Μπορεί να πέρασαν οι μαύρες επέτειοι, μας έμειναν οι κατοχικές σημαίες και όσα άλλα φτιασίδια της κατοχής που μαυρίζουν την ψυχή μας. Μια ανασκόπηση της καθημερινότητάς μας επιβεβαιώνει ότι έχουμε πια συνηθίσει κι αν είναι να βγάλουμε και κάτι, ακόμα καλύτερα! Μπορεί, άραγε, να τα κάνουμε όλα για οικονομικό όφελος; Κι ας μην μας φταίξει ο …καπιταλισμός γιατί πολλά αναφέρονται σε ατομικές επιλογές, πέρα από τις συλλογικές, τις πολιτειακές επιλογές…
Πολύ ζεστό ήταν και συνεχίζει να είναι το φετινό μας καλοκαίρι. Κι επειδή η θάλασσα δεν διζωνίζεται, πολλοί είναι που επιλέγουν τη δροσιά της κατεχόμενης παραλίας. Για κάποιους αυτό είναι ένα ζωντάνεμα αναμνήσεων που ξεκινά με μια ψευδαίσθηση πριν σύντομα θυμηθείς την πραγματικότητα: «Τίποτα δεν έχει αλλάξει, τίποτα δεν είναι όπως παλιά». Μπορεί και να αισθάνονται πως αυτή η ελεγχόμενη επαναπροσέγγιση με τον χώρο συντηρεί τον πόθο της επιστροφής. Άλλοι, υποσυνείδητα, το βλέπουν με τη χαρά του απαγορευμένου θεωρώντας πως είναι μια μικρή νίκη που μπορεί να είναι αρκετή μετά από όσα έχουν συμβεί. Κι αν είσαι ικανοποιημένος με την πραγματικότητα και τις όποιες δυνατότητες σου δίνει, μπορείς να προχωρήσεις σε οικονομικές διακοπές. Κι αν πρόκειται για κατεχόμενη περιουσία; «’Οϊ, εσάσαν τα πολλά που τότε, έχουν πολλά καλές προσφορές. Τζιαι το ψάριν εν μούχτιν…». Αν στον γυρισμό (ξανα)γεμίσεις το αυτοκίνητο με φτηνή βενζίνη, τότε μπορεί και να ενεργοποιήσεις τα αντανακλαστικά του Κράτους. Κι όμως υποτίθεται πως δικαιούσαι (περίεργη η ερμηνεία του Κανονισμού) κι ένα δοχείο των δέκα λίτρων «take away»…
Σε μια χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, νοείται πως ντόπιοι και λοιποί Ευρωπαίοι έχουν τα ίδια δικαιώματα. Ακόμα κι αν αυτό δεν ισχύει για τους Κυπρίους, οι ίδιοι πρέπει να διευκολύνουν την απρόσκοπτη πρόσβαση των ξένων επισκεπτών στα κατεχόμενα παρόλο που οι τελευταίοι δεν έχουν συναισθηματικό δεσμό σαν αυτό που έχουν οι Κύπριοι με τα σπίτια τους μόνο, λέει, αν έχουν κλείσει τα πενηνταεννιά τους χρόνια! Καλοδεχούμενοι, λοιπόν, οι τουρίστες, στο νόμιμο αεροδρόμιο της Λάρνακας – το παράνομο της Τύμπου το αξιοποιούν, αν χρειαστεί, Ελληνοκύπριοι… Κι όσοι πολλοί έχουν διευθετήσει τις διακοπές τους στα κατεχόμενα, δεν έχουν πρόβλημα αφού εμείς τους μεταφέρουμε, με το αζημίωτο. Κάποια χρόνια μετά, έντρομοι «ανακαλύπτουμε» πως υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός κι αρχίζουμε τις συσκέψεις.
Παρόλο που οι ξένοι κλεπταποδόχοι είναι καλά οργανωμένοι, δεν είναι λίγοι οι επισκέπτες που μέσα από τις διακοπές τους στα κατεχόμενα το καλοσκέφτονται να αποκτήσουν μια σχετικά φτηνή (αφού είναι κλεμμένη) περιουσία. Όση προμήθεια κι αν εισπράττει το ψευδοκράτος και οι πράκτορες και οι πρακτορίσκοι του (να υπάρχουν, άραγε, κι ελληνόφωνοι ανάμεσά τους;), οι τιμές είναι πολύ λογικές για τους πoικίλους νεοχρήστες. Είναι να μη χρειαστεί ακόμα ένα γραφείο προξενικής αρωγής και για τους Ρώσους; Εδώ δεχτήκαμε αδιαμαρτύρητα, χρόνια τώρα, τέτοια γραφεία από ευρω-συγγενείς…
Το ξεπούλημα ελληνοκυπριακών περιουσιών ενοχλεί, ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό, όλο και περισσότερους Τουρκοκύπριους που βλέπουν σημαντικά αυξημένο τον αριθμό επενδύσεων από Ρώσους, Ουκρανούς, Ισραηλινούς, Ιρανούς και άλλους. Το γεγονός είναι ενδιαφέρον ακόμα και αν η δυσφορία των Τουρκοκυπρίων δεν έχει για όλους τους ίδιους καλούς λόγους. Πρόσφατα το καθεστώς ανακοίνωσε πως θα συνεχίσει την παραχώρηση σε επιχειρηματίες δασικής γης στην Καρπασία για τουριστικούς σκοπούς. Πριν μερικούς μήνες μάθαμε για την παραχώρηση στην Τουρκία άλλης μεγάλης έκτασης στην Καρπασία για τη δημιουργία ναυτικής βάσης… Το ψευδοκράτος προωθεί, ακόμα, στην περιοχή του Βαρωσιού που «άνοιξε» και συγκεκριμένα σε γη που, όπως ομολογείται, αυτή τή φορά δεν ανήκει στον Λαλά Μουσταφά(!) αλλά στην Κυπριακή Δημοκρατία, την κατασκευή μαρίνας…
Μέσα σε όλα αυτά που συμβαίνουν μάθαμε για την αυτεπάγγελτη έρευνα της Αρχής Λιμένων για τη διακίνηση πλοίων ανάμεσα σε τουρκικά λιμάνια και λιμάνια στην ελεύθερη Κύπρο (2020 – 31 Ιουλίου 2023). Πρόκειται για πλοία νηολογημένα στην Τουρκία (λίγα αυτά) και άλλα, τουρκικών συμφερόντων με στοιχεία για το μονόδρομο εμπόριο με την κατοχική χώρα. Το κανονικό εμπόριο γίνεται στη βάση μιας αμοιβαιότητας ακόμα και αν δεν υπάρχει ισοζύγιο. Στην περίπτωσή μας πρόκειται για ένα (πραγματικά) ανισόρροπο σενάριο…
Ξεχάστε, λοιπόν, τα ψιλικατζίδικα δεκάλιτρα δοχεία με καύσιμο. Τέσσερα εκατομμύρια τόνους με προϊόντα «made in Turkey» υποδεχτήκαμε από το 2020 συμβάλλοντας με τον τρόπο μας στην …ειρήνη! Η πραμάτεια έφτασε στα ελεύθερα λιμάνια με τετρακόσια δύο δρομολόγια πλοίων (υψώνουν, άραγε, και την κυπριακή σημαία;) ενώ η Τουρκία, κατά παράβαση του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας (μα και πολύ πριν, το 1987), δεν δέχεται στα λιμάνια της πλοία με Κυπριακή σημαία. Την εξήγηση τούτου του παράλογου μάς έδωσε η Αρχή με ανακοίνωση και δηλώσεις του Προέδρου του Διοικητικού της Συμβουλίου: «Για τα τουρκικά προϊόντα που έρχονται από την Τουρκία στα κυπριακά λιμάνια, καταβάλλονται δασμοί και τέλη». Mα, αλήθεια, είναι οικονομικό το θέμα; Είναι φανερό πως τα έσοδα είναι περισσότερα από την αξιοπρέπειά μας… Κι αν η Αρχή χαίρεται όταν κλείνει ταμείο, τι λέει η Κυβέρνηση; Aκόμα και με αυτή τη λογική, είναι φανερό πως για τα εισαγόμενα προϊόντα πληρώνουμε πολύ περισσότερα, αλλιώς η Τουρκία δεν θα πλήρωνε δασμούς και τέλη στην Κυπριακή Δημοκρατία χωρίς μάλιστα να την αναγνωρίζει… Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η κίνηση στα λιμάνια αλλά το πόσο καλοί πελάτες της Τουρκίας είμαστε με τα τέσσερα εκατομμύρια τόνους προϊόντων της που αγοράσαμε στα τρισήμισι αυτά χρόνια. Πάντως τηρούμε το εμπάργκο στη Ρωσία, ακριβώς επειδή είναι εισβολέας!
Η πρακτική που ακολουθείται, οικονομικά στερείται λογικής. Πολιτικά, είναι για κλάματα…
