Ανδρέας Παπανδρέου, 1919-1996, Έλληνας πολιτικός, από τα εμβληματικά πρόσωπα της περιόδου της Μεταπολίτευσης στην Ελλάδα, που καθορίζεται από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974 (επάνω στις στάχτες της Κύπρου), και τυπικά κλείνει με την φετινή χρονιά που μετράει μισό αιώνα – έτη 50.
Αυτήν την ημέρα, 3 του Σεπτέμβρη το 1974, ίδρυσε το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κόμμα, που καθιερώθηκε με τα αρχικά του, ΠΑΣΟΚ, και έφτασε να κυβερνήσει την Ελλάδα από το 1981 έως το 1989 (για δύο θητείες των 4 ετών).
Ακολούθησε το λεγόμενο Σκάνδαλο Κοσκωτά με μεγάλη πολιτική ένταση, μέσα στην οποία ο Ανδρέας (όπως όλοι τον έλεγαν), μεταφέρθηκε εσπευσμένα στην Αγγλία όπου χειρουργήθηκε από τον διάσημο Βρετανο-Αιγύπτιο καρδιοχειρουργό Μαγκντί Γιακούμπ, για αντικατάσταση αορτικής βαλβίδας.
Στο νοσοκομείο του Χέρφιλντ, έξω από το Λονδίνο, μας σύστησε επισήμως την νέα του σύντροφο Δήμητρα Λιάνη, γεγονός που αναστάτωσε την οικογένειά του και τα παιδιά του, Γιώργο, Νίκο, Αντρίκο και Σοφία που αποστασιοποιήθηκαν. Η επέμβαση πήγε καλά, και ο γράφων, που κάλυψε όλη εκείνη την περιπέτεια στην Αγγλία, ταξίδευσε, μαζί και με άλλους δημοσιογράφους, μαζί του, για την «μεγάλη επιστροφή στην Αθήνα».
Όταν προσγειωθήκαμε στο παλιό αεροδρόμιο, το Ελληνικό όπως το λέγαμε, ο Αντρέας εμφανίστηκε πρώτος στην κορυφή της σκάλας του αεροπλάνου της Ολυμπιακής, και πριν αρχίσει να κατεβαίνει τα σκαλιά, έκανε την περίφημη χειρονομία «έλα», στην Δήμητρα Λιάνη, για να κατέβει μαζί του, επισήμως πιά, ως Πρώτη Κυρία. Οι εφημερίδες έγραψαν «το νεύμα που καθιερώνει την Μιμή». (φωτό).
Παρά τον εξασθενημένο του οργανισμό, ο Παπανδρέου επανήλθε στην ενεργό πολιτική, και το 1993 οδήγησε το κόμμα που ίδρυσε, το ΠΑΣΟΚ, σε 3η κυβερνητική θητεία. Δύο χρόνια μετά, μεταφέρθηκε στο Ωνάσειο Νοσοκομείο. Η υγεία του ήταν πολύ κακή, αναγκάστηκε να παραιτηθεί οριστικά τον Ιανουάριο του 1996.
Κατά την 3η θητεία του, ακολούθησε συνετή οικονομική πολιτική (αφού η Ελλάδα είχε ρημαχτεί από τα επιδόματα), εν όψει της Νομισματικής Ένωσης με την Ευρώπη, δημιούργησε έναν Οργανισμό (το ΑΣΕΠ) για την αξιοκρατική πρόσληψη των δημοσίων υπαλλήλων, και στην εξωτερική πολιτική πρόλαβε να ανακοινώσει την ίδρυση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδος-Κύπρου, που στην ουσία είχα μάλλον συμβολική σημασία, παρά πρακτική εφαρμογή.
Πέθανε τα ξημερώματα 23ης Ιουνίου 1996, από ανακοπή καρδιάς, σε ηλικία 77 ετών. Ακόμα και μέχρι σήμερα, η 3η Σεπτεμβρίου εορτάζεται όχι μόνο για την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, αλλά και για την ισχυρή, πολύπλοκη και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα εκείνου που το «γέννησε».
ΥΓ: Πλημμύρισε αυτές τις μέρες ο αθηναϊκός Τύπος, αλλά και σχεδόν όλα τα sites, με αφιερώματα για την σημερινή 3η του Σεπτέμβρη. Την ημέρα του ΠΑΣΟΚ. Διάβασα μερικά. Δεν μάθαμε κάτι που δεν ξέραμε, προσωπικά δεν ένοιωσα τίποτα.
… Όχι πως δεν έχει τη σημασία της κάθε ιστορική επέτειος. Η τυπική επανάληψή της, προκαλεί δυσανεξία. Ιδίως όταν μερικές πτυχές της γίνεται προσπάθεια να αναδειχτούν τώρα που το κόμμα σαν να προσπαθεί να επανέλθει «ενωμένο-δυνατό» – βοηθά και το τσίρκο του ΣΥΡΙΖΑ! Το πώς και το γιατί επανέρχεται, έχει ενδιαφέρον να αναδειχθεί. Έχει σοβαρές και χρήσιμες οπτικές γωνίες αυτό….
Το «ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα», πάντως, είναι εδώ, και σε λίγους μήνες εκλέγει νέο αρχηγό. Κι ας πάσχει ακόμα από ποσοστά…
(*) Στίχος από το τραγούδι «Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες», σε μουσική Ηλία Ανδριόπουλου, ποίηση Μάνου Ελευθερίου, και ερμηνεία Αντώνη Καλογιάννη
