Εδώ και λίγο καιρό είναι σχεδόν αδύνατο να παρακολουθήσεις τις ειδήσεις και να μην υπάρχουν πυρκαγιές κάπου.
Εκδηλώθηκε φωτιά το απόγευμα της Δευτέρας (24/7/2023) στην πιο ωραία δασική έκταση της Πάφου, στην κοιλάδα των κέδρων. Η φωτιά κατέκαυσε δάσος με πεύκα και αφού ρίχτηκαν στη μάχη τα εναέρια μέσα οριοθετήθηκε την επομένη (25/7/2023). Ανακοινώθηκε ότι μετά την ολονύχτια μάχη με τις φλόγες δεν υπήρξαν αναζωπυρώσεις παρά μόνο μερικές εστίες. Ευτυχώς στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρξε άμεσος συντονισμός όλων των δυνάμεων πυρόσβεσης: Τμήμα Δασών, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Πολιτική Άμυνα, ομάδες εθελοντών μεπροωθητές γαιών,εκσκαφείς,καιδιαθέσιμα βυτιοφόρατης περιοχής.
Μόλις μάθουμε ότι τέθηκε υπό έλεγχο μια πυρκαγιά ακούμε για άλλες. Άλλα, η αύξηση στον αριθμό πυρκαγιών δεν είναι φαινόμενο κυπριακό.
Καμία χώρα δεν εξαιρείται πλέον απά τις πυρκαγιές. Μπορεί κάποιος να θεωρεί ότι οι σκανδιναβικές χώρες είναι «ασφαλισμένες» από πυρκαγιές, όμως η Σουηδία το 2018 ζήτησε βοήθεια από άλλες χώρες να κατασβέσει μια τεράστια πυρκαγιά.
Στις 23.7.2018 στο Μάτι, Ανατολικής Αττικής, κάηκαν 103 άνθρωποι εκτός της τεράστιας οικολογικής καταστροφής.
Τον Αύγουστο του 2021 κάηκε μεγάλη έκταση στην Εύβοια, περίπου 600.000-700.000 στρέμματα γης, που για δέκα μέρες έκαιγε τα πάντα στο δρόμο της. Το 2007 αποτεφρώθηκαν περίπου 450.000 στρέμματα δασικής και αγροτοδασικής έκτασης στην Ηλεία-Αρκαδία.
Το 2021 κάηκαν στην Κύπρο (Οδού) 4 Αιγύπτιοι εργάτες.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες βρισκόμαστε στην εποχή των μεγαπυρκαγιών (Megafire), που ορίζεται ως μια μεγάλου μεγέθους και δριμύτητας πυρκαγιά, που καταστρέφει μια πολύ μεγάλη έκταση. Χαρακτηριστικά της είναι η μεγάλη ένταση, το μέγεθος, η διάρκεια και η ανεξέλεγκτη διάστασή της που κατακαίει τα πάντα στο πέρασμά της αφήνοντας δυστοπικά τοπία πίσω.
Οι μεγαπυρκαγιές γίνονται όλο και πιο συχνές, πιο δριμείς και τεράστιες σε μέγεθος, σε θερμικά φορτία και ορμή. Παρουσιάζουν πολύπλοκη συμπεριφορά (π.χ. ανεμοστρόβιλος) και μεγάλη ανθεκτικότητα στην κατάσβεσή τους. Ιστορικά οι μεγαπυρκαγιές βρίσκονται στην απαρχή της κλιματικής κρίσης. Συμβαίνουν σε περιόδους μεγάλου παρατεταμένου καύσωνα και δριμείας ξηρασίας. Κάθε χρόνο καταγράφεται και μεγαλύτερος αριθμός μεγαπυρκαγιών. Εμφανίζονται σε όλα τα μέρη του πλανήτη μας κατακαίοντας τεράστιες εκτάσεις γης: Στις ΗΠΑ (Γιέλοουστοουν, Μοντάνα, Άινταχο) το 1988, στην Αλάσκα το 2004, στην Αυστραλία (Βικτώρια, Νέα Νότια Ουαλία) το 2020, στην Καλιφόρνια το 2018 οδήγησε σε θάνατο 85 ανθρώπους και πάλι το 2020. Μόνο σε ένα χρόνο (2019) επλήγησαν η Ισπανία, Πορτογαλία, Τουρκία, Ελλάδα, Βραζιλία, Κονγκό, Ρωσία και ΗΠΑ με πυρκαγιές που χαρακτηρίστηκαν ως «άνευ προηγουμένου».
Συνοψίζοντας, οι κύριοι παράγοντες που προκαλούν μία μεγαπυρκαγιά είναι: Ψηλές θερμοκρασίες παρατεταμένου καύσωνα, ξηρασία, διάφοροι ανθρωπογενείς παράγοντες (π.χ. γυμνά σύρματα ηλεκτρικής), κακή κατάσταση δασών.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι διάγουμε την εποχή των μεγαπυρκαγιών που άρχισε τέλος των 1980, με τρεις τεράστιες πυρκαγιές στην Κίνα, Καναδά και ΗΠΑ. Μόνο την άνοιξη και καλοκαίρι του 1987 μια τεράστια πυρκαγιά (the Black DragonFire) στην βορειοανατολική Κίνα κατάστρεψε ολόκληρη επαρχία με φλόγες που έφταναν σε ύψος μέχρι 33 μέτρων και βοηθητικούς ανέμους 100χλμ/ώρα που κατέκαψαν 18 εκατ. στρέμματα, κυρίως στη Σιβηρία, σκοτώνοντας 220 άτομα.
Το 1988 οι πυρκαγιές στο δημόσιο πάρκο Yellowstone, που ξεκίνησαν από καταιγίδες κεραυνών κατέκαυσαν 800.000 εκτάρια περίπου το 1/3 του πάρκου παρά τις ανεπιτυχείς προσπάθειες κατάσβεσης. Υπόψη ότι όσο αυξάνεται η θερμοκρασία αυξάνονται και οι καταιγίδες κεραυνών.
Η αύξηση στην θερμοκρασία και επιδείνωσης ξηρασίας σημαίνει ότι εισήλθαμε σε μια εποχή όλο και περισσότερων καταστροφικών μεγαπυρκαγιών.
Από το 1980 ο Καναδός επιστήμονας Mike Flannigan είχε προειδοποιήσει για την εκδήλωση καταστροφικών μεγαπυρκαγιών, όμως δεν πρόβλεψε τη συχνότητα και την ένταση που ξεπερνά κάθε φαντασία.
Ήδη πολλοί επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι πυρόσβεσης είναι ανεπαρκείς. Η νέα εποχή των πυρκαγιών στην οποία εισέρχεται τώρα ο πλανήτης σημαίνει ότι οι παλιοί τρόποι καταπολέμησης τους δεν θα επαρκούν πλέον για να καταστείλουν τις φλόγες που αυξάνονται περισσότερο, καίγοντας και καταναλώνοντας όλο και μεγαλύτερες εκτάσεις σπιτιών και δασικών εκτάσεων. Σίγουρα χρειάζονται περισσότερα χρήματα για να προσληφθούν περισσότεροι πυροσβέστες στο έδαφος και στον αέρα. Η αραίωση των δασών και των λιβαδιών, η ελαφριά καύση τους, η δημιουργία ζωνών πυροπροστασίας και η αντικατάσταση γυμνών καλωδίων ηλεκτρικής πρέπει να είναι μέρος της απάντησης. Αλλά, οι πυροσβέστες χρειάζονται επίσης νέα και βελτιωμένα εργαλεία, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη για επιτήρηση, χάρτες κινδύνου πυρκαγιάς, προειδοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο, προβολές καπνού από ενεργές δασικές πυρκαγιές και μοντέλα υπολογιστών που να μπορούν να προβλέψουν πού μπορεί να ξεσπάσουν πυρκαγιές.
