Το κεφάλαιο που ονομάζεται Παιδεία, που φαίνεται ν’ ανοίγει για καλά με διάφορες αφορμές, είναι το πιο σημαντικό σε μια σοβαρή αποτίμηση πραγμάτων, γιατί ακριβώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα επίπεδα μας ευρύτερα ως κοινωνία.
Είναι όντως εφιαλτικό, με δραματικές σαφώς όψεις, να διολισθαίνει μια κοινωνία σε χαμηλά επίπεδα μορφωτικής και ευρύτερης αγωγής, η οποία ν’ αποτυπώνεται σε βασικές εκφάνσεις τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού μας βίου. Αυτό, πέραν από τις όποιες «βιτρίνες» μπορούν να στήνονται αλλά και την απαρίθμηση σωρείας διακρίσεων και επιτευγμάτων, με τη δική τους πάντα σημασία.
Όμως, το κεφάλαιο Παιδεία δομείται σε τόσο βάθος, εύρος και ποιότητα, που οι απαιτήσεις δεν μπορεί παρά να εκτοξεύουν τον πήχη. Για να περνούμε, βέβαια, όχι από κάτω. Αυτό κι αν συνυφαίνεται με τις προκλήσεις των καιρών.
Πρόκειται για κατεπείγον ζήτημα, αφού όλες οι χρεωκοπίες έχουν να κάνουν με ελλείμματα στην Παιδεία. Όχι τόσο στην εξασφάλιση χαρτιών και τίτλων σπουδών σε ποσοτικά μεγέθη, όσο με την τόλμη – γιατί περί αυτής πρόκειται – ν’ αναχαιτιστεί το τσουνάμι μιας γενικότερης παρακμής που σαρώνει στο διάβα της όλα τα στοιχεία της ανθρωπιάς και του αυθεντικού πολιτισμού.
Το ίδιο το σύστημα, το εκπαιδευτικό, πάσχει ανιάτως, αφού βασικοί κρίκοι του όχι μόνο είναι αποδιοργανωμένοι στη λειτουργία τους, αλλά και είναι μπροστά από ένα τέλμα. Ο ίδιος ο πρόεδρος της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, με αφορμή την παράδοση της ετήσιας έκθεσης της, ανέδειξε την «γάγγραινα» της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, ως ένα από τα πολλά που ταλανίζουν τον χώρο. Θέτει και άλλα πολλά.
Σε συνέντευξη του στον «Φ», ο πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ, μεταξύ πολλών άλλων, σημείωσε ότι «πάσχει το σύστημα στον τομέα της καλλιέργειας της γλωσσικής ικανότητας». Ένα άλλο πονεμένο κεφάλαιο. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαία η σοβούσα παρακμή του πολιτικού λόγου. Διολισθαίνει σε μια αβάστακτη κενολογία, ατεκμηρίωτη υποσχεσιολογία και εξαντλείται σε μια στείρα συνθηματολογία που επωάζει την επικοινωνιακή μιζέρια…
Ο λόγος είναι πελώρια αξία γιατί είναι εκείνος που μπορεί να κομίζει στιβαρή γνώση, δημιουργικότητα αλλά και διάνοιξη πραγματικών οριζόντων. Γενικότερα μπροστά σ’ αυτό που έπρεπε να προσδιορίζει την ποιότητα της ζωής στοιχειωμένη με την αρχοντιά του προσώπου, σοβεί μια αβάστακτη ρήξη, που δεν είναι άσχετη με όλα όσα διαπιστώνονται.
Η Κυβέρνηση επαναλαμβάνει τα της ανάγκης για εκσυγχρονισμό της Παιδείας, προαναγγέλλοντας και ένα μεγάλο εθνικό διάλογο, όπως τον χαρακτήρισε, από το Σεπτέμβρη. Αν είναι όμως μια γεύση από τα ίδια, ο καθείς με τα σύνδρομα και τα κολλήματά του, τότε μάλλον μεγαλύτερος θόρυβος θα προκύψει. Αν είναι, όμως, να επέλθουν επιτέλους ανατροπές με τόλμη για ένα πραγματικό εκσυγχρονισμό με περιεχόμενο, μακριά από οποιεσδήποτε σκοπιμότητες, και συμβατές οπωσδήποτε με το καλώς νοούμενο όραμα της Παιδείας, τότε ας αποτελέσει ένα βήμα προς τα μπρος.
