Στις καθημερινές μου περιηγήσεις στο μαγικό κόσμο του ίντερνετ, βρέθηκα ξαφνικά να βλέπω ένα βίντεο του Άντριου Ουίλσον να εξηγεί πώς και γιατί ασπάστηκε την Ορθοδοξία.
Ο Άντριου Ουίλσον, για όσους δεν γνωρίζετε, είναι ένας ψευδοδιανοούμενος του λεγόμενου «manosphere», που έγινε κάπως γνωστός μέσω του δημοφιλούς «Whatever» podcast. Σε αυτό το podcast, ο Ουίλσον και τα φιλαράκια του προσκαλούν νεαρές γυναίκες που δεν διακρίνονται για την εξυπνάδα τους, ινφλουένσερς και κορίτσια του OnlyFans ως επί το πλείστον, με φαινομενικό σκοπό να τις προκαλέσουν και να τις εκθέσουν.
Μου φάνηκε λοιπόν εξαιρετικά παράξενο που ένας τέτοιος τύπος μιλούσε για την πνευματική αναγέννηση που ένιωσε όταν ασπάστηκε την Ορθόδοξη πίστη. Η περίεργειά μου με ώθησε να το ερευνήσω λίγο παραπάνω κι αυτό που ανακάλυψα ειναι ότι η Ορθοδοξία γίνεται ολοένα και περισσότερο μια συνειδητή επιλογή στις ΗΠΑ, συχνά με «αντιστασιακό» χαρακτήρα. Ένας αυξανόμενος αριθμός ινφλουένσερς έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη.
Πρόσωπα όπως ο Ριντβάν Αϊντεμίρ, που έγινε γνωστός στο YouTube με το κανάλι του «Ο Αποστάτης Προφήτης», ξάφνιασε το κοινό του όταν απέρριψε τον αθεϊσμό για χάρη της Ορθοδοξίας.
Ο Τζόναθαν Παζώ, ένας Καναδός εικονογράφος που αναλύει τον συμβολισμό και τη θεολογία στο διαδίκτυο, έχει πάνω από 270 χιλιάδες, πολύ ενεργούς, ακολούθους.
Αυτοί και διάφοροι άλλοι έχουν φέρει την ορθόδοξη παράδοση σε κοινά που διαφορετικά δεν θα τη συναντούσαν ποτέ. Για πολλούς νεοφώτιστους, η πρώτη επαφή με την Ορθοδοξία δεν είναι ένας ιερέας ή μια ενορία, αλλά μια αλγοριθμικά προτεινόμενη ανάρτηση.
Αυτή η ψηφιακή διαδρομή δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο ανακαλύπτεται η πίστη, αλλά και το ποιοι έλκονται απ’ αυτήν. Ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του πρόσφατου κύματος ενδιαφέροντος είναι ο αριθμός των νεαρών ανδρών που πρωτοστατούν.
Πολλοί προέρχονται από άθρησκα περιβάλλοντα ή από τον χώρο του Προτεσταντισμού και συχνά εκφράζουν δυσαρέσκεια απέναντι σ’ αυτό που θεωρούν «υπερβολικά χαλαρή» ή «προσαρμοστική» μορφή σύγχρονης θρησκευτικότητας. Η Ορθοδοξία, αντίθετα, τους φαίνεται αρχαία, δομημένη και αμετάβλητη.
Εδώ μπαίνει και το λεγόμενο «manosphere». Σε ορισμένες γωνιές του διαδικτύου, η Ορθοδοξία παρουσιάζεται πέρα από θρησκεία και ως απάντηση σε μια υποτιθέμενη κρίση της ανδρικής ταυτότητας.
Οι ινφλουένσερς συχνά προβάλλουν πρακτικές όπως η νηστεία, οι πολύωρες ακολουθίες και η αυστηρή ηθική διδασκαλία ως μορφές πνευματικής αυστηρότητας που συνδέονται με ιδέες δύναμης, ιεραρχίας και τάξης.
Για ορισμένους άνδρες που κινούνται σε διαδικτυακούς χώρους γεμάτους συζητήσεις περί ταυτότητας, αυτή η εικόνα είναι ιδιαίτερα ελκυστική.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Ορθοδοξία γίνεται μέρος μιας ευρύτερης αναζήτησης σταθερότητας σ’ έναν κόσμο που μοιάζει ασταθής.
Στην Ελλάδα και την Κύπρο, η Ορθοδοξία σπάνια συζητείται με όρους «ανδρισμού» ή ιδεολογικής ταυτότητας. Είναι ένα αυτονόητο μέρος της οικογενειακής και κοινωνικής ζωής μας, την εθνική ταυτότητα και την καθημερινή συνήθεια.
Η ιδέα ότι κάποιος θα την υιοθετούσε ως φιλοσοφική στάση -ή ακόμη και ως απάντηση σε σύγχρονες συζητήσεις περί φύλου– προκαλεί θυμηδία. Κι όμως, αυτή η επανερμηνεία λέει εξίσου πολλά για τη σύγχρονη Αμερική όσο και για την ίδια την Ορθοδοξία.
Παρόλα αυτά, υπάρχει μια εμφανής απόσταση ανάμεσα στην Ορθοδοξία του διαδικτύου και σ’ εκείνη που βιώνεται στις ενορίες. Κληρικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αρχίσει να επισημαίνουν ότι οι μεταστροφές που ξεκινούν διαδικτυακά συνοδεύονται συχνά από παρεξηγήσεις ή υπερβολικά άκαμπτες προσδοκίες.
Η πίστη, όπως εκφράζεται στις ορθόδοξες εκκλησίες των ΗΠΑ, είναι συνήθως πιο ήσυχη, πιο σύνθετη και λιγότερο… ιδεολογική από την εικόνα που προβάλλεται στο διαδίκτυο.
Δεν μπορώ να πω με σιγουριά εάν αυτή η τάση θα έχει συνέχεια. Μην ξαφνιαστείτε όμως έαν αυτό το καλοκαίρι δείτε μια παρέα Αμερικανών να συζητούν για την κρίση της ανδρικής ταυτότητας έξω από τη Μονή Κύκκου. Εγώ σας προειδοποίησα.
Ελεύθερα, 10.05.2026
