Το προεκλογικό σκηνικό στην Τουρκία άρχισε να ξεκαθαρίζει, καθότι η αντιπολίτευση, με όλες τις αντικειμενικές δυσκολίες, κατάφερε να συντονιστεί, να οργανωθεί και να κατέλθει με ένα συλλογικό ψηφοδέλτιο. Επομένως, απέναντι στον Recep Tayyip Erdogan δεν είναι μόνο ο Kemal Kilidcaroglu, αλλά και η Meral Aksener, ενώ, εξαίρετης σημασίας αποτελεί η παρουσία του πρώην, στενού συνεργάτη του Τούρκου προέδρου, Ahmet Davutoglu. Απ’ ό,τι φαίνεται και το κόμμα των Κούρδων θα συμπορευθεί με την αντιπολίτευση, κάτι που δεν αποτελεί ευχάριστη είδηση για τον Erdogan.
Οι δημοσκοπήσεις παρουσιάζουν με καθαρό τρόπο την πτώση των ποσοστών του τελευταίου και τη σταθερή άνοδο του Kilidcaroglu. Αυτό δε συμβαίνει μόνο λόγω της συμπόρευσης των τριών δυνάμεων, αλλά κυρίως λόγω της παρούσας οικονομικής κατάστασης της χώρας. Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε από τα τέλη του 2021, καθώς και οι καταστροφικοί σεισμοί επηρέασαν ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος στην Τουρκία. Να επισημάνουμε ότι τη στιγμή που συντάσσονται οι γραμμές αυτού του άρθρου, ένα ευρώ ισούται με 20 τουρκικές λίρες. Επομένως, η υποτίμηση του τουρκικού νομίσματος και η αύξηση του πληθωρισμού δημιουργούν μη ανεκτές συνθήκες διαβίωσης στον τουρκικό λαό.
Βέβαια, οι ψηφοφόροι του Erdogan αποτελούν μια από τις πιο συντηρητικές ομάδες του πληθυσμού στην Τουρκία και αντικατοπτρίζουν τη γενικότερη σκληρή και εθνικιστική αντίληψη των Τούρκων σε ζητήματα όπως η θρησκεία και η θέση της γυναίκας στη κοινωνία. Συνήθως, δεν είναι μορφωμένοι και δεν ανήκουν στη νέα γενιά, καθότι εγχώριες δημοσκοπήσεις παρουσιάζουν τους ψηφοφόρους του Erdogan χωρίς ακαδημαϊκή κατάρτιση και μεγαλύτερης ηλικίας συγκριτικά με τους μορφωμένους νέους, οι οποίοι συνήθως επιλέγουν να ψηφίσουν κάτι άλλο. Γι’ αυτό και από ένα κράτος με αυτά τα χαρακτηριστικά, πολλοί δημοσκόποι, απροκάλυπτα, μιλούν για μεγάλη πιθανότητα νοθείας στις τουρκικές εκλογές.
Το ερώτημα, ωστόσο, που προκύπτει εδώ, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την ελληνική διπλωματία, δεν είναι μόνο ποιοι θα ψηφίσουν τον έναν ή τον άλλον, αλλά κυρίως η αξιολόγηση των αντιλήψεων και των στρατηγικών κινήσεων της τουρκικής ηγεσίας, όποια κι αν είναι την επόμενη μέρα των εκλογών. Το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας, η απαίτηση για αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών ή το αφήγημα περί 20 νησιών υπό κατοχή, η διαφημιζόμενη απειλή της Ελλάδος έναντι της Τουρκίας λόγω της εφαρμόσιμης επιδίωξης της πρώτης για ενίσχυση των εξοπλιστικών προγραμμάτων σε συνδυασμό με την αμερικανική, στρατιωτική παρουσία στη Σούδα, αλλά κυρίως την Αλεξανδρούπολη, η συνεχιζόμενη κατοχή στην Κύπρο, αποτελούν μόνο μερικά σημεία της γενικότερης αναθεωρητικής ρητορικής της Τουρκίας. Με άλλα λόγια, η στάση της γείτονος στα ελληνοτουρκικά θα παραμείνει ως έχει και δεν αλλάζει παρά το φιλικό κλίμα των τελευταίων ημερών δια μέσου της συνάντησης των Υπουργών Εξωτερικών των δυο χωρών.
Συμπερασματικά, μπορεί η Τουρκία να χαμηλώνει τους τόνους λόγω των καταστροφικών σεισμών και λόγω μιας διαφαινόμενης απαίτησης της Δύσης για «ησυχία» στην Ανατολική Μεσόγειο, καθότι υπάρχει πληθώρα καυτών θεμάτων, τα οποία χρήζουν διαχείρισης, όπως το ουκρανικό και η ενεργειακή κρίση, δεν παύει να ακολουθεί ένα μοτίβο αναθεωρητικής συμπεριφοράς δια μέσου των αιώνων. Ακόμα και η κατά τη γνώμη μας πρόσκαιρη περιθωριοποίηση του τουρκολυβικού μνημονίου δεν πρέπει να ξεγελά την ελληνική διπλωματία, αλλά ούτε και η προσφορά των 7,5 δισ. από τους δωρητές για τη διαχείριση των φυσικών καταστροφών θα επηρεάσει με έναν σταθερό τρόπο τις πάγιες τουρκικές θέσεις. Άλλωστε, στις διεθνείς σχέσεις έχουμε μόνο λυκοφιλίες και όχι πραγματικές φιλίες.
*Πολιτικός επιστήμων, επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd
