Παρουσιάζονται δύο νέες μουσικές εκδόσεις του Φαίδρου Καβαλλάρη

Δύο νέες μουσικές εκδόσεις του συνθέτη και εθνομουσικολόγου Φαίδρου Καβαλλάρη παρουσιάζονται στις 14 Ιανουαρίου και τις 5 Φεβρουαρίου στη Λευκωσία και τη Λεμεσό. Πρόκειται για τα έργα «Ανακύκλια για σολίστ και 22 μουσικούς» και «Το Εξώχρονο της Σαπφούς ή η ‘παλίντονος αρμονία’ του σύμπαντος (ένα μουσικο-ποιητικό ταξίδι για τολμηρούς και ριψοκίνδυνους μουσικούς)». 

Οι παρουσιάσεις θα γίνουν στην Αίθουσα Καστελλιώτισσα στη Λευκωσία και στο Πολιτιστικό Κέντρο Πάνος Σολομωνίδης στη Λεμεσό. Και τα δύο έργα, το καθένα ξεχωριστά, κυκλοφορούν σε δίγλωσση ειδική έκδοση στα ελληνικά και αγγλικά, σε πανομοιότυπο της χειρόγραφης παρτιτούρας του συνθέτη.

Η σύνθεση του «Ανακύκλια» ξεκίνησε το 1983 και το έργο ολοκληρώνεται και πρωτοπαρουσιάζεται τον Σεπτέμβριο του 1994 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κύπρια, στο Κούριο και στη Σχολή Τυφλών, με σολίστ την Καμίλα Χοϊτέγκα στο φλάουτο και το Γαλλικό συγκρότημα σύγχρονης μουσικής 2e2m, υπό τη διεύθυνση του συνθέτη. Το έργο αναθεωρείται εκτενώς την Άνοιξη του 2010 (με τα σόλο μέρη το 2011) και σ᾽ αυτή την τελική του μορφή παρουσιάζεται σε παγκόσμια πρώτη εκτέλεση στη συναυλία με έργα του συνθέτη «Φωνές– από το νησί των 10000 χρόνων ιστορίας και πολιτισμού» που έλαβε χώρα στο Κεντρικό Κονσερβατόριο Μουσικής της Κίνας, στο Πεκίνο τον Δεκέμβριο του 2011.

Η όλη σύνθεση του έργου, όπως εξηγείται και στο κατατοπιστικό εισαγωγικό σημείωμα στον τόμο, έχει ως αρχή και βάση ορισμένες ιδέες της προσωκρατικής φιλοσοφίας, όπως και τη γενικότερη έννοια της αρχαιοελληνικής «αρμονίας», μαζί και με τη σχέση ατόμου με το σύνολο, του ανθρώπου με τον κόσμο. Στην εκδήλωση θα προβληθεί και βίντεο από την πρεμιέρα στην Κίνα.
 
Το «Το Εξώχρονο της Σαπφούς» είναι εμπνευσμένο από την ποίηση της Σαπφούς (όπως και άλλα έργα του συνθέτη, η σύνθετη παράσταση «Αφροδίτη Κυπρογένηα – μουσική πράξη σε ποίηση της Σαπφούς», και «…αν Αφροδίτα» για πιάνο), καθώς κι από ένα διασωθέν απόσπασμα του Ηράκλειτου. Είναι ένα δίπτυχο έργο που γράφτηκε το 2014-15 για έναν ή δύο πιανίστες με σείστρον και/ή άλλους εκτελεστές και αποτελεί ένα από τα πιο πρόσφατα έργα του συνθέτη, με την ευκαιρία των 70 χρόνων του οποίου γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστούν το τρέχον έτος. 

Ο καλαίσθητος τόμος σε χαρτί ποιότητας περιλαμβάνει 32-σέλιδο βιβλίο με εκτεταμένη περιγραφή και ανάλυση του περιεχομένου της σύνθεσης με ένα επιπρόσθετο σημείωμα για το «σείστρον», μαζί και με όλα τα επιλεγέντα αποσπάσματα της ποίησης της Σαπφούς, τόσο στα Αρχαία Ελληνικά όσο και σε μετάφραση στα Αγγλικά και στα Νέα Ελληνικά. Παράλληλα, περιλαμβάνει ανατύπωση των δύο έγχρωμων πτυχών της χειρόγραφης μουσικής παρτιτούρας του συνθέτη, σε χωριστά φύλλα των 59×57 εκ., «Η Σαπφώ στους Γαλαξίες» και «Η Σαπφώ με την Λύρα» αλλά και ανατύπωση και των δύο πιο πάνω πτυχών μαζί σ᾽ ένα δίφυλλο 59×58.5 εκ.

Στις παρουσιάσεις σε Λευκωσία και Λεμεσό θα απαγγελθούν και τα σχετικά αποσπάσματα ποιημάτων της Σαπφούς τα οποία αποτέλεσαν και την απαρχή του έργου. Συμμετέχουν οι Εύα Σταύρου (φλάουτο), Δημήτρης Ρεγγίνος (κιθάρα) κ.ά. Η είσοδος είναι ελεύθερη (πληροφορίες στο τηλ. 99553174). Στους χώρους της εκδήλωσης και οι δύο νέες εκδόσεις (όπως και άλλες παλαιότερες και οι ψηφιακοί δίσκοι του συνθέτη) θα διατίθενται σε ειδικά χαμηλές τιμές.

Ποιος είναι ο Φαίδρος Καβαλλάρης 

Ο Κύπριος μουσικός, συνθέτης, μουσικολόγος, δάσκαλος, μαέστρος και εκτελεστής με πάνω από 40 χρόνια μουσικής παρουσίας και προσφοράς, σπούδασε αρχιτεκτονική στο Λονδίνο αρχίζοντας παράλληλα σπουδές και μια μακρόχρονη εξερεύνηση της μουσικής σε πολλές χώρες και διαφορετικές ηπείρους.

Γεννήθηκε στη Λάπηθο το 1950. Από μικρή ηλικία ασχολείται με τη μουσική και τη σύνθεση, την ποίηση, τη ζωγραφική και το θέατρο, καθώς και με τον αθλητισμό. Ήταν μέλος της χορωδίας και της φιλαρμονικής του Γυμνασίου Λαπήθου και αργότερα της φιλαρμονικής της Εθνικής Φρουράς (1968-69) παίζοντας κλαρίνο.

Φοιτητής στο Λονδίνο γράφει μουσική για τους «Όρνιθες» του Αριστοφάνη (1971), συνθέτει το «Κουϊντέτο για Ξύλινα Πνευστά» (1972) και οργανώνει την πρώτη του συναυλία (1973), που περιλάμβανε και όλα τα τραγούδια που είχε γράψει ως τότε (ο ίδιος παίζει φλάουτο και τραγουδά). Από νωρίς έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο και την Αρχαία Ελληνική Ποίηση και Μουσική, πράγμα που στη συνέχεια επηρέασε τη δουλειά του (ο ίδιος μάλιστα το 1979 σε παράσταση στο Λονδίνο έπαιξε τον ρόλο του Προμηθέα στην ομώνυμη τραγωδία του Αισχύλου γράφοντας και μουσική που ακολούθησε την παράσταση με χορό, σύμφωνα και με την αρχαιοελληνική παράδοση που ήθελε μια τραγική τριλογία να ακολουθείται από ένα σατιρικό δράμα).

Μετά τα τραγικά γεγονότα στην Κύπρο τον Ιούλη του 1974 γράφει τραγούδια και έργα/ κύκλους τραγουδιών σε ποίηση Κυπρίων ποιητών όπως των Τεύκρου Ανθία, Θοδόση Πιερίδη, Δώρου Λοΐζου, Λεύκιου Ζαφειρίου κ.ά., που έχουν άμεση σχέση με το δράμα της Κύπρου αντλώντας και από τη μουσική παράδοση του τόπου – κάτι που στη συνέχεια γίνεται όλο και πιο ενσυνείδητα και πιο συστηματικά (ασχολείται και ο ίδιος με την παράσταση κυπριακών «φωνών» συνθέτοντας αργότερα και έργα βασισμένα σ’ αυτές). Τα έργα αυτά παρουσιάστηκαν σε πολλές συναυλίες τόσο στο Λονδίνο όσο και σ’ όλες τις ελεύθερες πόλεις της Κύπρου με τα έσοδα πολλών από αυτές να προσφέρονται για τις ανάγκες των Λεσχών Νεολαίας των προσφυγικών καταυλισμών, προσφύγων μαθητών στην Κύπρο και προσφύγων φοιτητών στο Λονδίνο.

Από το 1982 παρακολουθεί στενά τη σύγχρονη ευρωπαϊκή μουσική και συνθέτες όπως οι Μπέριο, Ξενάκης, Χρήστου και Σιέλσι συμμετέχοντας μάλιστα και σε σχετικά σεμινάρια του «Κέντρου Άκανθος» στη Γαλλία (1983 και 1985) και του Διεθνούς Ινστιτούτου Μουσικής του Ντάρμσταντ στη Γερμανία (1984, 1986 και 1992). Από το 1984 ασχολείται και με εθνομουσικολογικές μελέτες και τον ευρύτερο πολιτισμό της Ανατολής. Έζησε και έκανε σχετικές έρευνες στην Ινδία (Σχολή Γκαντχάρβα Μαχαβιντιάλαγια στο Νέο Δελχί, 1984-85), στην Κίνα (Κεντρικό Κονσερβατόριο Μουσικής στο Πεκίνο 1987-90) και στην Ιαπωνία (με υποτροφία του Ιδρύματος «Ιαπωνία» και σε συνεργασία με το Κέντρο Μουσικής Έρευνας του Πανεπιστημίου Καλών Τεχνών του Τόκιο, 1990-91 και πιο πρόσφατα 2010-12).

Κατέχει Δίπλωμα Σύνθεσης από τη Μουσική Σχολή Εκόλ Νορμάλ του Παρισιού (1992) και τον τίτλο του Διδάκτορα Μουσικών Τεχνών από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης (1997)  – μέρος της διατριβής του ήταν και η μελέτη «Μουσική και Ήθος στην Αρχαία Ελλάδα».

Με διάφορες επιστολές, συνεντεύξεις και δημοσιεύματα έκαμε ποικίλες παρεμβάσεις και προτάσεις για τα μουσικά πράγματα στον τόπο μας (όπως κριτική για τον Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Μήνα στη Λευκωσία το 1995, το Υπόμνημα για την Ανάπτυξη της Μουσικής στην Κύπρο προς τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού το 1998 και 1999, επιστολή προς το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου με κριτική και εισηγήσεις το 2010 κλπ). Πρωτοστάτησε στη διοργάνωση των εκδηλώσεων-αφιέρωμα για τον Ιάννη Ξενάκη στην Κύπρο «Ιάννης Ξενάκης – 77 Χρόνια Ζωής και Δημιουργίας για το Πνεύμα και την Ελευθερία» (Μάρτιος 1999) όπως και για την ίδρυση του Κέντρου Κυπρίων Συνθετών (Σεπτέμβριος 1999), όπου και υπηρέτησε ως πρώτος πρόεδρος, προτείνοντας μάλιστα και την οργάνωση της εκδήλωσης «Γιάννης Χρήσου – αφιέρωμα για τα 30 χρόνια από τον θάνατό του» που οργάνωσε το Κέντρο στη Λευκωσία (Μάρτιος 2000).

Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Φρέντερικ στην Κύπρο (1999-2000), στη Θερινή Σχολή Αρχαίου Δράματος στην Κύπρο (1999, 2000), στη Μουσική Ακαδημία της Λευκορωσίας (2000) και υπηρέτησε ως καθηγητής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Μπαΐα στο Σαλβαντόρ της Βραζιλίας (2000-01) διδάσκοντας σύνθεση και ειδικές σπουδές στην εθνομουσικολογία. Έδωσε πολλές δημόσιες διαλέξεις και δίδαξε σεμινάρια για τους πολιτισμούς της Ανατολής και για τις μουσικές του κόσμου, για σύγχρονους συνθέτες. Επίσης έδωσε και διάφορες ειδικές διαλέξεις σε συμπόσια και σε πανεπιστήμια στην Κύπρο και στο εξωτερικό. 

Αρχίζοντας από την εφηβική του ηλικία, ουσιαστικά αυτοδίδακτος, έχει μέχρι σήμερα συνθέσει έργα για φωνή, για σόλο όργανα, για μικρά και μεγάλα οργανικά σύνολα (μερικά απ’ αυτά για παραδοσιακά κυπριακά, κινέζικα και ιαπωνικά όργανα), καθώς επίσης και μουσική για φιλμ, χορό και θέατρο. Γενικά τα έργα του είναι επηρεασμένα από όλες τις μελέτες και εμπειρίες του και συνθέτουν στοιχεία από διάφορες μουσικές παραδόσεις: την Αρχαία Ελληνική και τη Βυζαντινή, τη λαϊκή και τη δημοτική Ελληνική παράδοση και ιδιαίτερα την Κυπριακή, τη σύγχρονη Ευρωπαϊκή, καθώς και τις παραδόσεις της Ανατολής (Ινδία, Κίνα, Ιαπωνία), με κάποια έργα του να εμπεριέχουν και ανάλογο φιλοσοφικό προβληματισμό.

Έχει επίσης εμπνευστεί από την ιστορία και την πολιτισμική φυσιογνωμία της Κύπρου – όντας στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης– όπως και από την αρχαία ελληνική ποίηση και μουσική.

Η Κύπρος ήταν πάντα και παραμένει το επίκεντρο και ο άξονας της δουλειάς του. Η προσπάθειά του έχει να κάμει και με την αναμόρφωση της παραδοσιακής μουσικής της Κύπρου σε σύγχρονη μουσική έκφραση με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της δικής μας εποχής, αναδεικνύοντας, μέσα από την ιδιαιτερότητά της, και την ανθρώπινη οικουμενικότητα. Πέρα από την καλλιτεχνική ποιότητα, στόχος του είναι η δημιουργία «Κυπριακού» έργου για ουσιαστική προσφορά στον τόπο και η συμβολή στην επιβίωση της Κύπρου ως πολιτισμικής οντότητας.

Έχει συνεργαστεί με διάσημους εκτελεστές, όπως οι Ρόχαν ντε Σάραμ, Πιερ-Υβ Αρτώ, Συπριέν Κατσαρής, Σουκεγιάσου Σιήμπα κ.π.ά.

Ο Φαίδρος Καβαλλάρης έχει παρουσιάσει συνολικά τη δουλειά του σε δεκάδες ατομικές συναυλίες, ως επί το πλείστον κάτω από τη δική του διεύθυνση, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό (Αγγλία 1973-1980, Κίνα 1989 και 2011, Ιαπωνία 1991, Ιταλία 1997) με αποκορύφωμα τη σύνθετη παράσταση «Αφροδίτη Κυπρογένηα»  – μουσική πράξη σε ποίηση της Σαπφούς» στο αρχαίο Ιερό της Αφροδίτης στην Παλαίπαφο και σε δύο παραστάσεις στο Παρίσι τον Σεπτέμβριο του 2008. Σημειώνεται πως η συναυλία του στην Αίθουσα Συναυλιών του Πεκίνου το 1989 ήταν και η πρώτη από ξένο συνθέτη που έγινε ποτέ στην Κίνα.

Αρκετά έργα του έχουν επιλεγεί και παρουσιαστεί και σε άλλες συναυλίες και σε διεθνή φόρουμ και φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής σε Κύπρο, Ελλάδα και άλλες χώρες της Ευρώπης όπως Αγγλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Βουλγαρία, Ουκρανία, Σουηδία, Ρωσία, αλλά και Μεξικό, ΗΠΑ, χώρες της Ασίας και της Άπω Ανατολής (Κίνα, Ιαπωνία, Ταϋλάνδη, Φιλιππίνες και Κορέα).

Έχει ήδη εκδώσει έργα του σε ψηφιακούς δίσκους: «Κυπριακά ερωτικά– 15 παραδοσιακά τραγούδια της Κύπρου» με τον Κύπριο κιθαρίστα Δημήτρη Ρεγγίνο σε σόλο κιθάρα και τον ίδιο στο τραγούδι, και «Συναυλίες Φαίδρου Καβαλλάρη, τόμοι 1-6, 1989-2003», ζωντανές ηχογραφήσεις συναυλιών σε Κίνα, Ιαπωνία και Κύπρο (στα 7 CD διαρκείας 7 ωρών και 40 λεπτών περιλαμβάνονται 37 έργα). Έργα του υπάρχουν και σε έντυπη μορφή (παρτιτούρες), με τέσσερις πρόσφατες ειδικές εκδόσεις που έγιναν στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Φαίδρος Καβαλλάρης – 40 Χρόνια Συναυλίες 1973-2013»,  όπως και η έκδοση του βιβλίου του «Ήχος και Ήθος– Δημοσιεύσεις, Συνεντεύξεις, Επιστολές» (Λευκωσία 2014).

Πηγή: philenews