Οι αμερικανικές εκλογές έχουν αναδείξει νικητή τον Donald Trump, ο οποίος θα αναλάβει πανηγυρικά την εξουσία (20/1/2025). Μέχρι τότε όμως πολλά μπορούν να συμβούν.
Ο απερχόμενος πρόεδρος, Jo Biden, έδωσε το πράσινο φως στην Ουκρανία να χρησιμοποιήσει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς να πλήξει στόχους εντός της Ρωσίας (18/11/2024), ενώ αρχικά κάτι τέτοιο ήταν απαγορευμένο, επειδή θεωρούσε ότι θα κλιμάκωνε τον πόλεμο. Ο Donald Trump, έχει αρχικά εκφράσει επιφυλάξεις ως προς την παροχή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, αλλά δεν έχει σχολιάσει μετά την εκλογή του˙ο γιός του Trump έγραψε σε ανάρτηση του στα ΜΜΕ: «… θέλουν να ξεκινήσει ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος…».
Σίγουρα, οι πύραυλοι θα βοηθήσουν την Ουκρανία, επειδή τα ρωσικά στρατεύματα κερδίζουν έδαφος στα ανατολικά της χώρας, και θα ανεβάσουν το ηθικό.
Στην αρχή της κρίσης, ο Αμερικανός καθηγητής πολιτικών επιστημών John J. Mearsheimer (Πανεπιστήμιο Σικάγο,) δήλωσε δημόσια ότι ευθύνεται η Δύση για την κρίση στις σχέσεις Ουκρανίας – Ρωσίας. Η Αμερική και οι σύμμαχοι της ζήτησαν να εντάξουν την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ, ένα προπύργιο στα σύνορα της Ρωσίας, η οποία ωμά ξεκαθάρισε ότι κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν αποδεκτό.
Η γεωγραφία της Ευρώπης είναι κρίσιμη για κατανόηση της κρίσης, από δυτικά προς ανατολάς είναι η Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία, Ουκρανία και Ρωσσία. Η Ουκρανία αποτελείται από πολλές εθνότητες (ομιλούντες Ουκρανικά, Ρωσσό-φωνους κ.τ.λ.)˙εξηγούνται και οι εμφύλιοι πολέμοι – επαναστάσεις που προέκυψαν (2004, 2010), η χώρα είναι διχασμένη. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού πρόσκειται προς τη Δύση παρόλο που υπάρχουν μερικοί που πρόσκεινται στην Ανατολή.
Το NATO έχει επεκταθεί ανατολικά σε δύο φάσεις: το 1999 με την Πολωνία, την Τσεχία, την Ουγγαρία και το 2004 με τις χώρες της Βαλτικής, Εσθονία, Λατβία, Λιθουανία, Ρουμανία και Βουλγαρία. Η Ρωσία αντέδρασε έντονα στην επέκταση (1999) αλλά, 1) τότε ήταν αδύνατη και 2) δεν συμπεριλαμβάνονταν μεγάλες χώρες (όπως Ουκρανία) που ήταν στα σύνορα της.
Στις 21/11/2013 ο τότε πρόεδρος της Ουκρανίας Yanukovych, είχε συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας. Η Ρωσία επενέβηκε προσφέροντας δάνειο 15 δις. (17/12/2013) στη χώρα. Ο πρόεδρος υπαναχώρησε με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν βίαιες διαδηλώσεις, μέχρι το πραξικόπημα (22/2/2014, Πορτοκαλί Επανάσταση) οπότε ο πρόεδρος χρειάστηκε να καταφύγει στη Ρωσία. Η Ρωσία άρχισε να καταλαμβάνει (27/2/2014) στρατηγικά σημεία της Κριμαίας στέλνοντας ενισχύσεις (28/2/2014) και τελικά ενσωματώνοντας την (18/3/2014). Σήμερα πρόεδρος είναι ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι.
Υπόψη ότι δεν υπήρχε σοβαρός λόγος που επέβαλλε την επέκταση του ΝΑΤΟ, δεν υπήρχε απειλή από τη Ρωσία. Η Ουκρανία είναι μεγάλης στρατιωτικής σημασίας για την ασφάλεια της Ρωσίας όχι όμως για τις ΗΠΑ. Ο Putin ζήτησε επαναφορά στην προηγούμενη κατάσταση του ΝΑΤΟ. Η Ρωσία έχει στην κατοχή της πολλές πυρηνικές κεφαλές.
Ο Αμερικανός καθηγητής Peter Kenez, του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας (Santa Cruz), αναφέρει σε διάλεξη (2020) του (Russian History: from Lenin to Putin) ότι: «η ειρωνεία είναι ότι η Ρωσία χάνει συνεχώς έδαφος στο διεθνές προσκήνιο. Και όσο περισσότερο χάνει… την αντιλαμβάνονται ως όλο και πιο επιθετική».
Ο Ρώσος καθηγητής Timofey Bordachev του Πανεπιστημίου HSE (Higher School of Economics) Μόσχας σε σειρά διαλέξεων με θέμα «Understanding International Relations Theory» (2021) αναφέρει μεταξύ άλλων:
«Η Ρωσία είναι μια κυρίαρχη χώρα όσον αφορά την εσωτερική, εξωτερική και αμυντική πολιτική και ως τέτοια μπορεί να θέσει όρια στις ΗΠΑ. …Είναι αυτοδύναμη στις αμυντικές της δυνάμεις, δεν αναμένει από κανένα να την υπερασπιστεί, έχει συμμάχους όχι συνέταιρους. …Η Ρωσία, ως μεγάλη δύναμη, αναμένει να γίνονται σεβαστά τα συμφέροντα και η κεντρική θέση της στον μετασοβιετικό χώρο…. Οι σχέσεις Ρωσίας-ΗΠΑ οξύνθηκαν όταν οι ΗΠΑ υποστήριξαν ένα αντιρωσικό καθεστώς στην Ουκρανία.»
Η Ουκρανία χρησιμοποιεί το Τακτικό Πυραυλικό Σύστημα Στρατού, ευρύτερα γνωστό ως ATACMS, σε ρωσικούς στόχους στο κατεχόμενο ουκρανικό έδαφος ΜΟΝΟ για περισσότερο από ένα χρόνο. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι είναι από τους ισχυρότερους που έχουν παρασχεθεί μέχρι στιγμής στην Ουκρανία, με δυνατότητα να ταξιδέψουν έως και 300 χιλιόμετρα. Προέκυψε αλλαγή πολιτικής και η Ουκρανία θα είναι πλέον σε θέση να πλήξει στόχους στο εσωτερικό της Ρωσίας π.χ. στρατιωτικές βάσεις, υποδομές, αποθήκες πυρομαχικών.
Ο Putin προειδοποίησε να μην χρησιμοποιηθούν δυτικά όπλα για να πλήξουν τη Ρωσία, διότι η Μόσχα θα το θεωρούσε ότι οι χώρες του ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ και τα ευρωπαϊκά κράτη, πολεμούν με τη Ρωσία. Ο Ρώσσος Υπουργός Εξωτερικών Sergei Lavrov δήλωσε ότι η επίθεση με πυραύλους ATACMS ερμηνεύεται ότι η Δύση θέλει κλιμάκωση.
Στις 19/11/2024 η Ρωσία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε πυραύλους ATACMS στο έδαφός της και αναβάθμισε το πυρηνικό της πρόγραμμα ώστε να μπορεί να κτυπήσει με πυρηνικά όπλα όταν υποστεί επίθεση.
Διαθέτω κατοικία στην Πάφο το οποίο βρίσκεται μεταξύ του ΚΕΝ Αναρίτας και της βάσης Ανδρέα Παπανδρέου και βλέπω να διακινούνται εδώ και καιρό ξένοι στρατιώτες (τελευταία και Γάλλοι). Είναι ορατά ελικόπτερα και αεροπλάνα που κάθε άλλο παρά πολιτικά είναι. Κυκλοφορούσαν φήμες στην περιοχή ότι θα γίνει αμερικανική βάση πολύ πριν την επίσκεψη Χριστοδουλίδη στο Λευκό Οίκο.
Ανησυχώ όταν γνωρίζω ότι η ανθρωπότητα (ειδικά εμείς) βρίσκεται στα χέρια ενός απρόβλεπτου Trump με πολλές καταδίκες, ενός Putin που «τυχαία» οι αντίπαλοι του «πεθαίνουν» ξαφνικά, ενός Netanyahu που αν δεν γινόταν η επίθεση της Χαμάς θα δικαζόταν και του αυταρχικού σουλτάνου Erdogan.
Ανησυχώ πολύ.
