Μετά από ένα ορυμαγδό παραβιάσεων κι απειλών κατά Ελλάδας και Κύπρου, πέραν από την συνεχιζόμενη κατοχή στην Κύπρο, το καθεστώς Ερντογάν άλλαξε … ρητορική και τώρα δεν απειλεί να μας εξαλείψει ξαφνικά ένα βράδυ. Μετά τους φονικούς σεισμούς, Ελλάδα και Κύπρος συνέδραμαν απλόχερα τους σεισμόπληκτους στην Τουρκία και το καθεστώς Ερντογάν «ξέχασε» την εχθρική ρητορική του ενώ οι εγχώριες ελίτ αναπήδησαν από ευφορία ότι η Τουρκία άλλαξε. Ωστόσο, η τουρκική επεκτατικότητα που θεωρεί το μισό Αιγαίο υπό ελληνική κατοχή παραμένει αναλλοίωτη αφού το περιβόητο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας πραγματοποίησε τις προάλλες συνεδρία υπό την προεδρία του Ερντογάν με θέμα «τις ενέργειες της Ελλάδος για ενίσχυση του στρατιωτικού της εξοπλισμού και τις επιθετικές της συμπεριφορές στο Αιγαίο.» Συζητήθηκαν επίσης «οι εξελίξεις σε Αιγαίο, Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο», οι προσπάθειες της Τουρκίας για αναγνώριση του ψευδοκράτους και η «προστασία των δικαιωμάτων του στην Αν. Μεσόγειο που πηγάζουν από το διεθνές δίκαιο». Αυτή η πλευρά των εξελίξεων χάθηκε καθώς οι εγχώριες ελίτ έμπλεες ευφορίας αναφέρονται στη νέα εποχή. Φυσικά, όταν ο τουρκικός επεκτατισμός επανέλθει δριμύτερος με την όποια εκδοχή του, οι εγχώριες ελίτ πάλι θα εφευρίσκουν … νέες εξηγήσεις.
Στην υπό δοκιμασία «νέα εποχή», Ελλάδα και Τουρκία συμφώνησαν για αμοιβαία υποστήριξη για θέσεις σε όργανα του ΟΗΕ. Η Άγκυρα θα στηρίξει την ελληνική υποψηφιότητα για μια μη μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας-ΟΗΕ για το 2025-26 και η Αθήνα θα υποστηρίξει την εκλογή Τούρκου υποψήφιου για την θέση του Γενικού Γραμματέα στο Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO). Ο ΙΜΟ διαχειρίζεται θέματα ασφάλειας στην ναυτιλία και διεθνούς δικαίου στην θάλασσα και για αυτό αρκεί ετούτο μόνο. Οι πλείστες ενέργειες της Τουρκίας σε Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο εις βάρος Ελλάδας και Κύπρου, έγιναν κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (ΟΗΕ). Ωστόσο, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας το αποδίδει σε μια νεο-οθωμανική εκδοχή… του διεθνούς δικαίου.
Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα κέρδισε σημαντικά πλεονεκτήματα με διορατική πολιτική που επικεντρώθηκε στην κάθετη ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος με ταυτόχρονη ενεργό συμμετοχή στις δυτικές κι ευρωπαϊκές δομές άμυνας κι ασφάλειας, γωνιάζοντας έτσι την Τουρκία σε μια ερμαφρόδιτη κι αναξιόπιστη στάση. Η διακοπή της εχθρικής ρητορικής και μείωση των παρανομιών είναι ένα βήμα, αλλά δεν ανατράπηκε οτιδήποτε ουσιαστικό από τα κεκτημένα των τουρκικών παρανομιών. Το «Τουρκολυβικό Μνημόνιο» παραμένει άθικτο, οι γκρίζες ζώνες με διασύνδεση της ελληνικής κυριαρχίας σε πολλά νησιά κι όλα τα άλλα. Δυστυχώς, στο παρελθόν είναι η Αθήνα που χαλάρωνε την πίεση για κυρώσεις στην Τουρκία από την Ε.Ε. χειροκροτούμενη από τις εγχώριες ελίτ με την γνωστή τους ελαφρότητα. Ωστόσο, η Αθήνα κέρδισε αξιοπιστία στην ΕΕ και στη δύση και μια αλλαγή στην τουρκική ρητορική δεν μπορεί να αποτελέσει επαρκή αιτία για να απαλλαγεί η Τουρκία από την πίεση στα ελλαδοτουρκικά και το κυπριακό.
*Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D), Πρόεδρος Πολιτικής Επιτροπής για την Μεσόγειο
