(Μέρος 1ον)*

Καλημέρα σας!

Σήμερα θα σας ξεναγήσω στον πιο προσωπικό μου χώρο, δεξιά από το κρεβάτι, όπου με συντροφεύουν πριν κοιμηθώ σχεδόν όλα τα βιβλία που διαβάζω – εκτός όταν λείπω από το σπίτι για μικρά ή μεγάλα διαστήματα.

Υπάρχει πάντα ένα πνευματικό, ας το πω έτσι, βιβλίο. Ακόμα και μερικές παραγράφους να διαβάσω από αυτό, μου αρκούν. Αυτά, συνήθως, έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στο κομοδίνο, διότι σχεδόν πάντα σημειώνω παραγράφους και κεφάλαια που διαβάζω και ξαναδιαβάζω.

Αυτήν την εκπομπή με συντροφεύει το «Εχθροί ή Φίλοι; – Το σώμα, η ψυχή και τα πάθη του ανθρώπου». Είναι γραμμένο από έναν πραγματικά πνευματικό άνθρωπο, από τις σημαντικότερες για μένα σύγχρονες προσωπικότητες της ελληνορθόδοξης Εκκλησίας. Είναι ο μακαριστός πρώην Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Ware (1934-1922), Βρετανός. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις «εν πλώ». Και ξεχωρίζω από το πρώτο κεφάλαιο για «Το Μυστήριο του Ανθρώπινου Προσώπου», υποκεφάλαιο για την Ελευθερία:

«Κατ’ αρχάς, λοιπόν, ο άνθρωπος πρέπει να οριστεί ως ελεύθερο ον. Αυτό υπογραμμίζει και ο Ντοστογιεφσκυ στο έργο του “Αδελφοί Καραμαζώφ”, (σ.σ.: που επίσης προτείνω για … διαρκή ανάγνωση!), στη διήγηση του Μεγάλου Ιεροεξεταστή. Που υπογραμμίζει ότι αυτό που ο Χριστός έφερε στο ανθρώπινο γένος. είναι ακριβώς το δώρο της ελευθερίας: Ο Υιός του Θεού ήρθε για να μας ελευθερώσει (Ίω. 8:36). Στα μάτια όμως του γηραιού καρδινάλιου, αυτή η ελευθερία είναι ένα φορτίο εξαιρετικά βαρύ για να μπορεί ο άνθρωπος να το σηκώσει, είναι ξίφος πολύ κοφτερό για να το κρατά στα χέρια του· ο άνθρωπος θα ήταν πολύ ευτυχέστερος αν του αφαιρείτο το δώρο αυτό. “Διορθώσαμε το έργο σου”, λέει ο Ιεροεξεταστής στον Ιησού. Υπό κάποια έννοια, ασφαλώς έχει δίκιο: Πολύ συχνά η ελευθερία αποδεικνύεται τρομερό δώρο. Αλλά και αν ο άνθρωπος είναι κάτι λιγότερο από ελεύθερος, γίνεται κάτι λιγότερο από άνθρωπος.»

Εκτός από τις πνευματικές μου αναζητήσεις, ρίχνω τώρα και πολλές κλεφτείς αναγνωστικές ματιές σε ένα βιβλίο που συνέγραψαν ο John Bridges και ο Bryan Curtis, απαριθμώντας «50 Πράγματα Που Πρέπει Να Γνωρίζει Ένας Νεαρός Τζέντλεμαν» (50 Things Every Young Gentleman Should Know – Εκδόσεις Thomas Nelson).

Δυστυχώς, στην εποχή μας οι τζέντλεμεν, δηλαδή οι ευγενείς και με καλούς τρόπους άνδρες, σπανίζουν. Υπάρχει σε πολλούς η παρανόηση ότι με τον όρο «τζέντλεμαν» εννοούμε κάποιον πλούσιο, του λεγόμενου «καλού κόσμου». Ο πιο ταιριαστός ορισμός, είναι ότι αφορά κάποιον που είναι καλομεγαλωμένος, με τρόπους, και με ευγένεια φερόμενος προς όλους τους ανθρώπους, πλούσιους και, κυρίως, φτωχούς.

Το βιβλίο ξεκινά με τις δύο «βασικές αρχές» που πρέπει να διέπουν κάθε ευγενή άνθρωπο: Το please (παρακαλώ) και το thank you (ευχαριστώ). Θυμάμαι πάντα τους δασκάλους και τους γονείς μου να μου λένε «Sit straight up. Act like a gentleman» (Ίσιωσε τη πλάτη. Συμπεριφέρσου σαν κύριος». 

«Όλοι καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αυτό», προσθέτουν οι δύο συγγραφείς. «Θέλουν, οι γονείς σου, να έχεις καλούς τρόπους. Να σε συμπαθούν και να σε εμπιστεύονται οι άνθρωποι. Και προπαντός να σε εκτιμούν».

Σε εποχές όπου εξισώνονται τα φύλα σε όλα, ενίοτε και με τρόπους υπερβολικούς ή και εξωφρενικούς (αλλά δεν είναι της παρούσης), ίσως να ενοχλεί μερικούς ο όρος «τζέντλεμαν», που σαφώς αναφέρεται σε άνδρες. Διαβάζοντας το βιβλίο αυτό, ασφαλώς και υπάρχουν «υποδείξεις» που αφορούν μόνο αυτούς, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί αυτό να ιδωθεί ως ενοχλητικό ή προσβλητικό.

Για παράδειγμα, «ένας από τους χρυσούς κανόνες της «Βίβλου» ενός τζέντλεμαν, ότι πρέπει αυτός πάντα, σε ένα εστιατόριο, να τραβά την καρέκλα για να καθίσει η γυναίκα. Όπως και, βγαίνοντας από το αυτοκίνητο να πηγαίνει από την μεριά της γυναίκας και να της ανοίγει την πόρτα να βγει. Ίσοι ή όχι, με συγχωρείται, αλλά εγώ δεν θα ήθελα ποτέ, δεν θα καταδεχόμουν να γίνει το αντίθετο. Και σε καμία περίπτωση δεν υπονοώ με αυτό ότι η γυναίκα δεν είναι ικανή να κάνει το ίδιο. Απλώς, και υποκειμενικά αν θέλετε, δεν μου φαίνεται σωστό…

ΥΓ*: Αύριο, μέρος 2ο. Τα υπόλοιπα του κομοδίνου μου…