Σήμερα, έχω πολύτιμη βοήθεια. Όλη τη στήλη «γράφει» το εξαιρετικό βιβλίο του ο Μάικλ Σάντελ, διδάκτορα του Πανεπιστημίου Οξφόρδης, καθηγητή πολιτικής φιλοσοφίας στο Χάρβαρντ και τακτικό συνεργάτη των «New York Times» και του «New Republic».

Το βιβλίο, εκδόσεις «ΠΟΛΙΣ», σε μετάφραση του δημοσιογράφου των «Νέων» Μιχάλη Μητσού, έχει τον ωραιότατα προκλητικό τίτλο «Τι δεν μπορεί να αγοράσει το χρήμα – Τα ηθικά όρια των αγορών»

Σήμερα, λέει, σχεδόν τα πάντα είναι προς πώληση. Να, μερικά παραδείγματα:

1. Αναβάθμιση κελιού: $82 το βράδυ. Στην Σάντα Άννα της Καλιφορνίας και σε μερικές ακόμη πόλεις, όσοι δεν έχουν καταδικαστεί για βίαια εγκλήματα μπορούν να πληρώσουν για μια καλύτερη διαμονή – ένα καθαρό και ήσυχο κελί, μακριά από τα κελιά των κρατουμένων που δεν πληρώνουν.

2. Πρόσβαση στη λωρίδα που προορίζεται για οχήματα υψηλής πληρότητας, παρ’ όλο που οδηγείτε μόνος: $8 τις ώρες αιχμής. Η Μινεάπολη και άλλες πόλεις προσπαθούν να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση επιτρέποντας σε όσους οδηγούν μόνοι να χρησιμοποιούν τη λωρίδα που προορίζεται για οχήματα υψηλής πληρότητας (car pool). Το αντίτιμο εξαρτάται από την ώρα.

3. Οι υπηρεσίες μιας Ινδής φέρουσας μητέρας, δηλαδή να γεννήσει αυτή το παιδί σου: $6.250. Ζευγάρια στη Δύση, που αναζητούν φέρουσες μητέρες, καταφεύγουν όλο και συχνότερα στην Ινδία, όπου αυτή η πρακτική είναι νόμιμη και η τιμή κάτω από το 1/3 της τρέχουσας τιμής στις Ηνωμένες Πολιτείες.

4. Το δικαίωμα μετανάστευσης στις ΗΠΑ: $500.000. Ξένοι που επενδύουν $500.000 και δημιουργούν τουλάχιστον 10 θέσεις απασχόλησης σε μια περιοχή με υψηλή ανεργία δικαιούνται Πράσινη Κάρτα που τους εξασφαλίζει μόνιμη διαμονή.

5. Το δικαίωμα κυνηγιού ενός μαύρου ρινόκερου, που αποτελεί προστατευόμενο είδος: 150.000 δολάρια. Η Νότια Αφρική επιτρέπει στους κτηματίες να πουλούν σε κυνηγούς το δικαίωμα να σκοτώσουν έναν περιορισμένο αριθμό ρινόκερων. Έτσι, η κτηματίες αποκτούν ένα κίνητρο για να εκτρέφουν και να προστατεύουν τα είδη που κινδυνεύουν να εκλείψουν.

6. Ο αριθμός του κινητού τηλεφώνου του γιατρού σας: τουλάχιστον $1.500 τον χρόνο. Όλο και περισσότεροι γιατροί προσφέρουν πρόσβαση στο κινητό τους τηλέφωνο, καθώς και ραντεβού αυθημερόν, σε ασθενείς που είναι διατεθειμένοι να πληρώνουν από 1.500 έως 25.000 δολάρια τον χρόνο. Η υπηρεσία αυτή αποκαλείται «συνδρομητική ιατρική».

7. Το δικαίωμα εκπομπής 1 τόνου άνθρακα στην ατμόσφαιρα: $13. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαχειρίζεται μία αγορά εκπομπών άνθρακα που επιτρέπει στις εταιρείες να αγοράζουν και να πωλούν το δικαίωμα στη ρύπανση!

8. Εγγραφή του παιδιού σας σε ένα πανεπιστήμιο κύρους: Παρ’ όλο που η τιμή δεν αναφέρεται, διοικητικά στελέχη κορυφαίων πανεπιστημίων είπαν στην «Wall Street Journal» ότι δέχονται φοιτητές που δεν είναι ακριβώς αστέρια, αρκεί οι γονείς τους να είναι εύποροι και διατεθειμένοι να κάνουν σημαντικές χρηματικές δωρεές.

Αυτά τα πράγματα δεν μπορεί να τα αγοράσει ο καθένας, λέει ο Μάικλ Σάντελ. Σήμερα, όμως, υπάρχουν πολλοί νέοι τρόποι για να βγάλετε λεφτά. Αν, λοιπόν, χρειάζεστε λίγα παραπάνω χρήματα στο χέρι, να μερικοί πρωτότυποι τρόποι να τα κερδίσετε:

9. Νοικιάστε χώρο στο μέτωπό σας (ή σε άλλα σημεία του σώματος σας) για διαφημιστικές καταχωρήσεις: $777. Η Air New Zealand προσέλαβε 30 άτομα που ξύρισαν το κεφάλι τους και «χτύπησαν» προσωρινά τατουάζ στο κρανίο τους με το σύνθημα «Χρειάζεσαι μια αλλαγή; Η Νέα Ζηλανδία σε περιμένει».

10. Γίνετε πειραματόζωο μιας φαρμακευτικής εταιρείας και δοκιμάστε την ασφάλεια ενός φαρμάκου: $7.500. Η αμοιβή μπορεί να είναι υψηλότερη η χαμηλότερη, ανάλογα με τον επεμβατικό χαρακτήρα της διαδικασίας που χρησιμοποιείται και την ταλαιπωρία που συνεπάγεται.

11. Πολεμήστε στη Σομαλία ή στο Αφγανιστάν για μία ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία: $250 τον μήνα έως $1.000 την ημέρα. Η αμοιβή ποικίλλει ανάλογα με τα προσόντα, την πείρα και την εθνικότητα.

12. Καθίστε στην ουρά όλη τη νύχτα έξω από το Καπιτώλιο, για να κρατήσετε θέση για έναν λομπίστα που θέλει να παρακολουθήσει συνεδρίαση του Κογκρέσου: $15-20 την ώρα. Οι λομπίστες πληρώνουν εταιρείες που ειδικεύονται στην αναμονή στην ουρά line-standing companies) και οι οποίες προσλαμβάνουν άστεγους κaι άλλους για να κάνουν αυτή τη δουλειά.

13. Αν είστε μαθητής Β΄ Δημοτικού σε ένα υποβαθμισμένο σχολείο του Ντάλας, διαβάστε ένα βιβλίο: $2. Για να ενθαρρύνουν το διάβασμα πολλά σχολεία αμείβουν τα παιδιά για κάθε βιβλίο που διαβάζουν.

14. Αν είστε παχύσαρκος, χάστε 7 κιλά σε 4 μήνες: $378.

Επιχειρήσεις και ασφαλιστικές εταιρείες προσφέρουν οικονομικά κίνητρα για απώλεια βάρους και άλλες μορφές υγιεινής συμπεριφοράς.

15. Αγοράστε την ασφάλεια ζωής ενός ασθενούς ή ηλικιωμένου, πληρώστε τα ετήσια ασφάλιστρα για όσο ζει και εισπράξτε την αποζημίωση όταν πεθάνει: Έως και πολλά εκατομμύρια (ανάλογα με την ασφαλιστική κάλυψη). Αυτή η μορφή επένδυσης στη ζωή αγνώστων έχει μετατραπεί σε μια βιομηχανία $30 δισ. Όσο πιο γρήγορα πεθάνει ο άγνωστος, τόσο περισσότερα βγάζει ο επενδυτής.

(*) Κάθε Σάββατο, η στήλη βλέπει τα Πρόσωπα & Προσωπεία με τη ματιά των αριθμών.