Στα έγκατα της γης, στα ερείπια της αρχαίας πόλης Οξύρρυγχος όπου σήμερα βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά χωριά του κόσμου, το El-Bahnasa της Αιγύπτου, βρέθηκε πριν από κάποιες μέρες ένα σπουδαίο εύρημα. Οι αρχαιολόγοι έφεραν στην επιφάνεια ένα σπάνιο ρωμαϊκό νεκροταφείο με μούμιες, σε μία από τις οποίες ανακαλύφθηκε ένας, επίσης σπάνιος, πάπυρος με απόσπασμα από τη Β’ Ραψωδία της Ιλιάδας του Ομήρου.
Το κείμενο περιλαμβάνει μέρος του «Καταλόγου των Νεών», όπου απαριθμούνται οι ελληνικές δυνάμεις που συμμετείχαν στην εκστρατεία κατά της Τροίας.
Οι επιστήμονες ανέφεραν πως το εύρημα αναδεικνύει τη διάδοση της ελληνικής λογοτεχνίας στη ρωμαϊκή Αίγυπτο. Βεβαίως, κοινή παραδοχή αποτελεί πως η Ιλιάδα και η Οδύσεια είναι θεμέλιο της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, ποίησης και τέχνης, όντας και ένα από τα αρχαιότερα σωζόμενα κείμενα της ευρύτερης περιοχής.
Είναι η βάση της Παιδείας στην Ελλάδα της αρχαιότητας, κατά τον Πλάτωνα και περιλαμβάνει πανανθρώπινες αξίες που του προσδίδουν διαχρονική αξία και το επαναφέρουν με την πρώτη ευκαιρία στο σήμερα, πράγμα που φανερώνεται και από τον κινηματογράφο των ημερών μας.
Η σημασία των Ομηρικών Επών δεν αναδείχθηκε στη νεωτερικότητα. Η πρώτη επίσημη καταγραφή τους, εκτιμάται πως έγινε στην Αθήνα κατά τον 6ο αιώνα π.X. και περίπου την εποχή που εξουσίαζε την πόλη ο τύραννος Πεισίστρατος (ή ο γιος του Ίππαρχος), με σκοπό οι ραψωδοί να τα απαγγέλλουν στη γιορτή των Παναθηναίων. Η οριστική αποκατάσταση του έργου του Ομήρου, αναφέρουν οι ιστορικές πηγές, έγινε από Αλεξανδρινούς φιλολόγους του 3ου- 2ου π.Χ. αιώνα, όπως ο Ζηνόδοτος ο Εφέσιος και ο Αρίσταρχος ο Σαμόθραξ. Έκτοτε αντιγράφτηκαν και τελικά διασώθηκαν, μέσα από κώδικες, περγαμηνές ή χαρτί. Η αντοχή τους σε πέραν από 2.000 έτη αναδεικνύουν το μεγαλείο τους και την επιρροή τους, σε μέγεθος τέτοιο όπου το 2018 η Οδύσσεια να κατατάσσεται στην κορυφή της λίστας με τις «100 ιστορίες που διαμόρφωσαν τον κόσμο» του BBC Culture.
Η ανακάλυψη αυτού του αποσπάσματος της Ιλιάδας είναι μια οικουμενικά σημαντική στιγμή και μια συγκυρία να ξεθαφτούν οι, από καιρό, ξεχασμένες αρετές όπως της ανδρείας, της περηφάνειας, της αυτοδιάθεσης, της υστεροφημίας, της απαξίωσης του θανάτου.
Ελεύθερα, 3.5.2026
