Στις 23/12 η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας ανακοίνωσε ότι η λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού (ΑΑΗ) μετατίθεται για το φθινόπωρο του 2025. Δεν είναι η πρώτη φορά που μετατέθηκε και ίσως να μην είναι η τελευταία.
Στη θέση της ανταγωνιστικής αγοράς λειτουργεί από το 2017 η μεταβατική ρύθμιση αγοράς ηλεκτρισμού, ο ορισμός του «ουδέν μονιμότερο του προσωρινού».
Η ίδια η ΡΑΕΚ αναγνωρίζει ότι η λειτουργία της μεταβατικής αγοράς παρουσιάζει στρεβλώσεις. Η κυριότερη στρέβλωση επιτρέπει σε ιδιώτες παραγωγούς και προμηθευτές ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές να πωλούν με διμερή συμβόλαια το ρεύμα τους, σε τιμές πολλαπλάσιες του κόστους, κατά διαστήματα έως και 300%.
Η ΡΑΕΚ υποστηρίζει ότι, παρά τις στρεβλώσεις, η μεταβατική επέτρεψε την πώληση ρεύματος φθηνότερου από την τιμή της ΑΗΚ. Πόσο φθηνότερου, όμως, και σε ποιους; Όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι οι ιδιώτες πωλούν το ρεύμα με έκπτωση μόλις 7-10% σε σχέση με την ΑΗΚ. Και το πωλούν, με υπερκέρδη, μόνο σε κάποιους μεγάλους εμπορικούς-βιομηχανικούς καταναλωτές. Κανένας οικιακός πελάτης δεν έχει επωφεληθεί από τη μεταβατική αγορά.
Αντί δηλαδή να βρούμε ως κράτος έναν νόμιμο τρόπο ώστε το συνεχώς μειωμένο κόστος επένδυσης στις ΑΠΕ και το αμελητέο μεταβλητό κόστος παραγωγής (ήλιος, αέρας) να το επωφελούνται με φθηνότερη κιλοβατώρα όλοι οι καταναλωτές, καταφέραμε να συντηρούμε μια μεταβατική αγορά που καταδικάζει τους εμπορικούς καταναλωτές σε αδιανόητα ψηλές τιμές, παραπλήσιες εκείνων της ΑΗΚ, τους δε οικιακούς… στις τιμές από μαζούτ και ντίζελ. Είναι να διερωτάται κανείς αν υπάρχει ακριβότερος ηλεκτρισμός από φωτοβολταϊκά στην ΕΕ από τον δικό «μας».
Γιατί τα επαναλαμβάνουμε αφού είναι γνωστά; Διότι σήμερα θα εγκαινιαστεί το (μόλις) δεύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο της ΑΗΚ, στο Ακρωτήρι. Ισχύος 12 μεγαβάτ. Το πρώτο κατασκευάστηκε πριν από περίπου 10 χρόνια, ισχύος 3 μεγαβάτ. Από τότε, γέμισε η Κύπρος φωτοβολταϊκά πάρκα, όλα ιδιωτικά, όλα αγρίως κερδοσκοπικά. Και δεκάδες άλλα περιμένουν στη σειρά.
Ήδη η ΑΗΚ ανακοίνωσε ότι ο ηλεκτρισμός από το πάρκο στο Ακρωτήρι χρεώνεται στη δεξαμενή της προς 5,5 σεντ την κιλοβατώρα, επιφέροντας μικρή αλλά καλοδεχούμενη μείωση στη μέση χρέωση, για όλους τους πελάτες της. Προφανώς το πάρκο Ακρωτηρίου είναι βιώσιμο και θα παράγει κάποια κέρδη στην ΑΗΚ. Ελεγχόμενα και περιορισμένα, όμως, από τη ΡΑΕΚ. Όπως και το φωτοβολταϊκό της στο Τσέρι, το οποίο πουλά προς περίπου 8,6 σεντ.
Με την ίδια ακριβώς τεχνολογία, οι ιδιώτες πουλούν κοντά στα 18-20 σεντ την κιλοβατώρα (και μέσα στο φόρτε της ενεργειακής κρίσης, ακριβότερα), για έναν και μοναδικό λόγο: Διότι το κόστος καυσίμου της ΑΗΚ είναι σήμερα γύρω στα 22 σεντ/κιλοβατώρα. Και κρύβονται πίσω από τη ράχη της και αβγατίζουν τα κέρδη τους ανερυθρίαστα.
Σήμερα λοιπόν που είναι τα εγκαίνια του νέου πάρκου της ΑΗΚ, είναι καλά οι πολιτειακοί αξιωματούχοι που θα παραβρεθούν να έχουν υπόψη πως αν η ΑΗΚ είχε περισσότερα φωτοβολταϊκά πάρκα, θα ήταν περισσότερο το φθηνό ρεύμα στη δεξαμενή της και χαμηλότερη η τελική τιμή για όλους μας. Να έχουν επίσης υπόψη πως αν, αντί την πατέντα της μεταβατικής ρύθμισης με υπερκέρδη, εφαρμόζαμε και εμείς τους μειοδοτικούς διαγωνισμούς για παραγωγή πράσινου ηλεκτρισμού από ιδιώτες στη χαμηλότερη δυνατή τιμή, πάλι θα είχαμε πιο πολύ φθηνό ρεύμα και μικρότερους λογαριασμούς. Και αν αντί εμπορικά -κερδοσκοπικά- πάρκα προωθούσαμε εξαρχής την αυτοπαραγωγή οικιακών υποστατικών και επιχειρήσεων-οργανισμών-δημοσίου και αδειοδοτούσαμε ενεργειακές (συνεταιριστικές) κοινότητες, πάλι θα είχαμε φθηνότερο πράσινο ρεύμα.
Δυστυχώς, η Πολιτεία επέλεξε μια πατέντα που μας εγκλώβισε στην ίσως ακριβότερη ηλιακή ενέργεια της Ευρώπης, λες και δεν μας έφτανε που είμαστε εγκλωβισμένοι στο ακριβότερο και πιο ρυπογόνο καύσιμο του κόσμου.
Κύριε υπουργέ της Ενέργειας, υπάρχει χρόνος για διορθωτικές κινήσεις, για πραγματικά φθηνότερη πράσινη ενέργεια, για όλους. Η ΕΕ ξέρει να ακούει και να εγκρίνει παρεκλίσεις, όταν ενώπιον της τίθενται βάσιμα επιχειρήματα και αναντίλεκτες ιδιαιτερότητες μελών της.
