Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές στα πλαίσια του υφιστάμενου πολιτικοκοινωνικοοικονομικού συστήματος οδηγούν στη συνεχή φτωχοποίηση του λαού μας, από τις δυνάμεις που εκπροσωπούν τα συμφέροντα τόσο του ντόπιου όσο και του πολυεθνικού κεφαλαίου, εις βάρος της κυπριακής εργατικής τάξης, των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, των σπουδαστών, των συνταξιούχων, των αγροτών, των αυτοαπασχολούμενων της πόλης και της υπαίθρου, των μικρομεσαίων και των διαφόρων κοινωνικών υποδιαστρωμάτων της κυπριακής κοινωνίας.
Βραχυπρόθεσμος στόχος της δικής μας προσπάθειας είναι η μη θυματοποίηση των σημερινών γενεών και η μετατροπή της κυπριακής εργατικής τάξης σε αγοραστική δύναμη. Θέλουμε να απαλλάξουμε την εργατική τάξη από τα μεγάλα κόστη, όπως για παράδειγμα το κόστος της στέγασης, που ταλανίζει ιδιαίτερα τη νέα γενιά, κυρίως από τα ενοίκια και τα δάνεια, τονώνοντας με αυτό τον τρόπο την πραγματική οικονομία. Ένα σημαντικό μέτρο που προτείνουμε είναι η στέγαση, από το κράτος, νεαρών ζευγαριών κυρίως (με εισοδηματικά κριτήρια), μέσω της ανέγερσης λαϊκών πολυκατοικιών, για να απολαύσει έτσι η νέα γενιά τη θαλπωρή του κράτους.
Επίσης, θεωρούμε ότι η φθηνή εργασία φτωχοποιεί τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα. Οι σημερινές σκληρές συνθήκες για την εργατική τάξη την οδηγούν στην εξαθλίωση, ως αποτέλεσμα των απανωτών κρίσεων και των οξύνσεων του καπιταλιστικού συστήματος, οι οποίες οδήγησαν στη συρρίκνωση των μισθών και των όρων απασχόλησης τους αλλά και με την ίδια την ακρίβεια να εξανεμίζει τα εισοδήματα τους.
1.200 ευρώ ακάθαρτα
Η Κυβέρνηση του Δημοκρατικού Συναγερμού, με τις πολιτικές που ακολούθησε, επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως το πολιτικό όργανο της αστικής τάξης και του κεφαλαίου, καταστρατηγώντας τα δικαιώματα των εργαζομένων. Ο καθορισμός του κατώτατου μισθού, χωρίς να αναφέρεται σε εργάσιμες ώρες, επιτρέπει στο κεφάλαιο να εκμεταλλεύεται τους εργαζόμενους με ευέλικτα ωράρια, ανάλογα με τις ανάγκες του.
Επίσης, από τον κατώτατο μισθό εξαιρούνται οι εργαζόμενοι στον γεωργικό και κτηνοτροφικό κλάδο και οι οικιακοί βοηθοί.
Η υποψηφιότητα μας προτείνει καθορισμό του κατώτατου μισθού στα €1,200 ακάθαρτα, για να βοηθηθούν οι εργαζόμενοι και οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Ένα ακόμη μέτρο που προτείνουμε για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού είναι 0% φόρος προστιθέμενης αξίας στα προϊόντα πρώτης ανάγκης, όπως και η ΑΤΑ (Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή), η οποία αποτελεί κατάκτηση των εργαζομένων και του συνδικαλιστικού κινήματος, ξεκινώντας από το 1944.
Το κουτσούρεμα της ΑΤΑ
Κατά τη δεκαετή διακυβέρνηση ΔΗΣΥ-Γλαύκου Κληρίδη, η ΑΤΑ κουτσουρεύτηκε, αφαιρώντας από τη μέθοδο υπολογισμού της τα είδη πρώτης ανάγκης.
Η ΑΤΑ, ως εργατικός θεσμός, καλύπτει περίπου το 60-65% των εργαζομένων της Κύπρου, όλο τον δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα, καθώς και τους τραπεζικούς. Στον ιδιωτικό τομέα, όμως, καλυπτόταν μόνο το 35% περίπου, εκεί και όπου υπήρχαν συλλογικές συμβάσεις, με αποτέλεσμα το 65% των εργαζόμενων στον ιδιωτικό τομέα να μην έλαβε ποτέ ΑΤΑ. Όχι μόνο αυτοί οι εργαζόμενοι δεν έχουν συλλογικές συμβάσεις, αλλά και δεν λαμβάνουν ούτε το αγαθό αυτό.
Το 2011-12, όταν τα βάρη της καπιταλιστικής κρίσης φορτώνονταν στους εργαζόμενους, παγοποιήθηκε η καταβολή της ΑΤΑ στον δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα, με πρωτοβουλία της τότε Κυβέρνησης. Αυτό προέκυψε μέσα από τη συμφωνία του χρηματοπιστωτικού σκέλους του Μνημονίου για τη διάσωση των τραπεζών. Το 2012, επί διακυβέρνησης Δημήτρη Χριστόφια, η τότε υπουργός κα Σωτηρούλα Χαραλάμπους άλλαξε τα δεδομένα, με αποτέλεσμα η ΑΤΑ να δίνεται μια φορά τον χρόνο. Το Μνημόνιο Αναστασιάδη-Τρόικας, του 2013, επισημοποίησε την αδικία αυτή, τόσο με τη συνέχιση της παγοποίησης καταβολής της ΑΤΑ εκεί και όπου παρεχόταν, όσο και με τη μετάλλαξή της προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου. Το 2018, επί διακυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη, αυτό εδραιώθηκε και η ΑΤΑ δινόταν μια φορά τον χρόνο, αντί δύο, και στο ποσοστό του 50%. Το ποσοστό του 50% θα δινόταν μόνο όταν είχαν κερδοφορία οι επιχειρήσεις. Δεν συμφέρει στο μεγάλο κεφάλαιο να δίνεται η ΑΤΑ στους εργαζόμενους, ένεκα της διαδικασίας Μακροοικονομικών Ισορροπιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν ανεβαίνει το εργατικό κόστος, χαλά τους δείχτες του Μάαστριχτ.
Οι δικές μας προτάσεις για την ΑΤΑ είναι η θεσμοθέτηση, μετά από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, της πλήρους επαναφοράς της ΑΤΑ, με τη μέθοδο που καταβαλλόταν πριν από το 2011, καθώς και η διεύρυνσή της, ώστε να καλύπτει όλους ανεξαιρέτως τους εργαζόμενους, περιλαμβανομένου και του ιδιωτικού τομέα.
Ιδιωτικοποιήσεις και γεωργία
Μείζονος σημασίας ζήτημα για τον ρόλο μας και το εγχείρημα μας αποτελεί επίσης ο φραγμός στις ιδιωτικοποιήσεις, οι οποίες είναι κυρίως αποτέλεσμα των πολιτικών της νεοφιλελεύθερης διακυβέρνησης του ΔΗΣΥ, πολιτικές οι οποίες πηγάζουν από τη φιλοσοφία του Μίλτον Φρίντμαν, της σχολής του Σικάγο. Κύριο μέλημα μας είναι και οι επανακρατικοποιήσεις, όπως αυτής της Αρχής Λιμένων.
Η στροφή προς τον πρωτογενή τομέα και η συνύπαρξη του με τον τριτογενή για να σταθεί η δικιά μας οικονομία στα δικά της πόδια είναι εξίσου αναγκαίο και σημαντικό. Θα προκρίνουμε κίνητρα για την στροφή ενός μεγάλου μέρους του κυπριακού λαού στην ύπαιθρο και την αναβάθμιση της, όπως τη δημιουργία δημόσιων βρεφοκομικών σταθμών και σχολείων αλλά και την αναβάθμιση και τη δημιουργία ιατρικών δικτύων.
Η αγροτική παραγωγή είναι μόλις το 2% του Α.Ε.Π., κάτι που εμείς θεωρούμε πολύ χαμηλό ποσοστό και πρέπει να ανέβει σημαντικά. Η Κύπρος δεν είναι αυτάρκης και μόνο με ισχυρό πρωτογενή τομέα μπορεί να αντιμετωπίσει τις αντιθέσεις που δημιουργούν οι οξύνσεις του καπιταλιστικού συστήματος και η ασυδοσία του πολυεθνικού κεφαλαίου, στα πλαίσια του νεοφιλελευθερισμού και των ιδιωτικοποιήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η στήριξη των αυτοαπασχολούμενων και των μικρών παραγωγικών μονάδων του πρωτογενή τομέα στη γεωργοκτηνοτροφία, με ουσιαστικά μέτρα, όπως την οικολογική γεωργία και την παραγωγή οργανικών προϊόντων, θα είναι κύριο μέλημα της εκτελεστικής εξουσίας. Έχουμε επίσης προτείνει άδειες σε άγονη χαλίτικη γη για την καλλιέργεια χαρουπιών, με τα έσοδα που θα αποφέρει να επαναπενδύονται σε αναπτυξιακά έργα των δήμων και των κοινοτήτων, απαλλάσσοντας την τοπική αυτοδιοίκηση από τα μεγάλα κόστη.
Για τα ενεργειακά – ΔΕΦΑ, ΕΤΥΦΑ, ΑΗΚ
Λογικές όπως αυτές των κυβερνώντων, να βάλουμε κυρώσεις στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία μάς βρίσκει αντίθετους, διά τον λόγο ότι, έτσι, η Ρωσία δεν αγόρασε το σταφύλι της Κύπρου, με το οποίο έκανε τον μούστο και ότι απόμενε το χρησιμοποιούσε στον κτηνοτροφικό τομέα. Αυτό επηρέασε αρνητικά και την κυπριακή οικονομία συνολικά.
Η κρατικοποίηση της εκμετάλλευσης και της εμπορίας του φυσικού πλούτου της χώρας μας προς όφελος του λαού και όχι των κεφαλαιοκρατικών πολυεθνικών εταιρειών ιδιωτικού συμφέροντος μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την ενεργειακή κρίση. Πέραν του προγραμματισμού της ΔΕΦΑ για την εισαγωγή του φυσικού αερίου στην Κύπρο, καθώς και για το έργο του Τερματικού Εισαγωγής Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου της ΕΤΥΦΑ στο Βασιλικό, προτείνουμε επίσης την κατασκευή κρατικού τερματικού υγροποίησης στο Βασιλικό. Αυτό θα βοηθήσει την προσπάθεια να προχωρήσουμε σε εξαγωγές από τα κοιτάσματα αερίου. Όπου χρειάζεται, οφείλει να γίνει αγορά υπηρεσιών για κάλυψη της απαιτούμενης τεχνογνωσίας, ωστόσο, με παράλληλη εκπαίδευση του εγχώριου προσωπικού.
Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, η στήριξη των κρατικών επιχειρήσεων ενέργειας ΔΕΦΑ/ΕΤΥΦΑ και ΑΗΚ είναι αναγκαία, ούτως ώστε να προχωρήσουν στα πολυσήμαντα έργα τους για επίτευξη της ενεργειακής ασφάλειας για την Κυπριακή Δημοκρατία, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος και να οδηγήσουν το νησί μας με επιτυχία στην εποχή της πράσινης ανάπτυξης.
* Υποψήφιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας
