Ο Θάνος Καψάλης είναι βιολόγος, εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τον γνώρισα σχετικά πρόσφατα, όταν κοινός μας φίλος με προέτρεψε να τον εντάξω και αυτόν στη μικρή ομάδα που συνεισφέρει από μια Σκέψη της Ημέρας, στην εκπομπή μου «Καθρέφτης» στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ. Μεταδίδεται κάθε Πέμπτη γύρω στις 10 παρά 10 και λίγο αργότερα αναρτάται, όπως όλες οι εκπομπές, στο ertecho.gr.
Νομίζω ότι οι πιστοί και ψαγμένοι αναγνώστες της Στήλης θα βρουν πολύ ενδιαφέρουσες «Σκέψεις» από τον Θάνο.
Τώρα, όμως, πηγαίνοντας λίγο πίσω στην Τελετή Έναρξης των Αγώνων στο Παρίσι, τελετή που ακόμα τροφοδοτεί πολλές, και ενδιαφέρουσες συζητήσεις, αναδημοσιεύω εδώ με την άδειά του ένα κομμάτι που έγραψε και ανάρτησε στο Facebook.
«Μπορεί η “Κλεψύδρα” του Δημήτρη Παπαϊώαννου, δηλαδή η πομπή των αρμάτων που εικονογραφούσαν την Ελληνική Μυθολογία και Ιστορία, να ήταν το τμήμα της τελετής έναρξης του 2004 που συγκίνησε περισσότερο τον Έλληνα θεατή.
Όμως η “Κλεψύδρα” ήταν απλώς ένα τμήμα της κλωστής που διέτρεχε την τελετή από την έναρξή της, ως το τέλος της. Και η κλωστή αυτή δεν άρχιζε ούτε τέλειωνε, αυτάρεσκα και θριαμβολογικά, με τον τόπο και τον πολιτισμό που γέννησε τους Ολυμπιακούς αγώνες.
Ήταν η διαδοχή των γεγονότων μιας εποποιίας, που δεν ήταν αποκλειστικά Ελληνική -κι όσο κι αν σας φαίνεται παράδοξο- ούτε μόνο και πανανθρώπινη.
Ήταν οικουμενική και πλανητική καθώς οριζόταν σε μια θάλασσα -τη μεγάλη τεχνητή λίμνη του Ολυμπιακού σταδίου- από την οποία αναδύθηκε ολόλαμπρο το ολόγραμμα του DNA κι έφτανε ως τις ακτές της -τις άκρες του απλωμένου φορέματος της Μπιορκ- που στο τραγούδι της έλεγε:
“Μια ανάσα μόνο από τη μητέρα Ωκεανία
τα ευκίνητα πόδια σας αφήνουν τα ίχνη τους στην άμμο μου.
Καλά τα καταφέρατε
από τότε που αφήσατε την υγρή αγκαλιά μου
και συρθήκατε στις ακτές…
Κάθε αγόρι είναι ένα φίδι, είναι ένας κρίνος
κάθε μαργαριτάρι είναι ένας λύγκας, είναι ένα κορίτσι.
Γλυκά σαν αρμονία που γίνεται σάρκα
χορεύετε δίπλα μου
υπέροχα παιδιά”
Ο βιολόγος που γράφει τις γραμμές αυτές, πάντα θα αναρωτιέται: Πώς κατάφερε ο Δ. Παπαϊωάννου να συλλάβει και να εκφράσει αυτόν τον μοναδικό -διότι έκτοτε καμία τελετή έναρξης Ολυμπιάδας δεν διανοήθηκε να επαναλάβει- ύμνο στην εποποιία της Εξέλιξης, παιδί της οποίας είναι κάθε κρίκος της έμβιας αλυσίδας και των μεγάλων πολιτισμών που άκμασαν στην επιφάνεια του πλανήτη;».
ΥΓ: Για όσους αγαπούν τα βιβλία που θέλεις απόλυτη ησυχία και ηρεμία για να διαβάσεις, μακριά από το τρελαμένο πλήθος («Far from the Madding Crowd», το 4ο, καταπληκτικό βιβλίο του Τόμας Μαν – τεράστια λογοτεχνική επιτυχία), προτείνω το τελευταίο πόνημα του Θάνου Καψάλη, «Το δωμάτιο με τις μύγες», από τις εκδόσεις Επίκεντρο.
(*) Σκόπιμα επέλεξα να κλείσω, έστω και για μια μέρα μόνο, κάθε παράθυρό μου που άνοιγε στην τρέλα της Μέσης Ανατολής. Κάθε πράξη βίας, φέρνει μαζί της και έναν «όρκο εκδίκησης». Που, μάλιστα, όταν βγαίνει από το στόμα ανθρώπου με περιγραφή εργασίας (άλλως: job description) «Θρησκευτικός Ηγέτης», τρελαίνεσαι. Στο όνομα ποιου Θεού, εκδίδονται τάχα τέτοιες άνωθεν εντολές; Και, μάλιστα, από τόσο χαμηλούς ανθρώπους; Η απειλή της «εκδίκησης» εκτοξεύεται από παντού και προς όλες τις κατευθύνσεις. Όταν ήμασταν μικρά παιδιά και τσακωνόμασταν, και μας έπιαναν στα πράσα γονείς και δάσκαλοι, η άμεση απόκρισή μας ήταν «μα εκείνος, ή εκείνοι το άρχισαν». Στον φανατισμό, και δη τον θρησκευτικό, ή αρχή δεν είναι το ήμισυ του παντός. Είναι δυστυχώς το «όλον» του.
