Η μεγαλύτερη καταστροφή στα δάση μας έγινε κατά την τουρκική εισβολή. Το 1974 με τους βομβαρδισμούς των βαρβάρων κάηκε το 35% των πιο παραγωγικών δασών της Κύπρου στην Πάφο και στη βορειοδυτική πλευρά του Τροόδους. Περίπου 26.000 εκτάρια, δηλαδή, 260 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα.
Τα υπόλοιπα θα τα κάψουμε από τη βλακεία μας. Όχι μόνο των πολιτών, αλλά και του κράτους. Κουραστήκαμε να τους ακούμε κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε μια μεγάλη καταστροφή να βγαίνουν στην επιφάνεια προβλήματα που προβλέφθηκαν αλλά δεν έδρασε κανένας προληπτικά. Είχαμε το2007 την μεγάλη καταστροφή στο δάσος του Σαϊττά, το 2016 στο δάσος της Σολιάς, το 2021 στην ορεινή Λάρνακα που άγγιξε εννιά χωριά.
Πάντα, δικαιολογίες. Ελλείψεις σε μέσα πυρόσβεσης, μειωμένο προσωπικό, απουσία συντονιστικού κέντρου, συγκρούσεις μεταξύ υπηρεσιών. Τους ακούμε να μιλούν για το ανάγλυφο των βουνών που δυσκολεύει την κατάσβεση, για τον αέρα που φυσά, για τις θερμοκρασίες… Δεν καταλάβαμε ποτέ τις δικαιολογίες. Ποτέ δεν θα είναι εύκολες οι συνθήκες άμα ξεσπάσει πυρκαγιά σε δάσος. Ειδικά στα δάση του Τροόδους. Θα τα βλέπουμε να καίγονται και θα τα ρίχνουμε στα ανάγλυφο και στο δύσβατο;
Ξέρουμε, λοιπόν, ότι οι απερίσκεπτοι είναι πολλοί. Και δεν υπάρχει τρόπος να γλυτώσουμε από αυτούς. Πετάνε αποτσίγαρα από τα αυτοκίνητα -αν είναι δυνατόν!-, χρησιμοποιούν εργαλεία που βγάζουν σπινθήρες, καίνε σκουπίδια, ανάβουν κάρβουνα για σούβλα σε δάσος…
Σύμφωνα με τα στατιστικά του Τμήματος Δασών οι πυρκαγιές στα δάση που οφείλονται σε φυσικά αίτια, δηλαδή κυρίως κεραυνούς, είναι μόνο 15%. Αυτές που οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες είναι 85%. Περίπου το 33% είναι εσκεμμένες, δηλαδή εγκληματικές. Ένα 67% οφείλονται σε ανθρώπινη αμέλεια. Τα ποσοστά της κρατικής αμέλειας δεν αναφέρονται πουθενά. Πού θα εντάξουμε τα καλώδια της ΑΗΚ που διασχίζουν τα δάση; Στην αμέλεια ή στην βλακεία;
Όταν ο διευθυντής του Τμήματος Δασών δηλώνει ότι συζητούν με την ΑΗΚ εδώ και δεκαπέντε χρόνια για το καλώδιο 11 χιλιομέτρων, που διασχίζει το παγκάλλιστο δάσος από την Τσακίστρα μέχρι τον Σταυρό της Ψώκας, κι έπρεπε να έρθει η πυρκαγιά για να αντιληφθούν τον κίνδυνο και να διακόψουν την ηλεκτροδότηση, πάει να πει πως η κρατική βλακεία ξεπέρασε κάθε όριο. Αποφάσισαν χτες στο άψε σβήσε να διακόψουν την ηλεκτροδότηση και να βάλουν γεννήτρια στο Σταυρό της Ψώκας. Τόσα χρόνια γιατί δεν το έκαναν; Τα άλλα δάση πάνω από τα οποία περνούν τα γυμνά καλώδια της ΑΗΚ τι θα γίνουν; Πρέπει να αρπάξουν φωτιά για να ληφθούν μέτρα;
Αλλά, δεν είναι μόνο τα καλώδια. Προσέξτε τι γίνεται στην Ελλάδα με ταυτόχρονες πυρκαγιές σε πολλά σημεία και σκεφτείτε τι θα πάθουμε αν ξεσπάσουν πυρκαγιές ταυτόχρονα στο Σταυρό της Ψώκας, στον Άη Νικόλα της Στέγης και στα δάση του Μαχαιρά. Κάθε καλοκαίρι αυτή η απειλή είναι πάνω από τα κεφάλια μας. Και κάθε καλοκαίρι αναρωτιόμαστε τι θα γίνει αν μας βρει τέτοιο κακό. Τώρα ανακαλύψαμε στις δημόσιες συζητήσεις τα γυμνά καλώδια της ΑΗΚ που είναι κίνδυνος για τα δάση. Οι εμπρηστές και οι ασυνείδητοι, ίδιος κίνδυνος είναι. Αλλά γι΄ αυτούς δεν μπορείς να προνοήσεις, για τα καλώδια μπορείς.
Λήφθηκαν άλλα μέτρα; Γιατί δεν γεμίσαμε τα δάση με δεξαμενές νερού να υπάρχει καλού κακού; Γιατί δεν οργανώθηκαν περιπολίες όλο το καλοκαίρι μέσα στα δάση; Το 2007, με αφορμή τη φωτιά του Σαϊττά, γράφαμε σε αυτή τη στήλη (γράφουμε χωρίς να ελπίζουμε ότι θα ακούσει κανένας) ότι αν γεμίσουν τα δάση με περίπολα μπορεί να αποτραπεί σε μεγάλο βαθμό ο κίνδυνος. Και ο μόνος τρόπος γι΄ αυτό, μια και δεν μπορεί να προσληφθούν χιλιάδες δασοφύλακες και πυροσβέστες, είναι να βγουν οι φαντάροι από τους στρατώνες τους. Δηλαδή, κάθε καλοκαίρι οι χιλιάδες στρατιώτες που «λιώνουν» μέσα στα στρατόπεδα, θα μπορούσαν να βρίσκονται μέσα στα δάση να παραθερίζουν, να περιπολούν, να ασκούνται και να μαθαίνουν τι σημαίνει προσφορά στο κοινωνικό σύνολο. Μπορεί να υπάρχουν κι άλλες λύσεις. Αλλά, όλες χρειάζονται οραματιστές ηγέτες να τις αποφασίζουν και μάγκες επιτελείς να τις οργανώνουν. Έχουμε;