Έχει, εδώ και μερικά χρόνια αναπτυχθεί μια θεωρία πως για όλα τα κακά της μοίρας μας την ευθύνη φέρουν εξ’ ολοκλήρου τα πολιτικά κόμματα. Και πάνω σ’ αυτή τη θεωρία έχουν εκκολαφθεί διάφορες προσεγγίσεις και παράλληλα καταβάλλονται – κατά καιρούς – διάφορες προσπάθειες εκμετάλλευσης των όποιων λαθών μπορεί να προκύψουν μέσα από τη δράση/δραστηριότητες των πολιτικών δυνάμεων.
Πρόσωπα και καταστάσεις που θέλουν να εκμεταλλευθούν τα όποια λάθη και τις όποιες παραλείψεις των πολιτικών δυνάμεων προσπαθούν να περάσουν μια θεώρηση ότι περίπου τα κόμματα αποτελούν εμπόδιο στην ανάπτυξη και την πρόοδο ενός τόπου. Κυρίως αυτές οι προσεγγίσεις από εκείνους τους χώρους ή τα άτομα τα οποία – για διαφορετικούς λόγους στην κάθε περίπτωση – υπάρχει ενόχληση από την παρουσία των πολιτικών δυνάμεων. Και αυτά τα άτομα μπορεί να είναι πολιτικοί που διεκδικούν αξιώματα εκτός του προκαθορισμένου κομματικού πλαισίου ή μπορεί ναι είναι ηγέτες απολυταρχικών καθεστώτων που δεν μπορούν να αντέξουν την αντίθεση άποψη.
Ενίοτε μια εκλογική επιτυχία που κινείται πέρα και πάνω από τα κόμματα εμφανίζεται ως «νίκη κατά της κομματοκρατίας» ή ως «ήττα των κομματικών κατεστημένων». Αναφορές όχι άγνωστες και για τους ίδιους τους Κύπριους που είδαν πολύ πρόσφατα τα δύο μεγάλα κόμματα να χάνουν στην κάλπη από έναν υποψήφιο που κινήθηκε πέρα και πάνω από τις πολιτικές δυνάμεις. Έδειξε και δείχνει ακόμα και σήμερα ότι μπορεί να κινηθεί πέρα και πάνω από τα κόμματα και ότι έχει τη δύναμη να οδηγήσει τον κόσμο στο να πιέσουν τα κόμματα τους.
Η όποια – άμεση ή έμμεση – προσπάθεια απαξίωσης των κομμάτων όχι μόνο δεν βοηθά αλλά αντίθετα δημιουργεί άκρως επιζήμιες καταστάσεις. Η γενική και ισοπεδωτική απαξίωση των κομμάτων ευνοεί πρωτίστως τις δύο αντίθετες ακραίες καταστάσεις: την αναρχία και την δικτατορία. Κοινό χαρακτηριστικό τόσο της αναρχίας όσο και της δικτατορίας είναι ότι στρέφονται κατά της ύπαρξης πολιτικών κομμάτων.
Είναι τα πολιτικά κόμματα επικίνδυνα για τις σύγχρονες κοινωνίες; Κάποιοι θα υποστηρίξουν με τα επιτάσεως πως τις καταστρέφουν ή ότι εμποδίζουν την ανάπτυξη. Αλήθεια, τα πολιτικά κόμματα παρεμποδίζουν την ευημερία μας; Το ερώτημα αυτό απασχόλησε στο πρόσφατο παρελθόν έρευνα που δημοσιεύθηκε από το αμερικανικό πανεπιστήμιο Ρότσεστερ. Η μελέτη έχει να κάνει τον δικομματισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά τα όσα καταγράφονται αφορούν ευρύτερα τις συζητήσεις για το ρόλο που μπορεί να έχουν σήμερα τα κόμματα μέσα στις σύγχρονες κοινωνίες.
Στις ΗΠΑ τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα κατηγορούνται συχνά για μια πληθώρα προβλημάτων που προκύπτουν στην αμερικανική διακυβέρνηση. Κάπως έτσι ξεκινά η ανάλυση που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του πανεπιστημίου Ρότσεστερ. Σήμερα τρία χρόνια μετά ο Πολ Κρούγκμαν διερωτάται με άρθρο του στους Τάιμς της Νέας Υόρκης: «Μπορεί η Αμερική να επιβιώσει από ένα κόμμα σαμποτέρ;».
Το άρθρο του Πολ Κρούγκμαν έχει να κάνει με μια σειρά ενεργειών από μέρους των Ρεπουμπλικάνων οι οποίοι προκειμένου να επιτύχουν νίκη στις προσεχείς προεδρικές εκλογές κινούνται στη λογική σαμποτάζ εκμεταλλευόμενοι την πλειοψηφία τους στο αμερικανικό νομοθετικό σώμα. Για κάποιους το κείμενο του Κρούγκμαν μπορεί να αποτελέσει αφορμή για να επιχειρήσουν ακύρωση των κομμάτων. Πηγαίνοντας όμως ξανά στην έρευνα των Γκέραλντ Γκάμμ (πανεπιστήμιο Ρότσεστερ) και Θάντ Κόουσερ (πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας) θα δούμε πως εκείνο στο οποίο καταλήγουν είναι πως τον τελευταίο ενάμιση αιώνα ο ανταγωνισμός των δύο πολιτικών κομμάτων (Ρεπουμπλικάνοι – Δημοκρατικοί) είχε θετικά αποτελέσματα στην ευημερία των Αμερικανών. Η έρευνα τους κάλυψε και τις 50 αμερικανικές πολιτείες για την περίοδο 1880-2010, και έδειξε πως: α) Υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ του κομματικού ανταγωνισμού και των αυξημένων δαπανών για ανθρώπινο κεφάλαιο και υποδομές, και β) Υπάρχει μια άμεση σύνδεση μεταξύ αυτών των δαπανών και των μετρήσιμων βελτιώσεων στη δημοσία ευημερία.
Ο Γκαμμ υποστήριξε πως «ο ανταγωνισμός μεταξύ των κομμάτων δεν είναι μόνο υγιής για ένα πολιτικό σύστημα αλλά και για τις προοπτικές ζωής του πληθυσμού». Τα κόμματα, λοιπόν, δεν αποτελούν τη καταστροφή μιας κοινωνίας αλλά έρχονται να ωφελήσουν την ανάπτυξη μιας κοινωνίας.
