Ο πεθερός μου είναι καρκινοπαθής τετάρτου σταδίου. Και ζει καθημερινά με φρικτούς πόνους, χημειοθεραπείες και παρενέργειες φαρμάκων, όπως χιλιάδες άλλοι συμπολίτες μας που είχαν την ατυχία να χτυπηθούν απ’ αυτήν την καταραμένη αρρώστια. Τις προάλλες χρειάστηκε ο άνθρωπος να μεταβεί στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και οι αθεόφοβοι –παρά το γεγονός ότι η διαλογή ήταν ενήμερη ότι επρόκειτο για ογκολογικό ασθενή– τον είχαν στο περίμενε για οκτώ ώρες μέχρι να αποφασίσουν να τον περιθάλψουν. Προσπαθήστε παρακαλώ να το κάνετε εικόνα. Ένας ηλικιωμένος άνθρωπος με καρκίνο, που αντιμετωπίζει αφόρητους πόνους, να είναι καθηλωμένος σε μία καρέκλα για οκτώ ολόκληρες ώρες, χωρίς φαγητό και χωρίς νερό. 

Το ίδιο βράδυ, η πλατφόρμα του Netflix μου πρότεινε να παρακολουθήσω το «Emergency NYC», μια μίνι σειρά οκτώ επεισοδίων. Αυτό το συναρπαστικό ντοκιμαντέρ ακολουθεί τους επαγγελματίες υγείας της Νέας Υόρκης, από τη στιγμή που θα δεχθούν μία επείγουσα κλήση για παροχή βοήθειας από διασώστη ασθενοφόρου μέχρι και την ώρα που ο ασθενής θα λάβει τελικά εξιτήριο από το νοσοκομείο, στο οποίο μεταφέρθηκε και έλαβε την πρώτη ιατρική περίθαλψη. Και είναι πραγματικά εντυπωσιακός και αξιοζήλευτος ο άψογος τρόπος με τον οποίο λειτουργεί αυτή η μεγάλη αλυσίδα των επαγγελματιών υγείας, συμβάλλοντας στην καλύτερη δυνατή φροντίδα των ασθενών, αλλά και των οικογενειών τους, που περιμένουν εναγωνίως στις αίθουσες αναμονής για να δουν αν τα αγαπημένα τους πρόσωπα θα τα καταφέρουν. Και φυσικά δεν αναφέρομαι μόνο στο υψηλό επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, αλλά και στην ανθρωποκεντρική προσέγγιση της οποίας τυγχάνουν ο ασθενής και οι οικείοι του. Από τον διασώστη του πληρώματος ασθενοφόρου που μεριμνά για τη μη επιδείνωση της κατάστασης του πάσχοντα και για την παροχή προσωρινής ανακούφισης από τον πόνο μέχρι τη μεταφορά του στο νοσοκομείο, τον νοσηλευτή που του κρατάει το χέρι και του λέει δυο λέξεις παρηγοριάς μέχρι τον γιατρό που περιθάλπει τον ασθενή, συμπάσχει και συμμερίζεται τον πόνο και την αγωνία της οικογένειας. Πρόκειται για παρόχους υγειονομικής περίθαλψης απόλυτα αφοσιωμένους στο λειτούργημα που επιτελούν, που διακρίνονται από ενσυναίσθηση και κατανοούν τη σοβαρότητα του επαγγέλματος που επέλεξαν να ασκήσουν.

Ο συνειρμός αναπόφευκτα πήγε και πάλι στις δικές μας Πρώτες Βοήθειες. Χρόνια τώρα λέμε ότι η δημόσια υγεία είναι ο μεγαλύτερος «ασθενής» στην Κύπρο. Κι αυτό φυσικά δεν το λέμε εμείς οι δημοσιογράφοι. Το λένε ασθενείς που είχαν την ατυχία να χρειαστούν νοσηλεία σε Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών. Μπορεί οι ατέλειωτες ουρές και οι καθυστερήσεις να είναι τα πλέον γνωστά «συμπτώματα», ωστόσο, δεν είναι και τα μοναδικά. Υποστελέχωση σε νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό, ελλείψεις σε κλίνες, προχειρότητες που πολλές φορές αγγίζουν τα όρια της εγκληματικότητας και απάνθρωπες συμπεριφορές προς τους ασθενείς, είναι μερικές μόνο από τις χρόνιες πληγές των δημοσίων νοσηλευτηρίων, για τα οποία οι Κύπριοι πολίτες πληρώνουν τόσο ακριβά και στα οποία όταν ασθενήσουν υφίστανται τόσα πολλά. Πίσω από τη βιτρίνα και τα εύηχα λόγια συναντά κανείς αδιαφορία, απαξίωση και ασθενείς σε απόγνωση. Σπάνια θα σου χαμογελάσουν ο γιατρός και η νοσοκόμα. Λείπει η οργάνωση, απουσιάζει η ανθρώπινη αντιμετώπιση του ασθενή. Και δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς πως αν δεν έχεις κάποιον δικό σου άνθρωπο να σε κοιτάξει, τότε είσαι χαμένος. 

Και για να εξηγούμαστε, η στήλη δεν μηδενίζει, ούτε τσουβαλιάζει τους επαγγελματίες υγείας, διότι υπάρχουν πράγματι και πάροχοι υγείας που, κάτω από αντίξοες εργασιακές συνθήκες, επιτελούν τα καθήκοντά τους με υψηλό επίπεδο ευσυνειδησίας και επαγγελματισμό. Στη μεγάλη εικόνα, όμως, μια επίσκεψη σε ΤΑΕΠ αρκεί για να διαπιστώσει κανείς το τεράστιο χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στις εξαγγελίες των αρμοδίων για αναβάθμιση της δημόσιας υγείας και στην καθημερινή σκληρή πραγματικότητα με την οποία έρχονται αντιμέτωποι οι ασθενείς. Διότι, με την εφαρμογή του ΓεΣΥ, ο φάκελος υγεία μπορεί να έχει εκσυγχρονιστεί στα λόγια, στην πράξη όμως παραμένει ένας φάκελος με τεράστια προβλήματα και ζοφερές προοπτικές.

panayiota.charalambous@phileleftheros.com