Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ανάγκη συνέχισης της δημοσιονομικής πειθαρχίας ώστε η χώρα μας να θεωρείται αξιόπιστη στις διεθνείς αγορές
Λίγες εβδομάδες πριν την επίσημη παράδοση της σκυτάλης της Προεδρίας της Δημοκρατίας στο νέο ένοικο του Προεδρικού Μεγάρου, είναι ορθό δημοσιογραφικά να δούμε τι πέτυχε και που απέτυχε ο Νίκος Αναστασιάδης κατά τη διάρκεια της δεκαετούς διακυβέρνησής του. Αυτό θα μας βοηθήσουμε να αντιληφθούμε καλύτερα τις προκλήσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει την επόμενη χρονιά η οποία προμηνύεται αρκετά δύσκολη ο νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας. .
Καταρχάς είναι καλό να θυμηθούμε την κατάσταση της κυπριακής οικονομίας τον Μάρτιο του 2013, όταν δηλαδή ο Νίκος Αναστασιάδης πήρε τα κλειδιά του κράτους από τον μακαριστό Δημήτρη Χριστόφια. Η κυπριακή οικονομία τότε ήταν αποκλεισμένη από τις αγορές και έπρεπε αναγκαστικά να απευθυνόταν στην Τρόικα με στόχο να μπει η χώρα σε μνημόνιο με επαχθείς όρους οι οποίοι τελικά παρά τις αρχικές του διαβεβαιώσεις επέφεραν το κούρεμα των καταθέσεων.
Έχοντας ως αιχμή του δόρατος στην ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, οι ρυθμοί ανάπτυξης επέστρεψαν νωρίτερα από τις αρχικές εκτιμήσεις και η επενδυτική βαθμίδα της χώρας έφυγε για τα καλά από την κατηγορία σκουπίδια. Η ανεργία άρχισε να μειώνεται αισθητά, ο τουρισμός να γίνεται και πάλι η κότα με τα χρυσά αυγά και ο τραπεζικός τομέας να συγυρίζεται σε σύγκριση με το παρελθόν.
Στα θετικά καταγράφουμε και την υλοποίηση σημαντικών μεταρρυθμίσεων για εκσυγχρονισμό του κράτους με την υλοποίηση διοικητικών μεταρρυθμίσεων για τη δημιουργία Υφυπουργείων και σωρείας άλλων μεταρρυθμίσεων στους τομείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, ενέργειας, δικαιοσύνης, παιδείας και γεωργίας, με την εφαρμογή του ΓΕΣΥ, του ΕΕΕ, τη διασφάλιση συντάξεων για όλους πάνω από το όριο της φτώχειας, τη θέσπιση εθνικού κατώτατου μισθού και άλλα. Η κυβέρνηση προχώρησε σε μετατροπή της ΕΦ σε ημιεπαγγελματικό στρατό με μείωση της θητείας στους 14 από τους 26 μήνες. Εισήγαγε επίσης ένα σύγχρονο και θέλω να πιστεύω αξιοκρατικό σύστημα διορισμών στην εκπαίδευση καταργώντας το αναχρονιστικό σύστημα διορισμών μέσω καταλόγου. Στα θετικά καταγράφεται και η νέα εθνική στρατηγική για προσέλκυση επιχειρήσεων και η ενίσχυση της ελκυστικότητας και ανταγωνιστικότητας τομέων, όπως η πανεπιστημιακή εκπαίδευση, η ναυτιλία, η υψηλή τεχνολογία, η έρευνα και η καινοτομία.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του Νίκου Αναστασιάδη είδαμε να κλείνουν τρεις τράπεζες και ο κρατικός αερομεταφορέας των Κυπριακών Αερογραμμών. Για την RCB Bank θα ήταν αστείο να του καταλογιστεί ευθύνη καθώς ήταν απόρροια της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ σίγουρα για το Συνεργατισμό και τη Λαϊκή έχει μερίδιο ευθύνης. Για τη μεν Λαϊκή επικρίνεται για τις διαβεβαιώσεις που έδινε πως δεν θα γίνει κούρεμα καταθέσεων, για το δε Συνεργατισμό κυρίως κατά την άποψη μου για το ότι καλλιέργησε την πεποίθηση στη κοινή γνώμη ότι μπορούσε να σωθεί. Το ευτύχημα πάντως στην περίπτωση του Συνεργατισμού, ήταν το ότι έκλεισε χωρίς να χάσουν ούτε σεντ οι καταθέτες. Στη περίπτωση των Κυπριακών Αερογραμμών, το ότι είχε κριθεί παράνομη η κρατική ενίσχυση που δόθηκε από την κυβέρνηση Χριστόφια τον απαλλάσσει στα δικά μου μάτια από την όποια ευθύνη. Πάντως με την πολιτική ανοικτή αιθέρων και τα κίνητρα που δόθηκαν σε αεροπορικές εταιρείες δεν φάνηκε αυτό το κενό.
Σε σχέση με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα εκεί έχει κατά την άποψη μου τη μεγαλύτερη ευθύνη. Καταρχάς ακόμη και αν ο ίδιος διαβεβαίωνε το ότι έχει αποχωρήσει από το δικηγορικό του γραφείο, δεν θα έπρεπε το γραφείο που φέρει το όνομα του να είχε εμπλοκή έστω και σε μία αίτηση. Ευθύνεται επίσης για την ελλιπή εποπτεία που υπήρξε στην εξέταση των αιτήσεων τα οποία έφεραν και το διασυρμό της χώρας στο εξωτερικό.
Ο νέος Πρόεδρος λοιπόν θα κληθεί αρχικά να υλοποιήσει κατά 10/12 έναν προϋπολογισμό που ετοίμασε η απερχόμενη κυβέρνηση. Θα κληθεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις με την αύξηση των μισθών και το κόστος παραγωγής, καθώς και την αβεβαιότητα σχετικά με τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις οικονομικές προοπτικές. Θα έχει επίσης κατά την άποψη μου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων το οποίο θα αυξηθεί απόρροια της αύξησης των δανειστικών επιτοκίων και τα προβλήματα στην αγορά εργασίας, τόσο σε επίπεδο ανεργία, όσο και με την έλλειψη εργατικού δυναμικού σε συγκεκριμένους τομείς.
Η μεγαλύτερη πρόκληση ωστόσο κατά την άποψη μου είναι η ανάγκη συνέχισης της δημοσιονομικής πειθαρχίας ώστε η χώρα μας να θεωρείται αξιόπιστη στις διεθνείς αγορές. Τα παθήματα του παρελθόντος, πρέπει να γίνουν μαθήματα ώστε η Κύπρος να γίνει μια χώρα πρότυπο υγιούς ανάπτυξης. Οπόταν αποτελεί κλειδί σε όλα τα υπουργεία να μπουν οι πιο ικανοί και όχι οι πιο κομματικοί.
Στην οικονομία για να έχεις γάλα πρέπει να έχεις αγελάδα. Την αγελάδα λοιπόν και τα μάτια σας!
*Αρχισυντάκτης Insider
