Η Κύπρος αποτέλεσε συχνά καταφύγιο για ανθρώπους που διώχθηκαν ή αναγκάστηκαν να φύγουν από τους τόπους τους. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μέχρι την ίδρυση του εβραϊκού κράτους, μεταφέρθηκαν στην Κύπρο δεκάδες χιλιάδες Εβραίοι οι οποίοι εγκαταστάθηκαν σε καταυλισμούς, άλλοι στην Αμμόχωστο (Καράολος) και άλλοι μεταξύ Ξυλοφάγου–Ορμήδειας. Η παραμονή τους διήρκεσε τρία χρόνια, διάστημα στο οποίο γεννήθηκαν γύρω στις 2000 παιδιά. Η περιπέτεια τους και οι προσπάθειες τους να δραπετεύσουν από τα βρετανικά στρατόπεδα και να φτάσουν στην Παλαιστίνη, περιγράφεται στην ταινία «Exodus», γυρίσματα της οποίας έγιναν στην Κύπρο με πρωταγωνιστή τον Πόλ Νιούμαν.
Πιο πριν, η Κύπρος αποτέλεσε καταφύγιο για Ρώσους που έφυγαν από την χώρα μετά την επανάσταση του 1917. Υπολογίζεται πως 1500 Ρώσσοι έφτασαν με τρία πλοία που αγκυροβόλησαν στο λιμάνι της Αμμοχώστου. Οι πρόσφυγες στεγάστηκαν σε ένα στρατόπεδο Τούρκων αιχμαλώτων του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου περιμένοντας να τους προσφερθεί άσυλο. Το γεγονός περιγράφει η Λάνα ντε Παρτόγκ στο βιβλίο της «Samovar on the Table», ανακαλώντας αναμνήσεις της οικογένειας της, αφού ένας από τους επιβάτες ήταν και ο παππούς της, ο οποίος -σε αντίθεση με τους πιο πολλούς- παρέμεινε και έκανε οικογένεια.
Πιο πριν, άνθρωποι κυνηγημένοι έφτασαν από τη Σμύρνη. Αργότερα από την Αίγυπτο. Και όχι πολύ παλιά από το Λίβανο, πλείστοι εκ των οποίων εγκαταστάθηκαν στη Λεμεσό.
Παρά τα τοπικά προβλήματα (αποικιοκρατία, κατοχή…) το νησί αποτελούσε πάντοτε ένα ασφαλές καταφύγιο (για μικρό διάστημα ή για πάντα) για ανθρώπους που εκπατρίζονταν. Για αυτό είναι άξιο απορίας το ότι σήμερα γίνεται τόσος ντόρος για το ότι η Κύπρος θα λειτουργήσει ως γέφυρα διάσωσης. Δόθηκε μάλιστα στο σχέδιο διάσωσης το όνομα Αμάλθεια (σύμφωνα με τον μύθο Αμάλθεια ήταν η τροφός του Δία, τον οποίο είχε κρύψει η μητέρα του η Ρέα για να γλυτώσει από τον Κρόνο, ο οποίος έτρωγε τα παιδιά του. Κι η Αμάλθεια ήταν μία κατσίκα, από το κέρας της οποίας τρεφόταν ο Δίας με γάλα και μέλι). Πετυχημένη ονομασία για την περίσταση, δεν λέμε το αντίθετο. Και το να βοηθάμε είναι πολύ καλό και το να νοιώθουμε πως η χώρα μας έχει ρόλο να διαδραματίσει είναι σημαντικό. Αλλά… Όπως συμβαίνει συχνά, χάσαμε το μέτρο. Μια συνομιλία που θα κάνει ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης με το γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών αγγέλλεται μια βδομάδα πριν και δίνονται τέτοιες διαστάσεις λες και εξαρτάται η λύση του μεσανατολικού από το τηλεφώνημα αυτό και γενικά από τη δράση της Κύπρου.
Άλλο να συνδράμουμε, άλλο να αναδείξουμε τη γεωπολιτική μας αξία κι άλλο να επαναφέρουμε το σύνδρομο του ομφαλού της γης.
