Ντόπιοι και επισκέπτες αλληλοτιμωρούνται στα πολύ τουριστικά μέρη.
Οι χώρες της Μεσογείου, όπως η Κύπρος και η Ελλάδα, εξαρτώνται οικονομικά εδώ και πολλά χρόνια από τον τουρισμό. Ήταν –και είναι ακόμα μέχρι σήμερα– μια μεγάλη πηγή εσόδων στο ΑΕΠ, έχει όμως υψηλό παράγοντα ρίσκου επειδή εξαρτάται από αστάθμητους παράγοντες: Την οικονομική κρίση και την πανδημία προσφάτως, αλλά και τα καιρικά φαινόμενα, όλο και πιο έντονα και απρόβλεπτα λόγω της κλιματικής αλλαγής. Έχει επίσης και μια σημαντική παρενέργεια: Το ότι ο υπερτουρισμός καταστρέφει και μακροχρόνια απαξιώνει τους όμορφους τόπους, αφού παύουν σιγά-σιγά να έχουν εκείνη την αρχική φυσική ομορφιά που τους κάνει ελκυστικούς. Οι τουριστικές επιχειρήσεις, τα ξενοδοχεία και τα κάθε είδους καταλύματα που ολοένα πολλαπλασιάζονται αλλοιώνουν το τοπίο, καθώς ο τόπος «μεταβιβάζεται» στους επισκέπτες, ενώ οι ντόπιοι εγκαταλείπουν σιγά-σιγά τις παραδοσιακές ασχολίες τους –γεωργία, αλιεία, κτηνοτροφία– για να γίνουν ξενοδόχοι, σερβιτόροι ή τουριστικοί πράκτορες για 4-5 μήνες και στο ταμείο ανεργίας για άλλους 3 (στην Κύπρο 6).
Περπατώντας ανάμεσα στα κρεβατάκια και τις ομπρέλες σε μια παραλία της Πάργας, ένα από τα ομορφότερα αλλά και τα πιο τουριστικά μέρη της Ελλάδας, μυρίζοντας σχεδόν το καμένο λίπος που αναδίδουν οι βόρειοι τουρίστες καθώς σιγοτσιγαρίζονται στον ήλιο, σκέφτομαι πως σε λίγο καιρό εκείνοι θα υποδέχονται τα καλοκαίρια τους Έλληνες, τους Κύπριους και τους άλλους νότιους στις χώρες τους, στις οποίες θα καταφεύγουμε για να γλιτώσουμε από τον αφόρητο καύσωνα που καθιερώνεται πλέον ακόμα και σε δροσερές, κάποτε, περιοχές. Τα 40άρια στο βόρειο Ιόνιο είναι πρωτοφανή φέτος, όπως και η ανομβρία με τη λειψυδρία που συνεπάγεται. Αν αυτό συνεχιστεί, όπως όλα δείχνουν, η κατάφυτη από ελιές και πεύκα περιοχή σ’ αυτό και άλλα τέτοια μέρη θα αποψιλωθεί, ο τουρισμός θα εκλείψει και η τοπική οικονομία θα καταστραφεί. Οι κάτοικοι, οι οποίοι έχουν ήδη εγκαταλείψει σχεδόν εντελώς τις άλλες ασχολίες τους, θα απομείνουν χωρίς μέσο επιβίωσης σε έναν τόπο όπου τα εγκαταλελειμμένα ξενοδοχεία και εστιατόρια θα τους θυμίζουν την απρονοησία τους – κυρίως των κυβερνώντων, που τους ενθάρρυναν να επενδύσουν στις (οσονούπω νεκρές) παχιές αγελάδες του τουρισμού.
Μπορεί στην Πάργα, στα τουριστικά νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου, στη Χαλκιδική, την Κρήτη και αλλού, στην Κύπρο ολόκληρη που ζει από τον τουρισμό το καλοκαίρι, να μη βλέπουν –ή να μη θέλουν να δουν– πού βαδίζουμε, όμως τα στεγνά φράγματα, η ανυπαρξία βροχής (πλην καταστροφικών καταιγίδων), ο απίστευτος καύσωνας και οι πυρκαγιές κραυγάζουν. Σε άλλα μέρη πολλοί κάτοικοι έχουν αρχίσει από πέρσι να αντιδρούν: Στη Βαρκελώνη π.χ., από τους δημοφιλέστερους ευρωπαϊκούς προορισμούς, θα απαγορεύσουν την ενοικίαση διαμερισμάτων σε ξένους ώς το 2028, ενώ την ίδια ώρα η Αθήνα μεταλλάσσεται σε ένα τεράστιο Airbnb. Περιορισμούς θεσπίζουν και σε πολλές άλλες περιοχές, ώστε να πάψουν να «τιμωρούνται» οι κάτοικοι από τον υπερτουρισμό. Στη Σαντορίνη, ενώ είχαν αποφασίσει να περιορίσουν στις 8.000 τον ημερήσιο αριθμό επισκεπτών από κρουαζιερόπλοια, οι κάτοικοι πληροφορήθηκαν από δημοτικό σύμβουλο ότι, επειδή σε μια μέρα θα έκαναν «απόβαση» 17.000 τουρίστες, θα έπρεπε να… περιορίσουν τις μετακινήσεις τους και να μείνουν στα σπίτια τους!
Στην Ελλάδα υπάρχει από πέρσι το λεγόμενο «Κίνημα της ομπρέλας» που διεκδικεί ελεύθερες παραλίες, ενώ καθημερινά γίνονται πολλές χιλιάδες καταγγελίες για παρανομίες, κυρίως στο MyCoast, σε δήμους και στην Κτηματική Υπηρεσία. Οι περισσότεροι επιχειρηματίες καταλαμβάνουν όλο τον διαθέσιμο χώρο του γιαλού, στη Ρόδο μάλιστα ένας από αυτούς έβαλε ξαπλώστρες και ομπρέλες ακόμα και μέσα στη θάλασσα – είναι ο ίδιος που καταγγέλθηκε το περασμένο καλοκαίρι επειδή οι σερβιτόροι του τσαλαβουτούν (ακόμα) στο νερό ώς τον λαιμό για τις παραγγελίες. Στην Πάργα δεν βρίσκεις ελεύθερο εκατοστό αμμουδιάς, παρά τους ελέγχους και τα πρόστιμα. Υποτίθεται ότι πρέπει να υπάρχει απόσταση 5 μέτρων ανάμεσα στις ξαπλώστρες και ελεύθερος χώρος ώς το νερό, όμως αυτό είναι από άλλο ανέκδοτο.
Τα ίδια πάνω-κάτω συμβαίνουν και στην Κύπρο, αλλά δεν φταίνε μόνο οι επιχειρηματίες που παρανομούν στις παραλίες. Ενώ αυτές θεωρητικά ανήκουν σε όλο τον κόσμο, οι δήμοι τα θέλουν όλα δικά τους: Ενοικιάζουν δημόσιο χώρο που δεν τους ανήκει, ταυτόχρονα όμως αποκομίζουν και επιπλέον κέρδος από τα πρόστιμα που μπορούν να εκδίδουν. Η άλλη μεγάλη καλοκαιρινή πληγή είναι η ηχορύπανση: Οι πάντες θεωρούν υποχρέωση και δικαίωμά τους να σου επιβάλουν με το έτσι θέλω να «διασκεδάσεις» με τις μουσικές τους προτιμήσεις στη διαπασών, ακόμα και δίπλα στο νερό. Οι «τουριστικές» τιμές, από την άλλη, συμβαδίζουν με τον εξωπραγματικό καύσωνα… Για όλους αυτούς τους λόγους, λοιπόν, μήπως είναι καλύτερα τα καλοκαίρια να κλεινόμαστε στα σπίτια μας, όπως συμβουλεύει τους Σαντορινιούς ο συμπονετικός δημοτικός τους σύμβουλος;
MINORITY REPORT, 29.07.2024
