Ίσως είναι η ώρα η EuroAsia να μιλήσει απευθείας στην κοινή γνώμη
Ο δημόσιος διάλογος είναι καλοδεχούμενος πριν από σημαντικές αποφάσεις. Η συζήτηση για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Κρήτης έπρεπε να είχε γίνει πολύ καιρό πριν. Έστω και τώρα, είναι χρήσιμη.
Στον διάλογο ενεπλάκη καθηκόντως ο υπουργός Ενέργειας. Και πολύ λιγότερο ο υπ. Οικονομικών. Και καθόλου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Όμως, όλα ξεκίνησαν -σε ό,τι αφορά τη δημόσια συζήτηση- από μια έκτακτη σύσκεψη υπό τον κ. Χριστοδουλίδη, παρουσία του υπ. Ενέργειας και του CEO της EuroAsia. Στη σύσκεψη αναφέρθηκε αρμοδίως ότι η Ευρ. Επιτροπή ήταν πολύ ανήσυχη για την καθυστέρηση, πρώτον, στην υπογραφή συμφωνιών του EuroAsia με τον ΑΔΜΗΕ (Διαχειριστής Μεταφοράς, της Ελλάδας), δεύτερον, στην υπογραφή συμβολαίου με τη νορβηγική Nexans για τα καλώδια, και τρίτον, στην υπογραφή τελικής συμφωνίας με τη Siemens για σταθμούς μετατροπής τάσης.
Η Κομισιόν είχε προειδοποιήσει μερικές φορές τη νέα Κυβέρνηση: Είτε θα βρει τα λεφτά η εταιρεία για τις προκαταβολές και να υπογράψει τις συμφωνίες, είτε θα βοηθήσει το κράτος να βρεθούν τα λεφτά, είτε η χορηγία των 657 εκατ. θα διοχετευτεί σε έργα άλλων χωρών.
Δεν υπήρχαν πολλές επιλογές για το κράτος. Ο υπουργός τις εξήγησε δημοσίως: Το κράτος πρέπει να λάβει απόφαση για οικονομική στήριξη του EuroAsia, είτε με παροχή εγγυήσεων για τεράστιο δάνειο (περίπου 600 εκατ. ευρώ, που ίσως να μην είναι το τελευταίο), είτε με συμμετοχή στην εταιρεία (για να έχει και λόγο το κράτος), είτε αφήνοντας την EuroAsia να συνεχίσει μόνη της. Και όπου βγει.
Κάποιοι είπαν «από πού κι ως πού ο υπουργός έθεσε θέμα εγγύησης δανείων στην εταιρεία και θέμα συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο;». Το θέμα εγγύησης δανείων το έθεσε η ίδια η εταιρεία -αλλά και η ΕΕ- προκειμένου να πάρει δάνειο από την Ευρ. Τράπεζα Επενδύσεων και να μη χαθεί η χορηγία των 657 εκατ. Το θέμα της συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο τέθηκε, ως ενδεχόμενο, μάλλον από κυβερνητικής πλευράς, για να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος να βρεθεί το κράτος εγκλωβισμένο σε μαύρη τρύπα δαπανών, χωρίς να έχει λόγο για τις αποφάσεις.
Ο υπ. Ενέργειας είπε και κάτι άλλο: Πως δεν νοείται να ληφθεί απόφαση αν το κράτος δεν έχει στα χέρια του μελέτη βιωσιμότητας. Προφανώς όχι από την ίδια την εταιρεία, αλλά από αξιόπιστο και αποδεδειγμένα ανεξάρτητο οίκο.
Αίφνης, κάποιοι που συμμετείχαν στην προηγούμενη δεκαετή διακυβέρνηση και απλά έβλεπαν έναν ιδιώτη να προωθεί έργο των 2 δισ. χωρίς ίδια κεφάλαια, χωρίς συμφωνίες με επενδυτές, χωρίς συμφωνίες για δανειοδότηση, ασκούν τώρα κριτική στη σημερινή κυβέρνηση επειδή, πρώτον, θέλει να έχει στα χέρια της σιδεροκέφαλη μελέτη βιωσιμότητας, δεύτερον, θέλει να διαβουλευτεί με την Ελεγκτική Υπηρεσία και τη Νομική Υπηρεσία για τις παραμέτρους μιας κρατικής στήριξης στην εταιρεία, και τρίτον, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να μην στηρίξει οικονομικά τη EuroAsia, αν αυτό δεν εξυπηρετεί το δήμοσιο συμφέρον.
Εν ολίγοις, αυτοί που δεν εξέτασαν για δέκα χρόνια την ανάγκη ή όχι να συμμετάσχει το κράτος δυναμικά (αν όχι πρωταγωνιστικά) σε ένα έργο που θεωρείται (εφόσον θεωρείται) στρατηγικής σημασίας, ασκούν κριτική στη νέα Κυβέρνηση ότι διανοείται να μην βαλει λεφτά στη EuroAsia. Ίσως λοιπόν είναι η ώρα η EuroAsia να μιλήσει προς την κοινή γνώμη. Να εξηγήσει πού βρίσκεται το έργο, ποια είναι τα εμπόδια (αν υπάρχουν), αν χρειάζεται ή όχι την οικονομική βοήθεια του κράτους (ποια και πόση). Να εξηγήσει αν καπάρωσε κεφάλαια γι’ αυτό το έργο (όχι μόνο τη χορηγία της ΕΕ και του κράτους, ύψους 757 εκατ., από το 1,94 δισ. του προϋπολογισμού), αν της απάντησε θετικά η ΕΤΕπ για το δάνειο, αν πλήρωσε η ίδια (και όχι η ΕΕ) μικρό μέρος της προκαταβολής στη Nexans και αν η συμφωνία για τα καλώδια παραμένει ακόμα και σήμερα υπό την αίρεση της καταβολής 200-250 εκατ. ευρώ από τη EuroAsia, ως δεύτερη δόση προκαταβολής, εντός του πρώτου τριμήνου του 2024.
