Από τον Οκτώβρη-Νιόβρη όταν είχε μπει στην ατζέντα των συζητήσεων η δημιουργία ενός θαλάσσιου αγωγού μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας, λίγοι ήταν εκείνοι που πίστευαν ότι θα μπορούσε ένα ανάλογο εγχείρημα να υλοποιηθεί. Εκτός από το Νίκο Χριστοδουλίδη και Κωνσταντίνο Κόμπο, και δυο-τρεις άλλους, δύσκολα εύρισκες άλλον στην Κύπρο που να πιστεύει ότι θα μπορούσε να υλοποιηθεί ένας θαλάσσιος αγωγός για να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια. Κανείς εξ αυτών δεν μπήκε ποτέ στον κόπο να κοιτάξει πίσω από τις δηλώσεις και να δει για τι πραγματικά μιλούσαν όσοι έκαναν αναφορά στον ανθρωπιστικό διάδρομο.
Εκείνο για το οποίο τον Οκτώβρη και τον Νιόβρη μιλούσαν κάποιοι στην κυβέρνηση δεν ήταν κάτι διαφορετικό από αυτό που όλοι βλέπουμε να υλοποιείται σήμερα. Ο ρόλος της Κύπρου δεν ήταν και δεν πρόκειται να είναι διαφορετικός. Ως το ανατολικότερο άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσφέρει ένα από τα λιμάνια της για να μεταφέρεται βοήθεια, προσφέρει επίσης χώρους για συγκέντρωση και έλεγχο της ανθρωπιστικής βοήθειας πριν φορτωθεί στα πλοία.
Όσοι παρακολουθούσαμε το θέμα από κοντά γνωρίζαμε πως πρακτικά αυτή θα ήταν η διαδικασία μεταφοράς της βοήθειας. Όπως βεβαίως γνωρίζαμε μέχρι που φτάνουν οι δυνατότητες της Κύπρου όσον αφορά την αποστολή βοήθειας, γιατί μας το έλεγαν όσοι από κυπριακής πλευράς εμπλέκονταν στον εγχείρημα. Δηλαδή γνώριζαν μέχρι που μπορεί να φτάσει η Κύπρος. Όπως πολύ καλά γνώριζαν από τότε ότι η Κύπρος δεν έχει τα μέσα και τις δυνατότητες να μεταφέρει η ίδια την βοήθεια. Όπως γνώριζαν μήνες πριν ότι η μεταφορά της βοήθειας εξαρτάτο από άλλες χώρες πιο ισχυρές από την ίδια και οι οποίες διέθεταν τα μέσα.
Εκεί που η Κύπρος είχε τις δυνατότητες να δράσει αποτελεσματικά δεν ήταν με πλοία και βαπόρια, αλλά διπλωματικά και το έπραξε με μεγάλη επιτυχία (όπως αποδεικνύεται σήμερα εκ του αποτελέσματος). Μιλούσε με όλους τους εμπλεκόμενους στην περιοχή και όλες τις παλαιστινιακές πλευρές. Και εμείς μιλώντας μαζί τους στο πλαίσιο είχαμε μια εικόνα του ότι: α) εάν δεν δεχόταν το Ισραήλ τίποτε δεν μπορούσε να υλοποιηθεί, β) εάν δεν υπήρχε εμπλοκή ισχυρών κρατών όπως ΗΠΑ, Γαλλία, Βρετανία κλπ., η βοήθεια δεν θα μπορούσε να μεταφερθεί στη Γάζα, γ) να υπάρχει έτοιμος μηχανισμός ώστε όταν φτάνει η βοήθεια στην Κύπρο να μπορεί αμέσως να φεύγει για Γάζα, δ) όλες οι παλαιστινιακές πλευρές (που δεν είναι μόνο μία) είχαν διαφορετική άποψη επί του θέματος, και ε) γνωρίζαμε ότι υπήρχαν και χώρες της περιοχής που ήθελα να δουν το φορτίο να πηγαίνει μέσω αυτών.
Δυστυχώς όμως πέραν των εξ ανατολών προβλημάτων που προέκυπταν και τα οποία είναι συνυφασμένα με την ευρύτερη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η Λευκωσία δεχόταν και πολύ μεγάλη αμφισβήτηση από δυσμάς, από εκείνους που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να συνεργάζονται με την μικρή Κύπρο για να βοηθήσουν στο να δημιουργηθεί ένας ανθρωπιστικός διάδρομος μεταφοράς βοήθειας. Δυστυχώς, κι αυτό κάποιοι θα πρέπει να το ζυγίσουν πολύ, η μεγαλύτερη αμφισβήτηση γι’ αυτό το εγχείρημα το οποίο ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης το βάφτισε «Αμάλθεια» προήλθε εξ Αθηνών. Όταν στις 10 Δεκεμβρίου 2023 έγραφα πως «υλοποιείται ο ανθρωπιστικός διάδρομος», έφταναν και πάλι κοντά μηνύματα πως κάτι τέτοιο δεν θα γίνει. Και κάποιοι εξ αυτών που έστελναν τα μηνύματα επικαλούνται τα όσα τους έλεγαν από την Αθήνα! Κι αυτό δεν ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε, όποτε τύγχανε να γράψω για το συγκεκριμένο θέμα, τα μηνύματα πέραν του τι λέει η Αθήνα και ότι «στις Βρυξέλλες γελούν».
Ακόμα πολύ πρόσφατα ο Ζοζέπ Μπορέλ μιλώντας με αξιωματούχο της κυπριακής κυβέρνησης επέμεινε ότι αυτός ο διάδρομος δεν θα γίνει ποτέ. Ένας έμπειρος πολιτικός όπως ο Ζοζέπ Μπορέλ και αρμόδιος για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, αντί να αμφισβητεί αυτό που μικρή και ασήμαντη Κύπρος έλεγε ότι μπορούσε να γίνει, θα μπορούσε να έβγαινε μπροστά και να εργαστεί προκειμένου να υλοποιηθεί. Έμεινε πίσω, κι έμεινε θεατής. Όπως θεατές μένουν και κάποιοι στην Αθήνα που φαίνεται ο εγωισμός τους ήταν μεγαλύτερος από τους να έρθουν και συνεργαστούν με την Κύπρο, η οποία είπαμε, δεν έχει να προσφέρει κάτι περισσότερο από ένα λιμάνι και κάποιες αποθήκες.
Φαίνεται πως οι ΗΠΑ ήταν πολύ πιο καλά διαβασμένες και έλαβαν πολύ πιο σοβαρά υπόψη τα όσα συζητούσαν με τη Λευκωσία απ’ ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι της. Οι Αμερικάνοι γνώριζαν τι έπρεπε να γίνει γι’ αυτό και κινήθηκαν άμεσα και αποφασιστικά. Κι ύστερα ήρθε βεβαίως και η Ούρσουλα φον ντερ Λάειν για να βάλει και την Ευρωπαϊκή Ένωση στο εγχείρημα, όπως και έγινε. Και αφού έγιναν όλα αυτά ήρθαν και οι χειροκροτητές. Που ως γνωστό σπρώχνονται να βρεθούν μπροστά, στη πρώτη γραμμή. Πλείστοι εξ αυτών όλο αυτό το διάστημα όμως υιοθετούσαν την αντίθετη άποψη και ήταν σίγουροι πως αυτό δεν θα γίνει ποτέ και πως… «μόνοι μας κάνουμε πανηγύρι»!
