Θαύματα δεν μπορεί να κάνει κανένας. Ακόμα κι όταν εκλεγεί Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, που το Σύνταγμα τον καθιστά παντοδύναμο. Έχει τόσες εξουσίες ο δικός μας Πρόεδρος, που μπορεί να ονομάζεται και να είναι δημοκρατικά εκλεγμένος μονάρχης. Αλλά θαύματα δεν μπορεί να κάνει. Ειδικά στα θέματα οικονομίας και ακρίβειας. Όπως και στο Κυπριακό. Και τα δύο ζητήματα χρειάζονται θαύματα για να αντιμετωπιστούν. Είθισται, όμως, στην προεκλογική να γίνονται όλοι θαυματοποιοί. Προσωπικά, θα ήθελα να ακούσω κι έναν υποψήφιο να πει: Θα κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ. Θα προσπαθήσω.
Δεν θα ξεχάσω, το 2008, όταν είχαμε μια συνάντηση οι δημοσιογράφοι με τον Γιαννάκη Κασουλίδη, υποψήφιο στις τότε προεδρικές εκλογές. Μας έλεγε πόσο σπουδαία πράγματα θα κάνει για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας. Θα την έκανε να πετάει. Πολλά από αυτά που έλεγε, «έβαζαν χέρι» στα περιβόητα κεκτημένα των δημοσίων υπαλλήλων και με κάθε ειλικρίνεια τον ρώτησα πώς θα μπορέσει να ξεπεράσει τον πανίσχυρο (τότε) συνδικαλισμό τους. Εξανέστη. Μου επιτέθηκε, διότι θεώρησε ότι προσπαθούσα να του δημιουργήσω προβλήματα και να αμφισβητήσω τις δυνάμεις του. Παραξενεύτηκα, διότι δεν είχα τέτοια πρόθεση, αλλά τι να πεις, αφού θέλουν να παρουσιάζονται ως θαυματοποιοί.
Πέρασαν πάντως 15 χρόνια, τα δέκα με κυβέρνηση του δικού του κόμματος (στην οποία συμμετείχε κι ο ίδιος ως υπουργός), αλλά η μεταρρύθμιση στη δημόσια υπηρεσία είναι ακόμα ζητούμενο. Όσες αλλαγές έγιναν, που σίγουρα έγιναν, ήταν όσες επέβαλε το μνημόνιο της Τρόικας. Έγιναν κι άλλες τα τελευταία χρόνια, μετά την αποχώρηση της Τρόικας, αλλά με το σταγονόμετρο. Ακόμα, για παράδειγμα, δεν βρέθηκε τρόπος να απαντούν έγκαιρα οι υπηρεσίες στα αιτήματα των πολιτών ή, έστω, να σηκώνουν το τηλέφωνο όταν καλούν οι πολίτες. Κι αυτό είναι το απλούστερο.
Γι΄ αυτό λέω, είναι προτιμότερο να λένε οι υποψήφιοι ότι θα κάνουν ό,τι μπορούν για να βελτιωθούν τα πράματα. Τα μεγάλα λόγια θυμίζουν μόνο κύμβαλα αλαλάζοντα και τίποτε άλλο.
Διάβαζα τι υπόσχονται να κάνουν οι τρεις βασικοί υποψήφιοι για την οικονομία και την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Σπουδαίες ιδέες. Κοστολογημένες, μάλιστα, καθώς λένε. Επαναστατική φορολογική μεταρρύθμιση ο Αβέρωφ Νεοφύτου. Αύξηση του αφορολόγητου εισοδήματος ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Μείωση της σωρευτικής φορολογίας στα καύσιμα και μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα ο Ανδρέας Μαυρογιάννης. Μερικά παραδείγματα σημειώνω, υπάρχουν και πολλά άλλα, τα ακούμε μέρα νύχτα τις τελευταίες μέρες.
Στην πραγματικότητα, βέβαια, σχεδόν όλα όσα υπόσχονται πρέπει να περάσουν από την έγκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Διότι, η οικονομική πολιτική και της Κύπρου, όπως και όλων των κρατών μελών, ειδικά όσων βρίσκονται στην Ευρωζώνη, εφαρμόζεται πλέον με ντιρεκτίβες από την Κομισιόν. Εκτιμούνται, όμως, οι προθέσεις των υποψηφίων. Δείχνουν να έχουν αντιληφθεί πόσο μεγάλη σημασία έχει για τους πολίτες η οικονομική κατάσταση και προσπαθούν να διασκεδάσουν τις ανησυχίες τους.
Πολλές από τις υποσχέσεις τους θα μπορούσαν να εφαρμοστούν από οποιανδήποτε κυβέρνηση. Και από την κυβέρνηση Αναστασιάδη. Η φορολογική μεταρρύθμιση του Αβέρωφ, για παράδειγμα, είναι πολύ σημαντική πρόταση. Και είναι σίγουρο ότι την έχει μελετήσει. Αλλά, δεν είναι δυνατό να μην μπορούσε να γίνει πριν δυο μήνες (κατά τον υπουργό Οικονομικών) και τώρα μπορεί.
Η υπόσχεση Μαυρογιάννη για καθολική εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε σπίτια, στη βάση κλιμακωτής επιδότησης, η οποία θα φτάνει μέχρι και το 100% για τα ευάλωτα νοικοκυριά, είναι επίσης σπουδαία ιδέα. Αλλά, είναι τόσο απλό όσο ακούγεται; Εδώ έχουμε πρόβλημα για τα προγράμματα που ήδη ανακοινώθηκαν κι έπεσαν διάφοροι πάνω στην υπουργό Ενέργειας για να τα σταματήσει. Παρομοίως και η πρόταση Χριστοδουλίδη για μηδενισμό του ΦΠΑ στα φωτοβολταϊκά και επιδότηση με 50% για όλους και 100% για τους ευάλωτους. Επιδότηση για όλους! Γίνεται; Λεφτά υπάρχουν; Η Κομισιόν συμφωνεί;
Για να πω την αμαρτία μου, τις πιο πολλές ιδέες των τελευταίων ημερών τις ακούω βερεσέ. Οι υποσχέσεις που αφορούν την ακρίβεια είναι μόνο υποσχέσεις. Ούτε τις τιμές των καυσίμων μπορούν να ελέγξουν, ούτε τα ενοίκια, όσο παράλογα κι αν είναι, ούτε να δώσουν όλη την ΑΤΑ καθολικά, ούτε να διπλασιάσουν τον κατώτατο μισθό. Αυτό που μπορεί να κάνει η επόμενη κυβέρνηση είναι να μην κάνει ανοησίες και λαϊκισμούς, που θα κάνουν τα πράγματα χειρότερα.
