Η είδηση για την άγρια δολοφονία του 22χρονου οπαδού της ΑΕΚ από χούλιγκαν της Ντιναμό Ζάγκρεμπ, έξω από το γήπεδο στη Νέα Φιλαδέλφεια, δεν μπορεί παρά να προκαλεί για ακόμη μια φορά συγκλονισμό για το πού μπορούν να φθάσουν μερικοί άνθρωποι, τυφλωμένοι από τον φανατισμό, από μια παράλογη πεποίθηση ότι μια ιδεολογία ή ένα πιστεύω αποτελεί την απόλυτη αλήθεια και όσοι δεν την ασπάζονται είναι εχθροί και τους αξίζει το μίσος και στις χειρότερες περιπτώσεις ο θάνατος.
Από θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις έως οπαδικά πάθη, το σύνθετο φαινόμενο του φανατισμού διαχρονικά έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνία μας, επηρεάζοντας την ανθρώπινη ιστορία και ειδικότερα την ιστορία του τόπου μας, αφού ουκ ολίγες φορές οδήγησε σε εμφύλιες διαμάχες. Κι ενώ είναι οξύμωρο να υπάρχει το αρνητικό αυτό φαινόμενο σε ένα χώρο όπως ο αθλητισμός, στον οποίο καλλιεργείται η ανεκτικότητα και η ευγενής άμιλλα, δυστυχώς, επιδεικνύεται σε αθλήματα που παρουσιάζουν μεγάλη απήχηση στην κοινωνία όπως το ποδόσφαιρο.
To γεγονός, μάλιστα, ότι βλέπουμε το αρνητικό αυτό φαινόμενο να παρατηρείται συχνά σε πολλές και διαφορετικές εκφάνσεις είναι ενδεικτικό ότι ενώ ως κοινωνία έχουμε προοδεύσει σε ζητήματα εξειδίκευσης και γνώσεων, εντούτοις ως προς την παιδεία -με την ευρύτερη έννοια που σχετίζεται με την καλλιέργεια του ήθους των ανθρώπων– φαίνεται, λοιπόν, πως αντιμετωπίζουμε σοβαρές ελλείψεις.
Καθώς μεγαλώνουμε, αναπτύσσουμε μέσω της παιδείας τη δυνατότητα να κατανοήσουμε ιδέες, να αναρωτηθούμε εάν κάνουμε λάθος, να αναπτύσσουμε την κριτική σκέψη, όπως επίσης την ενσυναίσθηση, την ανεκτικότητα και τον σεβασμό απέναντι στις ιδέες/απόψεις των άλλων ανθρώπων. Απεναντίας, σε καταστάσεις φανατισμού οι άνθρωποι διακατέχονται από υπέρμετρο εγωισμό κι είναι πρόθυμοι να υποστηρίξουν τις πεποιθήσεις τους με κάθε τρόπο, ενώ δεν επιδεικνύουν καμία διάθεση αμφισβήτησης των ιδεών τους και καμιά ανοχή απέναντι στην διαφορετική άποψη.
Ο φανατισμός δε επιτείνεται σε κοινωνικά περιβάλλοντα τα οποία προάγουν την αίσθηση της ανασφάλειας ή της απομόνωσης, ενώ συναντάται σε ανθρώπους διαφόρων πολιτικών χώρων από την άκρα δεξιά μέχρι και την άκρα αριστερά. Πάντως, σε κάθε περίπτωση και σε κάθε έκφανσή του, οι επιπτώσεις του είναι τεράστιες, αφού οι φανατικές πεποιθήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε διχασμούς, μερικές φορές ακόμη και σε βίαιες συγκρούσεις, να ωθήσουν άτομα να υιοθετήσουν ακραίες απόψεις και να προσπαθήσουν να επιβάλουν τις απόψεις τους σε άλλους ανθρώπους, ενώ οι φανατικοί συχνά απορρίπτουν τον διάλογο, κάτι που μπορεί να δυσχεράνει την εύρεση κοινών λύσεων.
Και ενώ αποτελεί ένα πολυδιάστατο και πολύπλοκο φαινόμενο, που απαιτεί διαρκή προσοχή, δράση και πολυδιάστατη προσέγγιση, από την οικογένεια μέχρι το σχολείο και τις Κυβερνήσεις, τον σημαντικότερο ρόλο στην αντιμετώπιση του διαδραματίζει η παιδεία, η οποία προσφέρει στον άνθρωπο την ικανότητα για αντικειμενική κρίση, ενώ τον εξοπλίζει με ενσυναίσθηση και με σεβασμό για την ανθρώπινη ζωή και τη διαφορετικότητα.
Μέσω της εκπαίδευσης, που συμβάλλει στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, της ευαισθητοποίησης σε ζητήματα ανοικτού διαλόγου και της προώθησης της κοινωνικής συνοχής και της αμοιβαίας κατανόησης είναι αναγκαίο να εργαστούμε προς την κατεύθυνση μιας πιο ενημερωμένης, πιο συμπονετικής, αλλά και πιο ανεκτικής κοινωνίας, όπου το αρνητικό φαινόμενο του φανατισμού δεν θα έχει χώρο να ανθίσει, πόσο μάλλον να οδηγήσει σε απώλειες ανθρώπινων ζωών.
