Στο παιδικό βιβλίο «Η μέρα που τελείωσε το παγωτό», του Αντώνη Ζαρίντα, μια ψευδής είδηση ανακυκλώνεται, με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνεται αλήθεια. Το παγωτό έχει τελειώσει! Σε ολόκληρο τον κόσμο επικρατεί πανικός, δημιουργώντας μια αλυσίδα αντιδράσεων. Πόσο ομοιάζει με το τι γίνεται σήμερα στις ειδήσεις και στην οθόνη του κινητού μας; Για τα παιδιά η είδηση του τέλους του παγωτού είναι ό,τι πιο σοβαρό και απογυμνώνει ταυτόχρονα και τη σοβαροφάνεια του κόσμου των ενηλίκων με τις ειδήσεις γεμάτες με πολιτικές αντιπαραθέσεις και οικονομικά νέα.
Το βιβλίο διαπραγματεύεται το πρόβλημα των Fake News, αλλά το κάνει εμπλέκοντας τον αναγνώστη στην ιστορία, γιατί συμμέτοχοι και συνένοχοι είμαστε όλοι στη δημιουργία και στη συντήρηση μιας ψευδούς είδησης. Ο συγγραφέας συνειδητά αποφεύγει τον διδακτισμό. Η ψυχική και συμπεριφορική ενδυνάμωση στη διαχείριση των ΜΚΔ (και ΜΜΕ) σε μια εποχή που, θέλουμε δεν θέλουμε, ένα μεγάλο μέρος από τη ζωή μας πλέον βιώνεται ψηφιακά, είναι επιβεβλημένη.
Ως παιδαγωγός, χρόνια διεκδικούσα παιδικά βιβλία με συγκεκριμένα στοιχεία: με περιεχόμενο ωφέλιμο, ελκυστικό και επίκαιρο, με γραφή ποιοτική και ποιητική και με εικόνα που να συμβάλλει ως ξεχωριστή τέχνη στο περιεχόμενο. Η εξαιρετική εικονογράφηση από τον Βασίλη Γρίβα καθώς και η ποιοτική προσεγμένη έκδοση της Ελληνοεκδοτικής επιτελούν αυτόν τον σκοπό. Στο «Η μέρα που τελείωσε το παγωτό» συνενώνονται όλα αυτά τα στοιχεία, χωρίς επιτήδευση, σε ένα ακέραιο παιδικό βιβλίο κοινωνικής, λογοτεχνικής και παιδαγωγικής αξίας.
Ο Αντώνης Ζαρίντας κατάφερε να διασώσει την παιδικότητα στο βιβλίο του. Κατάφερε να σώσει όχι μόνο το παγωτό και την αλήθεια, δηλαδή ότι το παγωτό δεν τελείωσε ποτέ, μα και ένα κομμάτι αθωότητας στον τρόπο συγγραφής και πλοκής της ιστορίας του. Η γραφή του αν και σύγχρονη είναι και ρομαντική. Εγκλείει μέσα της αθωότητα.
Αν αναλογιστούμε στοιχεία από έρευνες που δείχνουν ότι το πρόβλημα των Fake News, είναι πολύ μεγάλο σε Κύπρο και Ελλάδα και με τα υψηλότερα ποσοστά στην Ε.Ε., τότε σίγουρα θα βοηθήσει και τους ενήλικες να το διαβάσουν. Μπορεί ακόμη να αποτελέσει εγχειρίδιο καλής χρήσης των Μέσων για δημοσιογράφους και πολιτικούς σε μια χώρα που η διαφθορά και το ψέμα έχουν εισβάλει στην καθημερινότητά μας.
Αυτό το παιδικό παραμύθι ξεχωρίζει γιατί κάνει υπερβάσεις σε πολλά κλασικά δομικά στοιχεία ενός παραμυθιού.
Για παράδειγμα, οι ήρωες σε αυτό το παραμύθι έχουν μια παθητική συμμετοχή και παρακολουθούν και αυτοί την αλυσίδα παραπληροφόρησης, που οι ίδιοι συμμετέχουν, βοηθώντας και μας στην οικειοποίηση με το περιεχόμενο. Διαφαίνεται ξεκάθαρα έτσι η κοινωνική αλυσίδα συμμετοχής στην πλοκή. Ο ήρωας είναι εν τέλει σε αυτό το παραμύθι ο κάθε ένας από εμάς που συμμετέχει στη διαιώνιση μιας ψευδούς είδησης χωρίς να τη διασταυρώσει.
Ταυτόχρονα, και σημαντικότερα, ενώ ο συγγραφέας με εξαιρετικό ποιητικό λόγο, καλυτερεύει το γλωσσικό αισθητήριο, αναδεικνύει το ωραίο, ψυχαγωγεί, δίνει πρότυπα υγιούς συμπεριφοράς, καταφέρνει κάτι πολύ σπουδαιότερο: Να απομυθοποιήσει τον ίδιο τον μύθο, το ψέμα.
Αντί για παρα-μύθι θα μπορούσε κάλλιστα να λεγόταν παρα-λήθι. Μας καθοδηγεί στην επιλογή μιας στάσης ζωής χωρίς λήθη και πλάνη λοιπόν.
Γιατί αυτό το παραμύθι ψάχνει αν μη τι άλλο να βρει την αλήθεια; Και τι είναι η αλήθεια; Ακόμη και ερμηνευτικά είναι η απουσία του ψεύδους ή άλλης σκόπιμης αλλοίωσης της πραγματικότητας.
Όσον αφορά στην κοινωνικοπολιτική του διάσταση το βιβλίο είναι πρωτοπόρο στο είδος του για τα κυπριακά και ελληνικά δεδομένα και ήδη έχει επιτυχία στο αναγνωστικό κοινό.
Σε αυτό το παραμύθι ο συγγραφέας κάνει ένα κοινωνικό καθρέφτισμα των δικών μας δράσεων και αντιδράσεων.
Αγγίζει ακόμη και την πολιτική, βοηθώντας τους αναγνώστες να εντοπίσουν φράσεις που συχνά επαναλαμβάνονται στην πολιτική σκηνή προσπαθώντας να ενοχοποιήσουν τον πολίτη και να απενεχοποιήσουν τον πολιτικό. Είναι μια μύηση του νεαρού αναγνώστη σε μια υγιή κριτική πολιτική σκέψη και στάση ζωής.
Σε μια λακωνικότατη λογοτεχνική προσέγγιση θα ξεχώριζα και θα σας αράδιαζα φράσεις και λέξεις όπως στοιχεία ποίησης, εκφραστική λιτότητα, οξυδέρκεια, ευρυθμία, μουσικός λόγος, ευφυές χιούμορ, ειλικρίνεια, αφαιρετικότητα στον λόγο, που αναδεικνύει την ουσία. Κάθε λέξη επιλέχθηκε με προσοχή ώστε να αναδείξει τη σημασία του περιεχομένου. Ο συγγραφέας σέβεται το παιδί και δεν το υποτιμάει. Χρησιμοποιεί απαιτητικό λεξιλόγιο όπου είναι αναγκαίο ή και αναβιώνει λέξεις που χάθηκαν στον χρόνο.
Η συνύπαρξη με τέτοια ένταση τόσων διαφορετικών πηγών αξιακού πλούτου σε ένα βιβλίο, αναδεικνύει έναν συγγραφέα με αυτογνωσία, εμπειρία, τριβή με τις λέξεις, ακαδημαϊκό και λογοτεχνικό υπόβαθρο και ας ήταν η πρώτη του απόπειρα για λογοτεχνική παραγωγή. Και ναι, αναδεικνύει υπομονή. Μια δεξιότητα αναγκαία σε λογοτέχνη που θέλει να μην παράξει απλά, μα να συγγράψει. Η ποιητική αφήγηση του συγγραφέα έχει μια ταχύτητα, όπως άλλωστε και η ταχύτητα διάδοσης μια ψευδούς είδησης. Αυτή την ταχύτητα μάς τη μεταφέρει έντεχνα ο συγγραφέας χωρίς όμως να μας βαραίνει, ώστε να αντιληφθούμε πώς δημιουργείται μια αλυσίδα ψευδοεπικοινωνίας.
Πόσο εύκολα ένα ψέμα γίνεται η αλήθεια;
Πώς και πόσο εύκολα, αλλά και γρήγορα ένα ψέμα γίνεται η αλήθεια των πολλών; Με μια εξαιρετική αφηγηματική τεχνική ο συγγραφέας κατάφερε σε ένα τόσο δα βιβλίο να πετύχει τόσα πολλά. Χρησιμοποιεί, ίσως ακόμη και ασυνείδητά του, συμβολισμούς. Γιατί το παγωτό; Γιατί η παραπληροφόρηση ξεκίνησε άθελα από ένα παιδί ή μάλλον καλύτερα από έναν ενήλικα που δεν διευκρίνισε όσα είχε το παιδί μεταφέρει και γίνεται ο πρώτος φορέας της είδησης. Το παγωτό είναι το σύμβολο ενός αγνού παιδικού πόθου που ακόμη και αυτού του πόθου, γινόμαστε μάρτυρες τού πώς κινδυνεύει να χαθεί στο χάος της σύγχρονης ζωής. Ζούμε άλλωστε, επαναλαμβάνω, στην εποχή της βαρβαρότητας.
Ο συγγραφέας στο παραμύθι αυτό, όπως και στη ζωή του ως δάσκαλος και γονέας, υπερασπίζεται το παιδί. Το κάθε παιδί.
Η βιβλιοθεραπεία έχει να κάνει με τη χρήση των βιβλίων για θεραπευτικούς σκοπούς. Τα κατάλληλα βιβλία μπορούν να αποτελέσουν μέσο για την επίλυση απλών προβλημάτων (συναισθηματικών ή συμπεριφορικών), να βοηθήσουν στη θεραπεία ψυχικών ασθενειών και δυσλειτουργιών.
Τι γίνεται όμως όταν ένα παιδικό βιβλίο πραγματεύεται ένα θέμα που μια ολόκληρη κοινωνία όλων των ηλικιών, χρήζει θεραπείας;
Ο συγγραφέας οπλισμένος με επαρκή ακαδημαϊκή και λογοτεχνική «τεχνογνωσία», έχει δημιουργήσει ένα παιδικό βιβλίο που αποτελεί συνεισφορά στην αντιμετώπιση και βελτίωση των εκπαιδευτικών, αναγνωστικών και κυρίως κοινωνικών προβλημάτων που έχουν προκύψει στη σύγχρονη εποχή όσον αφορά στην προσέγγιση των Μέσων κι όλα αυτά χωρίς διδακτισμό, απαγορεύσεις, μα αβίαστα όπως αβίαστα μετροφυλλάμε το βιβλίο του.
Την κοινωνική αξία του παιδικού του βιβλίου και την αναγκαιότητά του, ίσως, και ο ίδιος ο συγγραφέας, ακόμη, να μην την έχει συνειδητοποιήσει. «Αν θέλουμε να φτιάξουμε έναν κόσμο καλύτερο από τον σημερινό, πρέπει να αρχίσουμε από το παιδικό βιβλίο» επισημαίνει η Jella Lepman. Και ο Αντώνης Ζαρίντας ξεκίνησε να αλλάζει τον κόσμο ήδη, λέξη προς λέξη, σελίδα προς σελίδα.
Βιογραφικό
Ο Αντώνης Ζαρίντας είναι δάσκαλος. Τα πεδία των σπουδών του είναι: Παιδαγωγική, Ψυχολογία, Διαπολιτισμικότητα, Επικοινωνία και νέα Δημοσιογραφία. Είναι λαίμαργος βιβλιοφάγος. Πιστεύει ότι τα βιβλία, ιδίως τα παιδικά, αποτελούν ένα ασφαλές καταφύγιο από την ταραχή του κόσμου.
Τον Μάιο του 2021 κυκλοφόρησε το πρώτο του παιδικό βιβλίο με τίτλο «Η μέρα που τελείωσε το παγωτό» από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική, ενώ το δεύτερο παιδικό βιβλίο του «Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο» κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2022 από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.
