Το ενεργειακό ζήτημα που αγχώνει πάνω απ’ όλα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις κυβερνήσεις χωρών μελών δεν είναι οι μεγάλες αυξήσεις που επιβλήθηκαν στις τιμές των καυσίμων και στο φυσικό αέριο ηλεκτροπαραγωγής, ούτε οι επερχόμενες πρόσθετες ανατιμήσεις.
Η απώλεια εισοδήματος για εκατομμύρια καταναλωτές στην ΕΕ, σε συνδυασμό με τις μειώσεις στους φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ, καθιστούν αυτό τον πονοκέφαλο, σε κάποιο βαθμό, διαχειρίσιμο, για την ώρα.
Το μεγάλο θέμα είναι η επάρκεια καυσίμων, σε περίπτωση που ο πόλεμος δεν τερματιστεί σύντομα και οι συνέπειές του στην ομαλή εμπορία πετρελαίου και LNG από τα Στενά του Ορμούζ δεν εκλείψουν τις επόμενες λίγες εβδομάδες.
Υποτίθεται πως αυτή η περίοδος, αρχές άνοιξης, είναι το χρονικό σημείο που οι αποθήκες φυσικού αερίου σε πολλές χώρες της ΕΕ αρχίζουν να ανακάμπτουν σε απόθεμα, μετά τη δυσκολη φάση του χειμώνα, κατά την οποία η προμήθεια καυσίμου στην κατανάλωση είναι κατά πολύ μεγαλύτερη του καυσίμου που αποθηκεύεται.
Ενώ όμως τα προηγούμενα 3-4 χρόνια το ποσοστό πληρότητας αυτών των αποθηκών ήταν κοντά στο 50%, σήμερα είναι κάτω από 30%. Περίπου στο ίδιο ποσοστό που ήταν και το 2022, αμέσως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Και η κατανάλωση συνεχίζεται απρόσκοπτα. Όχι όμως και η αναπλήρωση του αποθηκευμένου καυσίμου. Θα χρειαστούν, μέχρι Οκτώβριο, πολύ μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου για να φτάσουν οι αποθήκες σε πληρότητες 80 ή 90%, για τις ανάγκες του επόμενου χειμώνα. Και όταν χρειάζεσαι πάρα πολύ κάτι και βιάζεσαι, διά μαγείας αυξάνεται η τιμή του, ακόμα και αν μια κρίση έχει αποκλιμακωθεί.
Παρ’ ότι στα αρχικά στάδια της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης στο Ιράν υπήρχε η εντύπωση πως τα Στενά του Ορμούζ δεν θα χρησιμοποιούνταν από το ιρανικό καθεστώς ως μέσο εκβιασμού των επιτιθέμενων, το Ιράν έπαιξε τελικά αυτό το δυνατό χαρτί και το παίζει ακόμα. Προκαλώντας αμηχανία και ανησυχία ακόμα και σε χώρες, όπως οι ευρωπαϊκές, που παρουσιάζονταν να μην επηρεάζονται από το πετρέλαιο ή το υγροποιημένο φυσικό αέριο που παράγεται στις χώρες του Κόλπου.
Αυτή η άνεση δεν εκφράζεται πλέον, καθώς οι χώρες της ΕΕ χρειάζονται μεν πολύ λιγότερο, σε σχέση με τις χώρες της Ασίας, το πετρέλαιο που φεύγει από τον Περσικό Κόλπο, αλλά χωρίς αυτό δεν είναι διασφαλισμένες οι ποσότητες καυσίμων που μπορούν να εξασφαλίσουν από άλλα διεθνή σημεία πώλησης.
Χώρια η εκτόξευση των τιμών, ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης του προμηθευτή (άλλη μαγεία αυτή), οι ανατιμήσεις στις ευρωπαϊκές αγορές (ήδη χθες η Eurostat ανακοίνωσε αυξημένο πληθωρισμό), οι φόβοι για αύξηση των επιτοκίων μέσα στον Απρίλιο από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η πιθανότητα να συμπέσουν χρονικά οι αυξήσεις τιμών και η καθήλωση της ανάπτυξης. Και χώρια η σταδιακή πτώση της στάθμης των αποθεμάτων κηροζίνης για αεροπλάνα ευρωπαϊκών εταιρειών, που έχουν βασικούς προμηθευτές αυτού του προϊόντος στις χώρες του Κόλπου ή σε διυλιστήρια που ψωνίζουν πρώτη ύλη από εκεί.
Χθες, ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός, εκπροσωπώντας την προεδρεύουσα χώρα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, συγκάλεσε και συντόνισε έκτακτη άτυπη συνεδρία (τηλεδιάσκεψη) των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ και επικεντρώθηκε ακριβώς στο θέμα της επάρκειας ενέργειας. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι ενισχύουμε την ασφάλεια εφοδιασμού μας, προστατεύουμε την ανταγωνιστικότητά μας και διαφυλάσσουμε το οικονομικό μας μέλλον», ανέφερε ο κ. Δαμιανός. Την προηγούμενη μέρα, ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, είχε καλέσει τις χώρες μέλη να αρχίσουν να κάνουν… οικονομία στα καύσιμα, υπό τον φόβο διαταραχών στις αγορές.
Και ο κ. Δαμιανός και ο κ. Γιόργκενσεν έμειναν στην επισήμανση του προβλήματος και στην ανάγκη να επιλυθεί. Το πώς θα επιλυθεί χωρίς να τερματιστεί ο πόλεμος, δεν το ξέρει ο υπουργός, δεν το ξέρει ο επίτροπος, δεν το ξέρει κανένας. Το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα μπορούσε να είναι μια λύση, έστω προσωρινή. Ολόκληρος Τραμπ ανέστειλε μέρος των κυρώσεων για να αυξηθεί η διάθεση ενεργειακών προϊόντων από ρωσικές πηγές. Η ΕΕ δεν συζητά, λέει, τέτοιο ενδεχόμενο.
Να δούμε λοιπόν τι περιμένει τους Ευρωπαίους πολίτες τους επόμενους μήνες, μετά και τη χθεσινή δήλωση – πρόκληση του Αμερικανού προέδρου: «Αν θέλετε πετρέλαιο από τα Στενά του Ορμούζ, πηγαίνετε να το πάρετε»! Και όχι μόνο αυτό: «Ή αγοράστε από εμάς, αν θέλετε, έχουμε άφθονα αποθέματα». Σε πολύ υψηλότερες τιμές από τις υψηλές τιμές που πωλείται το αμερικανικό LNG στους Ευρωπαίους, μετά τη διάρρηξη των σχέσεών τους με τη Ρωσία. Πώς το έλεγαν στην Κύπρο παλαιότερα; Ασσιοϊλέ!
