Μαύρος ο Ιούλης και αποφράδες όλες εκείνες οι μέρες του, οι οποίες σημαδεύτηκαν από τραγωδίες, που αφήνουν τον πόνο, την θλίψη και τον σπαραγμό να ξεχειλίζουν και ν’ αφθονούν μέχρι σήμερα και να ξυπνούν μνήμες, απόλυτα συνυφασμένες με το σκοτεινό φόντο του θανάτου. Αυτή κι αν είναι καταδίκη. Να μην προλαβαίνεις να θυμάσαι όλα εκείνα τα τραγικά γεγονότα που συμπυκνώθηκαν σ’ αυτές τις μέρες του Ιούλη. Πρόκειται για συμβάντα που με τίποτε δεν καταχωνιάζονται στη λήθη. Το «δεν ξεχνώ» είναι τόσο ανήμπορο να εκφράσει βαθύτερα συναισθήματα και κυρίως τόσο ασήκωτα βάρη και αβάστακτες ευθύνες.
Η 9η Ιουλίου 1821, είναι μέρα για την οποία μιλά μόνο η ιστορία, από τα σπλάχνα της οποίας αναδύονται ιστορικές και αγιασμένες μορφές, όπως του Εθνομάρτυρα Κυπριανού. Η 10η Ιουλίου στρέφει τη μνήμη στο 2002 όταν ο τότε αρχηγός της ΕΦ Ευάγγελος Φλωράκης και ακόμα 4 αξιωματικοί της Δύναμης έχαναν τη ζωή τους από την πτώση στρατιωτικού ελικοπτέρου. Η 11η Ιουλίου προσγειώνει τη θύμηση στο 2011 όταν στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί, έχασαν την ζωή τους 13 άνθρωποι και δεκάδες τραυματίστηκαν. Το ψάχνουμε ακόμα με ποια εγκληματική λογική-παραλογισμού αφέθηκε εκτεθειμένο εκείνο το φονικό φορτίο των πυρομαχικών για να σκορπίσει μόνο σε λίγα λεπτά τον όλεθρο και τον θάνατο. Αποκορύφωμα η εθνική τραγωδία που αποτυπώθηκε από το δίδυμο έγκλημα του προδοτικού πραξικοπήματος και της βάρβαρης εισβολής το 1974, 50 ακριβώς χρόνια πριν. Είναι τόσα πολλά που μένεις από αντοχές, μόνο και που επιχειρείς να τα θυμηθείς. Πόσο μάλλον να μπεις στη διαδικασία βαθύτερων ερμηνειών και κυρίως αιτίων και αιτιατών.
Τέτοιες στιγμές ο λόγος γι’ αποφράδες μέρες αφθονεί και πλεονάζει. Η ειλικρινής ανίχνευση της ιστορίας δύσκολο και πονεμένο κομμάτι, για το οποίο έχουμε ακόμα ν’ ακούσουμε και να μάθουμε πολλά από τους σύγχρονους, αλλά και από τους μέλλοντες ιστορικούς. Η αλήθεια δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να παραμένει σκεπασμένη… Για ν’ ακριβολογούμε όμως, είναι όντως οι μέρες αποφράδες ή τα έργα και οι ημέρες μας τις μεταβάλλουν ως τέτοιες; Μάλλον το δεύτερο συμβαίνει. Το να έρχεσαι εκ του ασφαλούς να γίνεσαι κριτής και επικριτής, είναι το πιο εύκολο αλλά και ο πιο προσφιλής ρόλος. Όλοι σπεύδουν και τον εναγκαλίζονται με τόση προθυμία. Το να αναλαμβάνεις όμως ευθύνες και ν’ αποτολμάς μια εκ βάθους αυτοκριτική, αποτελεί πάντα την πιο άχαρη αλλά και ανέγγιχτη διαδικασία. Αναφορές σε αποφράδες μέρες βρίσκουμε και σε αρχαίους συγγραφείς, όπως ο Πλάτωνας, ο Πλούταρχος, ο Λυσίας, ο Λουκιανός. Χρονολόγιο αποφράδων ημερών παρέδωσε και ο Ησίοδος στο «Έργα και Ημέραι». Δυστυχώς στο σήμερα πολύς λόγος γι’ αποφράδες μέρες, αλλά παραμένουν ακόμα στα σκοτεινά τα πραγματικά «έργα και μέρες μας», που μας έφερναν κάθε φορά μπροστά σε μια νέα τραγωδία.
