Από την Τετάρτη άρχισε να γίνεται viral, όχι μια χαζοχαρούμενη, αυτοθαυμαστική, βουλιμική και επιθετική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής ανάρτησης.
Αλλά η ομιλία του πρωθυπουργού του Καναδά, Μαρκ Κάρνι, στο βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, κέρδισε την προσοχή όλου του κόσμου. Τουλάχιστον εκείνου που πορεύεται με αρχές, κοινή λογική και σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο.
Υπάρχει παντού στο Ίντερνετ. Απομονώνω αυτό το κομμάτι:
«Φαίνεται πως κάθε μέρα μας υπενθυμίζει ότι ζούμε σε μια εποχή ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων∙ ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες φθίνει, ότι οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει.
Και αυτό το απόφθεγμα του Θουκυδίδη παρουσιάζεται ως αναπόφευκτο, ως η φυσική λογική των διεθνών σχέσεων που επανεμφανίζεται.
Και μπροστά σε αυτή τη λογική, υπάρχει μια ισχυρή τάση για τις χώρες να συμμορφώνονται, να προσαρμόζονται, να αποφεύγουν τις συγκρούσεις, να ελπίζουν ότι η υποταγή θα τους εξασφαλίσει ασφάλεια.
Λοιπόν, δεν θα το κάνει. Ποιες είναι, λοιπόν, οι επιλογές μας;
Το 1978, ο Τσέχος αντιφρονών Βάτσλαβ Χάβελ, μετέπειτα πρόεδρος, έγραψε ένα δοκίμιο με τίτλο “Η δύναμη των αδύναμων”, στο οποίο έθεσε ένα απλό ερώτημα: Πώς συντηρούνταν το κομμουνιστικό σύστημα;
Και η απάντησή (σ.σ.: που ίσως αξίζει τον κόπο να την σκεφτούν τα σημερινά απομεινάρια εκείνου του κτηνώδους καθεστώτος), του ξεκινούσε με αναφορά σε έναν μανάβη.
Κάθε πρωί, ο καταστηματάρχης τοποθετεί μια πινακίδα στη βιτρίνα του που γράφει: «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε».
Δεν το πιστεύει. Κανείς δεν το πιστεύει. Αλλά τοποθετεί την πινακίδα για να αποφύγει προβλήματα, για να δείξει συμμόρφωση, για να “τα έχει καλά”.
Και επειδή κάθε μανάβης σε κάθε δρόμο κάνει το ίδιο, το σύστημα επιβιώνει — όχι μόνο μέσω της βίας, αλλά μέσω της συμμετοχής των απλών ανθρώπων σε τελετουργίες που ιδιωτικά γνωρίζουν πως είναι ψευδείς.
Ο Χάβελ το ονόμασε αυτό “ζωή μέσα στο ψέμα”. Η δύναμη του συστήματος δεν προέρχεται από την αλήθεια του, αλλά από την προθυμία όλων να συμπεριφέρονται σαν να ήταν αληθινό.
Και η ευθραυστότητά του πηγάζει από την ίδια ακριβώς πηγή. Όταν έστω και ένας άνθρωπος σταματήσει να συμμετέχει, όταν ο μανάβης κατεβάσει την πινακίδα, η ψευδαίσθηση αρχίζει να ραγίζει.
Φίλοι μου, ήρθε η ώρα οι εταιρείες και τα κράτη να κατεβάσουν τις πινακίδες τους».
Ναι. Ήταν από τους καλύτερους πολιτικούς λόγους που άκουσα ποτέ. Όταν τον διάβασα μετά, αυθόρμητα χειροκρότησα, μόνος, μέσα στο σπίτι μου, τον Καναδό πρωθυπουργό, Μαρκ Κάρνι. Όχι επειδή έκανε φέτες τον Τραμπ, ο όποιος και να τον άκουσε ή τον διάβασε, δεν θα κατάλαβε γρι.
Ο Κάρνι, όπως και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες, δηλώνουν με τα λόγια τους ότι δεν φοβούνται τον bully. Και, σίγουρα, δεν τον έχουν ανάγκη. Όσο και αν απειλεί με εξωφρενικούς δασμούς.
Ο πολιτισμένος κόσμος έχει την δυνατότητα να βάλει τον Τραμπ στην θέση του – αν όχι σε ιστορική ανυποληψία, τουλάχιστον καταργώντας τον ως συνομιλητή. Αγνοώντας τον. Μη λαμβάνοντας υπόψιν τις αποφάσεις του. Ακόμα και στους οικονομικούς του εκβιασμούς.
Ακούγεται τρελό; Αφελές; Όχι!
Δεν υπάρχει χειρότερη τιμωρία σε έναν bully, από του να του δώσεις σημασία. Ο οικονομικός εκβιασμός, πάντα βλάπτει τον εκβιαστή!
