Δεν πρόκειται για παγόβουνο που λειώνει – μάρτυρας της κλιματικής κρίσης.
Είναι παγόβουνο που λειώνοντας αφήνει να αποκαλύπτεται ο παραλογισμός ενός σχεδιασμού που επιβλήθηκε αυταρχικά, σε πείσμα της πολύ τεκμηριωμένης αντίθεσης των Φίλων του Ακάμα και άλλων περιβαλλοντικών φορέων. Το χειρότερο είναι πως κάποιοι δεν θέλουν ούτε τώρα να το αντιληφθούν…
Τον Γενάρη του 2016, η τότε Κυβέρνηση, η έβδομη «δεσμευμένη» για την κήρυξη Εθνικού Πάρκου με προδιαγραφές της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN), έσπευσε να κρύψει μια ατεκμηρίωτη απόφασή της: Πρώτα η εγκατάλειψη της υποχρέωσης για κήρυξη του Εθνικού Πάρκου Ακάμα.
Η συνταγή ήταν προσεκτική. Κι αν ασκηθεί κριτική; Απλώς δεν δημοσιοποιείται! Κι όταν το μάθουν, θα είναι αργά. Στο μεταξύ, το Εθνικό Δασικό Πάρκο (ΕΔΠ) στον Ακάμα θα είναι έτοιμο στο χαρτί, μπορεί και επί του εδάφους… Η προβολή του παραπλανητικού, υπό τις περιστάσεις, ονόματος ήταν «έξυπνη». Πόσοι θα πρόσεχαν τη σημασία της λέξης «δασικό» και πόσο εύκολα θα αντιλαμβάνονταν την ουσιαστική υποβάθμιση του βαθμού προστασίας;
Όταν οι αρμόδιοι παρουσίασαν την ιδέα, προσπάθησαν να καθησυχάσουν τις ανησυχίες, λέγοντας πως το Εθνικό Πάρκο θα έρθει στην ώρα του… Κι όποτε χρειάστηκε, έλεγαν αυτό που είπαν και τώρα: «Μα φέραμε και εμπειρογνώμονες της IUCN!». Τους φέρανε πράγματι αλλά οι κατευθυντήριες οδηγίες της αναθέτουσας αρχής (και, προφανώς, της πολιτικής ηγεσίας), ήταν πως ο πήχυς έπρεπε να είναι χαμηλός. Γιατί «εδώ είναι Κύπρος» και το ξέραμε πολύ πριν την επίσημη (αγγλιστί) διαφήμιση στο πλαίσιο ξεπουλήματος ευρω-κυπριακών διαβατηρίων. ΄Αλλωστε ούτε η έβδομη αυτή κυβέρνηση «είχε προλάβει» να προσθέσει στον περί Δασών Νόμο τον ορισμό του «Εθνικού Πάρκου».
Πέρασαν μερικά χρόνια για να μάθουμε, τυχαία, για την εγκατάλειψη της δέσμευσης για το Εθνικό Πάρκο που η κήρυξή του, να το θυμίσουμε, αποτελούσε κοινή εσήγηση διαδοχικών μελετών από διεθνείς οργανισμούς και εμπειρογνώμονες (εμείς οι πολίτες τους πληρώσαμε) αλλά και δέσμευση διαφόρων κυβερνήσεων με την υποστήριξη και της Βουλής. Μαζί συρρικνώθηκε και η περιοχή προστασίας. Το ΕΔΠ δεν ήταν τίποτε άλλο από δυο κρατικά δάση (μαζί κι ένα μικρότερο), πρακτικά ασύνδετα σε βαθμό που δυσχεραίνει την όποια διαχείριση. Τα δάση, όμως, δεν χρειάζονταν άλλη προστασία από αυτή που προσφέρει η νομοθεσία.
Το κακό με τους δρόμους και τις άλλες υποδομές (κόμβοι, αναψυκτήρια κ.λπ.) ξεκίνησε από τη χρήση που καθορίστηκε να εξυπηρετούν. Εκατοντάδες αυτοκίνητα θα «πρέπει» να διευκολυνθούν να μπαινοβγαίνουν καθημερινά στην περιοχή «προστασίας» (πλαστογραφημένη η ορολογία).
Ούτε οι εξακόσιοι πενηνταοκτώ χώροι στάθμευσης θα είναι αρκετοί στην περίοδο αιχμής που, για τον Ακάμα, θα είναι πολλοί μήνες. Ακόμα και παρόδιοι χώροι έχουν προβλεφθεί, όπως ακριβώς συμβαίνει σε αστικές περιοχές, κάτι σαν την Καλλιπόλεως! Και πολλοί κόμβοι, με αναψυκτήρια μέχρι και καταστήματα σουβενίρ! Όταν με όλα αυτά κι οι χελώνες θα μας πούνε «εμείς δεν ξαναρχόμαστε, όπως τα κάνατε», σίγουρα θα χρειάζονται κάποια φλιτζάνια με αναμνηστικές παραστάσεις χελωνών και …χογκολέζικα κεντήματα με ανάλογες απεικονίσεις, ίσως και τουλίπες και ορχιδέες και πετεινά του ουρανού ζωγραφισμένα σε πιάτα…
Η συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος την περασμένη Τετάρτη ενίσχυσε τη σύγχυση και τα αναπάντητα ερωτήματα. Μέσα από τον χρονικό συσχετισμό των καθοριστικών φάσεων της διαδικασίας, επιβεβαιώθηκε πως οι περιβαλλοντικοί όροι που τέθηκαν από την αρμόδια επιτροπή δεν λήφθηκαν υπόψη κατά την εκπόνηση των κατασκευαστικών σχεδίων. Στην όλη διαδικασία μετείχε κόσμος πολύς και τμήματα και δεν καταλάβαμε πώς και δεν εντοπίστηκε έγκαιρα οποιοδήποτε λάθος ή παράλειψη ή αμέλεια. Μέχρι την επόμενη συνεδρία όπου θα συνεχιστεί η συζήτηση, θα έχει ολοκληρωθεί η διοικητική έρευνα και αυτό μπορεί και να βοηθήσει. Καθοριστικά χρήσιμη θα είναι και η Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Δεν αισιοδοξούμε πως η διοικητική έρευνα (σημ.: αναμενόταν να υποβληθεί προχτές Παρασκευή) που ζήτησε ο υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος θα πάει τόσο πίσω. Δεν αποκλείεται στο τέλος να διαπιστωθεί πως «ένα μέτρο πάνω-ένα μέτρο κάτω δεν θα καταστρέψει το περιβάλλον». Η επαναξιολόγηση (την ακούσαμε πολλές φορές αυτές τις μέρες) δεν θα είναι αξιόπιστη κι επιστημονικά σωστή αν δεν αναζητήσει την πηγή του προβλήματος που είναι η λανθασμένη χρήση που θα υπηρετήσει το δασικό οδικό δίκτυο που ουδόλως βοηθά τις κοινότητες ενώ υποθηκεύει την προστασία της «προστατευμένης» περιοχής.
Όταν όμως υποστηρίζεται από την Κυβέρνηση και τον αρμόδιο υπουργό πως θα γίνει επαναξιολόγηση, το αυτονόητο είναι αυτό να αφορά τη συνολική διαδρομή, από την αρχή της όλης ιδέας και τον σκοπό του έργου μέχρι την τωρινή καταστροφική εξέλιξη των πραγμάτων.
Η Κυβέρνηση, με αύξοντα αριθμό εννέα στη σειρά όσων χειρίστηκαν την προστασία της Χερσονήσου του Ακάμα, δεν έχει υποχρέωση να «δικαιώσει» τους προκατόχους της. Η αξιοπιστία της θα κριθεί και από αυτό το θέμα και τις εφ΄όλης της διαδρομής διορθωτικές ενέργειες στις οποίες θα πρέπει άμεσα να προχωρήσει. Και να μην ξεχάσει αυτή η έννατη Κυβέρνηση να βάλει στον Νόμο το Εθνικό Πάρκο!
