Σε μια περίοδο που εντείνονται διεθνώς οι πιέσεις για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία παρενέβη στη Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO, χαρακτηρίζοντας την παραμονή τους στο Βρετανικό Μουσείο ως «αποικιοκρατική αδικία».
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά και τις πρόσφατες συζητήσεις που αμφισβητούν ολοένα και περισσότερο το αφήγημα περί νόμιμης αφαίρεσης των Γλυπτών από τον Λόρδο Έλγιν, ενώ καθοριστική θεωρήθηκε και η θέση της Τουρκίας ότι δεν υπάρχει επίσημο οθωμανικό έγγραφο (φιρμάνι) που να νομιμοποιεί την απομάκρυνσή τους Γλυπτών από το μνημείο και την απόκτηση τους από τον Λόρδο Έλγιν.
Την αμέριστη στήριξή τους στο αίτημα της Ελλάδας για την επανένωση των Γλυπτών εξέφρασε η πλειοψηφία των Κρατών που συμμετείχαν.
Κατά την τοποθέτησή της στην UNESCO, η Κύπρος υπογράμμισε ότι η επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα αποτελεί «ηθική, πολιτιστική, ιστορική και νομική αναγκαιότητα». Παράλληλα, σημειώθηκε ότι η κράτησή τους από το Βρετανικό Μουσείο «διαιωνίζει μια αποικιοκρατική αδικία», ενώ η επιστροφή τους υποστηρίζεται από τη διεθνή κοινότητα.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ανέφερε επίσης ότι τα Γλυπτά αποτελούν «αναπόσπαστο τμήμα του φυσικού και οντολογικού τους χώρου» και ότι η απομάκρυνσή τους συνιστά «ανοικτή πληγή» για ένα Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Επισημάνθηκε ότι μετά από δεκαετίες προσπαθειών των ελληνικών αρχών, διμερών συζητήσεων, αποφάσεων του ΟΗΕ και της ΕΕ, καθώς και την κατασκευή του Μουσείου Ακρόπολης – που αποτελεί ένα μουσείο παγκόσμιας πρόσβασης σχεδιασμένο για να φιλοξενεί τα γλυπτά του Παρθενώνα με θέα τον Ιερό Βράχο – θα πρέπει επιτέλους τα γλυπτά να επιστρέψουν, ώστε όλοι να μπορούν να απολαμβάνουν, να εκτιμούν και να μελετούν αυτά τα αριστουργήματα στον χώρο προέλευσής τους, την Αθήνα.
Η παρέμβαση της Κυπριακής Δημοκρατίας έγινε στο πλαίσιο της 25ης Συνάντησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Προώθηση της Επιστροφής των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης ή την Αποκατάστασή τους σε περίπτωση Παράνομης Ιδιοποίησης (ICPRCP), που πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 22 Μαΐου στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι. Παράλληλα, στις 18 και 19 Μαΐου πραγματοποιήθηκε η 14η Συνάντηση της Επικουρικής Επιτροπής της Σύμβασης της Unesco του 1970 για τα Μέσα Παρεμπόδισης και Πρόληψης της Παράνομης Εισαγωγής, Εξαγωγής και Μεταβίβασης Ιδιοκτησίας των Πολιτιστικών αγαθών.
Η Κύπρος συμμετείχε ως παρατηρητής, εκπροσωπούμενη από την Αρχαιολογική Λειτουργό Α’ του Τμήματος Αρχαιοτήτων Ευθυμία Άλφα, σε συνεργασία με τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην UNESCO.
Στην παρέμβασή της, η κυπριακή πλευρά αναφέρθηκε επίσης με τοποθετήσεις και σε πολλά άλλα θέματα της ημερήσιας διάταξης όπως τη σύνδεση μεταξύ πολιτιστικής κληρονομιάς, πολιτιστικής ταυτότητας και πολιτιστικών δικαιωμάτων, τη σημασία της αναθεώρησης του διεθνούς κώδικα δεοντολογίας των εμπόρων τέχνης και ιδιαίτερα τη σημασία εξάσκησης δέουσας επιμέλειας σε σχέση με την αγορά και πώληση πολιτιστικών αγαθών. Επιπλέον, έγιναν τοποθετήσεις σχετικά με την επιτακτική ανάγκη ανάπτυξης ενός ισχυρότερου πλαισίου για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς που έχει χαθεί ως αποτέλεσμα αποικιακής ή ξένης κατοχής.
Η Διακυβερνητική Επιτροπή υιοθέτησε Σύσταση, το κείμενο της οποίας, μεταξύ άλλων:
- Παραπέμπει στις προηγούμενες συστάσεις και τις Αποφάσεις της,
- Σημειώνει ότι η Ελλάδα καλεί το Η.Β. να συνεργαστούν για την επανένωση των Γλυπτών και την μόνιμη έκθεσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης.
- Αναγνωρίζει, για πρώτη φορά, ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
- Εκφράζει την βαθιά της ανησυχία για το γεγονός ότι η επίλυση του θέματος παραμένει σε εκκρεμότητα για μεγάλο διάστημα.
Καλεί για μία ακόμη φορά τις δύο πλευρές να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες τους για την επίλυση της διαφοράς λαμβάνοντας υπόψη τις ιστορικές, πολιτιστικές, νομικές και ηθικές διαστάσεις του θέματος. - Καλεί τον Γενικό Διευθυντή της UNESCO να βοηθήσει να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες συναντήσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου με σκοπό την επίτευξη μιας κοινά αποδεκτής λύσης στο θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα.
- Αποφασίζει να ενταχθεί το ζήτημα των Γλυπτών στην ατζέντα της 26ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής.
Η παρουσίαση της ελληνικής αντιπροσωπείας και τα επιχειρήματα της έτυχαν θερμής υποδοχής από την πλειοψηφία των Κρατών –Μελών της Διακυβερνητικής Επιτροπής (Ιταλία, Κολομβία, Βραζιλία, Αζερμπαϊτζάν, Κίνα, Τσεχία, Αίγυπτος, Πολωνία, Γουατεμάλα, Μπουρκίνα Φάσο, Λιβύη, Ιράν, Ζάμπια) αλλά και από Κράτη – Παρατηρητές (Κύπρος, Τουρκία, Μπαχρέιν, Νιγηρία, Λίβανος, Μεξικό και Μαυριτανία). Όλα τα κράτη υποστήριξαν σθεναρά το αίτημα της Ελλάδας και ζήτησαν εμφατικά την συνέχιση της προσπάθειας για την επίλυση του ζητήματος, την επιστροφή και την επανένωση των Γλυπτών στην Ελλάδα.
