Βρισκόμαστε στο παραένα των προεδρικών εκλογών και ομολογώ πως δεν είμαι καθόλου αισιόδοξη για την επόμενη μέρα. Ο καραβοκύρης θα αλλάξει, οι φουρτούνες όμως θα παραμείνουν στη συνέχεια, όπως και τα ελαττώματα, που διαθέτουμε ως λαός και τα οποία συμβάλλουν στη διατήρηση των παθογενειών του κράτους. Παρά, λοιπόν, τη μακρά προεκλογική περίοδο, που έχουμε διανύσει, νιώθω ότι δεν έχουμε αντιληφθεί τη σοβαρότητα των στιγμών και των αποφάσεών μας και θα οδηγηθούμε για άλλη μια φορά στην κάλπη, χωρίς να προβληματιστούμε για τη συνέχεια και για το μέλλον αυτού του τόπου.
Κάποιοι δε άβουλοι και αμέτοχοι, συνεχίζοντας τον απαθή και αδιάφορο τους ρόλο, θα μεταθέσουν την ευθύνη της επιλογής του ηγέτη, που θα αναλάβει τα ηνία του τόπου, στους υπόλοιπους και ακολούθως θα συνεχίσουν να βρίζουν το πολιτικό σύστημα, χωρίς να αντιλαμβάνονται τη σημασία της συμμετοχής. «Αγκυλωμένοι» στη σύγχρονη καταναλωτική κουλτούρα, που έχει υπαγορεύσει το μοντέλο ενός πολίτη, που επαναπαύεται στον καναπέ, απολαμβάνοντας την ασφάλεια του ιδιωτικού του χώρου, έχουμε συνηθίσει να δεχόμαστε άκριτα τις όποιες αποφάσεις λαμβάνονται για εμάς και μετά να ενοχοποιούμε το πολιτικό σύστημα για τα χίλια κακά της μοίρας μας.
Δυστυχώς, μπορεί να διδασκόμαστε αρχαία ελληνικά στο σχολείο, εντούτοις, δεν έχουμε φροντίσει να καταστήσουμε βίωμα και παρακαταθήκη μας τα σπουδαία διδάγματα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Αν, λοιπόν, έπρεπε να είχαμε αφομοιώσει κάτι από τον τρόπο λειτουργίας της Αθηναϊκής Πολιτείας, αυτό θα έπρεπε να ήταν η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά. Στην Αρχαία Αθήνα, η προτίμηση της ατομικής «ησυχίας» έναντι των κοινών ανησυχιών δεν επιτρεπόταν και όποιος δεν επιθυμούσε να συμμετέχει στις πολιτικές υποθέσεις, θεωρείτο ένας άνθρωπος άχρηστος. «Μόνοι γάρ τον τε μηδέν των δε (πολιτικών) μετέχοντα, ούκ απράγμονα, αλλ’ αχρείον νομίζομεν», αναφέρει ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο, επισημαίνοντας την υποχρεωτική συμμετοχή του πολίτη στα κοινά.
Ο όρος «ιδιώτης», ο οποίος στις μέρες μας χρησιμοποιείται προκειμένου να καταδείξει το άτομο χωρίς δημόσια ιδιότητα, τη διαφοροποίηση από οτιδήποτε δημόσιο, στην Αρχαία Ελλάδα περιείχε την έννοια της απαξίωσης. «Ιδιώτης» αποκαλείτο ο πολίτης, που παρέμενε αδιάφορος για τα δημόσια τεκταινόμενα, που δεν είχε πολιτική υπόσταση και φρόντιζε μόνο για την εξασφάλιση των συμφερόντων του. Στην αρχαία Αθήνα η μετατροπή των ατόμων, που ασχολούνται μόνο με τα προσωπικά τους ζητήματα, σε άτομα, που συμμετέχουν στα κοινά, δηλαδή των ιδιωτών σε πολίτες, ήταν μια πολύ σημαντική υπόθεση. Άλλωστε, η ιδιότητα του πολίτη αποτελεί ένα χαρακτηριστικό επίκτητο, που μπορεί να κατακτηθεί μέσω της εκπαίδευσης, την οποία παρέχει η πολιτεία. Επομένως, το άτομο που παρέμενε «ιδιώτης» και δεν ασχολείτο με τα κοινά, θεωρείτο απαίδευτο.
Οι παθογένειες, που αντιμετωπίζουμε σήμερα, σχετίζονται άμεσα με τη σημασία που αποδίδουμε στον ρόλο της Παιδείας στη διαμόρφωση υπεύθυνων και ενεργών πολιτών. «Αυτοί που μελέτησαν προσεκτικά τον τρόπο διακυβέρνησης των ανθρώπων, πρέπει να έχουν πεισθεί πως η τύχη των εθνών εξαρτάται από την εκπαίδευση των νέων», αναφέρει ο Αριστοτέλης.
Αν πραγματικά θέλουμε να προοδεύσουμε ως κοινωνία και ως κράτος χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας του εκπαιδευτικού μας συστήματος, να διαμορφώσουμε ένα μοντέλο, το οποίο να καλλιεργεί τη συμμετοχή των ανθρώπων στα κοινά, που να προωθεί την αριστεία και να καλλιεργεί τη διαβούλευση, ώστε οι νέοι να αποκτούν τα κατάλληλα εφόδια, τα οποία θα τους καταστήσουν υπεύθυνους και ενεργούς πολίτες. Αν, λοιπόν, θέλουμε να ανακόψουμε την παρακμή, χρειάζεται επιτέλους να αρχίσουμε να ενεργούμε ως πολίτες και να σταματήσουμε να λειτoυργούμε απλά ως ιδιώτες!
