 2017, «Shiver of Love» 2019), ή σε έναν ξεχασμένο εικονικό κόσμο («Purina n°1»), οι χαρακτήρες του διακατέχονται από ένα παρόμοιο συναίσθημα μελαγχολίας του μέλλοντος και της απώλειας αυτών που δεν έχουν φθάσει ακόμα. Οι ταινίες θα προβληθούν στην παρουσία του σκηνοθέτη. Το πρόγραμμα στηρίζεται από το Γαλλικό Ινστιτούτο Κύπρου. Εισαγωγή από τον Δώρο Δημητρίου, ιστορικό κινηματογράφου και επιμελητή του Προγράμματος. 
 
Σεξ και πολιτική στο σινεμά της Υπονόμευσης: Ο πρωτοπόρος Ντούσαν Μακαβέγιεφ: Το 2019, ο κόσμος του σινεμά θρήνησε την απώλεια ενός αληθινού ριζοσπάστη του Σέρβου σκηνοθέτη και πατέρα του Γιουγκοσλαβικού «Μαύρου Κύματος» Ντούσαν Μακαβέγιεφ (1932-2019). Στο έργο αυτού του συνεπή επαναστάτη υπάρχει ο αγώνας για τη σεξουαλική και πολιτική απελευθέρωση μέσα στην παράλογη καθημερινή ζωή ενός κομμουνιστικού καθεστώτος. Οι πρώτες τρεις ταινίες του Μακαβέγιεφ, που έγιναν στη Γιουγκοσλαβία στα τέλη της δεκαετίας του 1960, επικρίνουν με τρόπο δριμύ και ανατρεπτικό την κυρίαρχη ιδεολογία, διερευνούν τις διασταυρώσεις της σεξουαλικότητας και της πολιτικής και καταλύουν τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις ταινίες «Ο άνθρωπος δεν είναι πουλί» (1965), «Έγκλημα Ζηλοτυπίας» (1967) και «Απροστάτευτη Αθωότητα» (1968).
Εισαγωγή από τον Κρίστοφερ Ζίμερμαν, θεωρητικό τέχνης και επιμελητή του Προγράμματος. 
 
Μαρίνα Ξενοφώντος: Περί Hλιοφάνειας και Bανδαλισμών: Στην καλλιτεχνική της πρακτική η Μαρίνα Ξενοφώντος εγείρει ερωτήματα για τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με ζητήματα της μνήμης και της ιδεολογίας, χρησιμοποιώντας την κινούμενη εικόνα και το ντοκουμενταρίστικο στυλ για να καταγράφει καταστάσεις και χώρους της καθημερινότητας, που χαρακτηρίζονται από τις ιδιαιτερότητες της οριακότητας. Στο «Topos or Closer to deja vu than nostalgia (Cyprus, the Island of Love)» (2012), η αίσθηση της παγίδευσης σε τετελεσμένα γεγονότα οδηγεί σε μια παρακολούθηση της διάχυσης του φωτός. Στο «Sunlight Vandalism» (2020) παρουσιάζεται ένα πορτραίτο της Αϊσέ, μιας πρόσφυγα από το Κουρδιστάν, στο οποίο κύριο λόγο αρθρώνουν οι γραμματικές του σώματος, ενώ στο «We Were Supposed to Have Fun», που πήρε μια πρώτη μορφή το 2011 αλλά βρίσκεται συνέχεια σε ‘ανακατασκευή’, στιγμές από τη ζωή της Ξενοφώντος μοντάρονται για να συνθέσουν μια ποιητική συμπτώσεων των οποίων ο τόπος είναι η αρένα της συγκρότησης του εαυτού. Οι ταινίες θα προβληθούν στην παρουσία της σκηνοθέτιδας.
Εισαγωγή από τον Ευαγόρα Bανέζη, θεωρητικό τέχνης και επιμελητή του Προγράμματος. 
 
Lucrecia Martel: Η Τριλογία της Salta: Κεντρικό πρόσωπο στο σινεμά της Λατινικής Αμερικής, η Aργεντινή δημιουργός Λουκρέσια Μαρτέλ, με μόνο τέσσερις μεγάλου μήκους ταινίες, θεωρείται από πολλούς ως μια από τις πιο σημαντικές γυναίκες δημιουργούς στο χώρο του κινηματογράφου σήμερα. Οι τρεις πρώτες ταινίες της, που παρουσιάζονται στο φεστιβάλ, συνιστούν μια τριλογία αφιερωμένη στις γυναίκες και στη γενέθλια πόλη της σκηνοθέτιδος, την Σάλτα. Ο κινηματογραφικός λόγος της Μαρτέλ, πλάγιος και υπαινικτικός, υποβάλλει τις εικόνες στον θεατή παρά να τις επιβάλλει. Κεντρικά σημεία στο σινεμά της: Οι περίπλοκες σχέσεις εικόνας – ήχου, το ονειρικό και το πραγματικό, ένα κλίμα κοινωνικής και ηθικής παθογένειας, μια κατάσταση εσωτερικής αναταραχής, καταπιεσμένα συναισθήματα και επιθυμίες, συμπτώματα μίας κοινωνικής ασθένειας που βασανίζει τη μεσοαστική τάξη. Θα παρουσιαστούν οι ταινίες: «La Ciénaga» (2001), «La Niña Santa» (2004), «La Mujer sin Cabeza» (2008). Εισαγωγή από τον Δημήτρη Μπάμπα, κριτικό κινηματογράφου και επιμελητή του Προγράμματος. 
 
Το Τρίτο Μάτι: Chick Strand, Gunvor Nelson, Storm de Hirsch: Οι σκηνοθέτιδες Τσικ Στραντ (1931-200), Γκάνβορ Νέλσον (1931-) και Στορμ ντε Χιρς (1912-2000) υπήρξαν πρωτοπόρες του Αμερικανικού αντεργκράουντ κινηματογράφου με τις αρχικές φεμινιστικές τους δουλειές να έχουν επηρεάσει γενιές καλλιτεχνών. Αυτό το τρίπτυχο ερευνά την δουλειά των τριών αυτών σημαντικών σκηνοθέτιδων, των οποίων η συμβολή στο Αμερικανικό αντεργκράουντ σινεμά συχνά μένει στην αφάνεια σε σχέση με άλλες περιπτώσεις του πειραματικού κινηματογράφου.
Εισαγωγή από τους Επιμελητές του Προγράμματος Χριστιάνα Ιωάννου, δραματουργό & Κρίστοφερ Ζίμερμαν, θεωρητικό τέχνης
 

Πρόγραμμα Προβολών 

 

 
Σταύρος Τσιώλης: Περιπλανήσεις στην Ελληνική Ενδοχώρα

Μια Τόσο Μακρινή Απουσία, 84′ / 1985
 
Πίτερ Γκρίναγουεϊ: Οι Πρώτες Εξομολογήσεις ενός Ορνιθολόγου 

A Walk through H.: The Reincarnation of an Ornithologist
41’ / 1978
 
H is for House
8’ / 1976
 
Windows
14’ / 1974
 
Dear Phone
17’ / 1976
 
Τρίτη 18.2

Maxence Stamatiadis: Μελαγχολία, Όνειρα και το Μέλλον 

Kymco
16′ / 2016
 
Killer Period
50′ / 2017
  
Σεξ και Πολιτική στο Σινεμά της Υπονόμευσης: Ο Πρωτοπόρος Ντούσαν Μακαβέγιεφ

Man is Not a Bird
78′ / 1965
 
Τετάρτη 19.2

Μαρίνα Ξενοφώντος: Περί Hλιοφάνειας και Bανδαλισμών

Topos or Closer to deja vu than nostalgia (Cyprus, the Island of Love)
8′ / 2012
 
We were supposed to have fun
4′ / 2011 – ongoing
 
A Portrait of Perfi and Abdullah Öcalan
0:08’/ 2012
 
Sunlight Vandalism
13′ / 2020
 
Maxence Stamatiadis: Μελαγχολία, Όνειρα και το Μέλλον  
Purina n°1, 23′, 2018
 
Shiver of Love, 20′, 2019
 
Lucrecia Martel: Η Τριλογία της Salta 
Η ακέφαλη γυναίκα, 87′, 2008

Πέμπτη 20.2

Το Τρίτο Μάτι: Chick Strand, Gunvor Nelson, Storm de Hirsch 

«Peyote Queen», Storm de Hirsch, 9′, 1965
 
«Soft Fiction», Chick Strand, 55′, 1979
 
«Third Eye Butterfly», Storm de Hirsch, 10′, 1968
 
Σταύρος Τσιώλης: Περιπλανήσεις στην Ελληνική Ενδοχώρα 
«Παρακαλώ Γυναίκες, μην Κλαίτε» συν-σκηνοθεσία με τον Χρ. Βακαλόπουλο, 88′, 1992
 

Lucrecia Martel: Η Τριλογία της Salta
«La Ciénaga» 103′, 2001
 
Το Τρίτο Μάτι: Chick Strand, Gunvor Nelson, Storm de Hirsch 
«Newsreel: Jonas in the Brig», Storm de Hirsch, 5′, 1964
 
«Schmeerguntz», Gunvor Nelson, 13′, 1966
 
«Frame Line», Gunvor Nelson, 22′, 1983
 
«Natural Features», Gunvor Nelson, 28′, 1990
 
«Charlotte Moorman’s Avant-garde Festival #9», Storm de Hirsch, 10′, 1965
 

Κυριακή 23.2 

Lucrecia Martel: Η Τριλογία της Salta 
«Άγιο Κορίτσι» 106′, 2004

Σεξ και Πολιτική στο Σινεμά της Υπονόμευσης: Ο Πρωτοπόρος Ντούσαν Μακαβέγιεφ  
«Απροστάτευτη Αθωότητα», 79′, 1968
 
Πηγή: philenews