Τέχνη στην Πανεπιστημιούπολη

 

Τη διαδικασία ξεκίνησε ο πρώην πρύτανης Κώστας Χριστοφίδης, ένας από τους πρώτους επικεφαλής δημόσιου οργανισμού που ανταποκρίθηκε στο αίτημα των καλλιτεχνών για εμπλουτισμό των δημόσιων κτηρίων με έργα τέχνης, σύμφωνα με τη νομοθεσία του 1%. Ο νυν πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου Τάσος Χριστοφίδης μάς ανέφερε ότι πάντα το πανεπιστήμιο ενδιαφερόταν να εμπλουτίζει τους χώρους του με έργα τέχνης. Σ’ αυτό το πλαίσιο θα συνεχίσει να εφαρμόζει τη νομοθεσία του 1% και σε άλλα κτήρια. Τα επόμενα θα είναι η βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου και το κτήριο του συμβουλίου της Συγκλήτου Αναστάσιος Λεβέντης.

Στη μεγάλη πλατεία του Κέντρου συναντούμε την εγκατάσταση του γνωστού γλύπτη Θεόδουλου Γρηγορίου, με τίτλο «Νοητική Γεωγραφία». Τα φώτα νέον που είναι ενσωματωμένα στους δυο μεγάλους γυάλινους κύβους, δίνουν μιαν εντελώς διαφορετική εικόνα το βράδυ απ’ αυτήν που έχουν στο φως της μέρας. Στο έργο του ο γλύπτης πραγματεύεται δύο βασικά στοιχεία: Την κυτταροειδή δομή και τις διαδοχικές επιστρώσεις και τα συμπτώματα που χαρακτηρίζουν τον χρόνο. «Βασικό στοιχείο του συγκεκριμένου έργου είναι οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Πανεπιστημιούπολης, που αποδίδονται με αριθμούς και άξονες με ΝΕΟΝ light, έγχρωμα μεταλλογενή πετρώματα και οξείδια χαλκού. Οι φυσικές, επιμεταλλωμένες με χαλκό ρίζες που είναι ενσωματωμένες στο γλυπτό, παραπέμπουν σε «κεφάλια» ανθρώπων από την ιστορία, όπως εξηγεί ο γλύπτης.

 

Η σύνδεση με το φοιτητικό περιβάλλον, σύμφωνα με τον καλλιτέχνη, «είναι μεταφορική και σε κάποιο επίπεδο πραγματική, μιας και μιλάμε για έναν χώρο έρευνας και μελέτης για τις ρίζες του τόπου, της επιστήμης, της τεχνολογίας, και εν δυνάμει προβολής και μεταμόρφωσης των γνώσεων στον χρόνο». Η ένταξη και ενσωμάτωση έργων τέχνης σε δημόσια κτήρια, υποστηρίζει, έχει πολύπλευρα οφέλη για την κοινωνία: «Φέρνει τον πολίτη σε καθημερινή επαφή με τον πολιτισμό, κάτι που είναι δημοκρατικό και αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα, ενώ αναπτύσσει τον διάλογο της κοινωνίας με τη δημιουργική δυναμική της εποχής του και τα σημεία των καιρών». 

Με σπουδές στην Ακαδημία Καλών Τεχνών «Pietro Vannucci» στην Περούτζια της Ιταλίας, η Νάγια Ευαγγέλου διατηρεί από το 2004 το Εργαστήρι Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών «ARTE» στο Κίτι της Λάρνακας. Η δουλειά της εστιάζει στον άνθρωπο και την πολύπλευρη φύση της γυναίκας. Χρησιμοποιεί ως εικαστικά μέσα τη ζωγραφική, τις εγκαταστάσεις και τα χυτά γλυπτά και την ενδιαφέρει το παιχνίδι ανάμεσα σε φυσικά και ευτελή οικοδομικά υλικά, τα οποία είναι εύπλαστα, μαλακά, εύθραυστα και κάποτε σκληρά και αιχμηρά.

 

Το έργο της «Ισθμός» τοποθετήθηκε στο φουαγιέ του Κέντρου Κοινωνικών Δραστηριοτήτων του Πανεπιστημίου. Το γλυπτό, που αποτελείται από πλαστικό ενισχυμένο με γυαλί, αιωρείται στον χώρο, έτσι ώστε αν βρεθείς στο δεύτερο πλατύσκαλο της εσωτερικής σκάλας, να έχεις την αίσθηση της μετάβασης από το εσωτερικό στο εξωτερικό. Όπως εξηγεί η ίδια, το έργο παραπέμπει στην εκκόλαψη των νεοσσών που ετοιμάζονται να πετάξουν προς τη γνώση.

 

«Το απιοειδές σχήμα του έργου, το λευκό χρώμα και τα λεπτά, μικρά τριχοειδή στοιχεία που εκκρίνονται από τον πυρήνα του, είναι στοιχεία που παραπέμπουν σε ένα νοητό πέρασμα, καθώς δημιουργείται ένα παιχνίδι μεταξύ φωτός και σκιάς, κάτι σαν τραχηλικό στόμιο. Με τον τρόπο που γραπώνεται στο εσωτερικό του κτηρίου, στην οροφή και στο δάπεδο, σαν προέκτασή του, το γλυπτό δημιουργεί έναν νέο τύπο αισθητικής αντίληψης. Αυτή η αντίληψη επαναδιαπραγματεύεται τα όρια μεταξύ έργου τέχνης και θεατή».

 

Μπροστά από την κύρια καφετερία του Κέντρου Κοινωνικών Δραστηριοτήτων προβάλλει μια μεγάλη μέλισσα, έργο του Άλεξ Γουέλτς. Στο επίκεντρο της δημιουργίας του είναι ο φυσικός κόσμος και η σχέση που έχει ο άνθρωπος μαζί του. Μέσα από τα γλυπτά του επιδιώκει να δημιουργήσει έναν προβληματισμό για την αποσύνδεσή μας από το περιβάλλον, την εμπορευματοποίηση της φύσης και την αρνητική επίδραση που προκαλεί το είδος μας στον πλανήτη. Πειραματίζεται συνεχώς με τις φόρμες και με υλικά όπως το ατσάλι και άλλα μέταλλα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία προέκυψε και η μέλισσα που δημιούργησε για το Κέντρο Κοινωνικών Δραστηριοτήτων.

 

«Η μέλισσα για μένα είναι ένα σύμβολο των καιρών μας. Πολλοί φοβούνται πως, καθώς ο πληθυσμός των μελισσών μειώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, και σε συνδυασμό με την τρέχουσα οικολογική κρίση, θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε σε απόλυτη καταστροφή της φύσης. Η πρόθεσή μου ήταν το γλυπτό να δράσει ως υπενθύμιση στο πόσο εύθραυστη είναι η φύση. Έφτιαξα τη μέλισσα εξολοκλήρου από διαβρωμένο ατσάλι, σχεδιασμένο να σκουριάσει και ν’ αλλάξει στον χρόνο χωρίς ν’ αλλοιωθεί. Στόχος μου είναι να φαίνεται το γλυπτό σαν μέρος του Πανεπιστημίου, σαν ένα εργοστάσιο μελισσών, σχεδόν σαν μηχανή έτοιμη να πετάξει και να γίνει μέρος ενός μεγαλύτερου, συλλογικού κύκλου σκέψης, ιδέας και προόδου». Ο Άλεξ Γουέλτς έχει κάνει σπουδές στο Illustration και τα κινούμενα σχέδια στο πανεπιστήμιο UWE του Μπρίστολ και διατηρεί το στούντιό του με την επωνυμία «Copperlemon» στη Λεμεσό. 

maria.panayiotou@phileleftheros.com