Δεν είναι λίγες οι φορές που συμπολίτες μας βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ποινική υπόθεση η οποία καταλήγει σε καταδίκη είτε μετά από ακρόαση είτε μετά από παραδοχή και αμέσως μετά αποφασίζει το πειθαρχικό σώμα που τον/την εκπροσωπεί να επιδιώξει την περαιτέρω δίωξη του ατόμου βάσει των ιδίων γεγονότων πειθαρχικά, με σκοπό να επιβληθούν περαιτέρω κυρώσεις. Εξίσου πολλές είναι και οι φορές όπου γίνεται και το αντίθετο, δηλαδή όπου επιβάλλεται μια πειθαρχική / διοικητική κύρωση και αμέσως μετά, ποινική διαδικασία με ακριβώς τα ίδια γεγονότα προωθείται ενώπιον Δικαστηρίου, σε μια προσπάθεια να επιβληθεί περαιτέρω ποινή στο άτομο επιπλέον της πειθαρχικής / διοικητικής.
Παραδείγματα όπως, άτομο που παραδέχεται την κατοχή ελάχιστης ναρκωτικής ουσίας σε ποινικό Δικαστήριο, αμέσως μετά έρχεται αντιμέτωπο με πειθαρχική δίωξη από το επαγγελματικό του σώμα. Άτομο που αποστερείται του δικαιώματος να κατέχει άδεια οδήγησης, διοικητικά, για 3 μήνες, και αμέσως μετά έρχεται αντιμέτωπο με ποινική υπόθεση βάσει των ιδίων γεγονότων που βασίστηκε η διοικητική αρχή για τη στέρηση αδείας. Άτομο που καταδικάστηκε σε ποινικό δικαστήριο ότι εξύβρισε άλλο άτομο σε δημόσιο χώρο, αντιμετωπίζει αμέσως μετά για τα ίδια γεγονότα πειθαρχική υπόθεση από το επαγγελματικό του σώμα. Τα παραδείγματα είναι ατελείωτα. Στις πιο πάνω περιπτώσεις και παραδείγματα, είναι σχεδόν υποχρεωτική η επεξεργασία των λεπτομερειών της κάθε διαδικασίας και αν η κάθε περίπτωση μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στα πλαίσια εφαρμογής της νομικής αρχής «nebisinidem» η οποία προστατεύει τον οποιοδήποτε από του να δικαστεί, να καταδικαστεί ή να τιμωρηθεί δυο φορές για την ίδια συμπεριφορά. Η νομική αυτή αρχή στην Κύπρο μπορεί να εφαρμοστεί βάσει του Άρθρου 12.2 του Συντάγματος (ουδείς τιμωρείται εκ δευτέρου) και του Άρθρου 4 Πρωτόκολλο 7 Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Rightnottobetriedorpunishedtwice). Για να μπορεί να θεωρηθεί ότι μια περίπτωση ίσως εμπίπτει στις περιπτώσεις που μπορεί να έχει η πιο πάνω αρχή θα πρέπει: Α) Οι δύο διαδικασίες (ποινική/πειθαρχική) να μπορούν να θεωρηθούν ποινικές διαδικασίες. Στην Κύπρο οι πειθαρχικές μας είναι ποινικής φύσης και ακολουθούν ποινική δικονομία πλην των περιπτώσεων που αναφέρεται ρητά κάτι διαφορετικό στη νομοθεσία, Β) Τα γεγονότα που θα παρουσιαστούν ήταν ακριβώς τα ίδια και στις δύο διαδικασίες ασχέτως αν το «αδίκημα» μπορεί να διαφέρει κάπως και Γ) Να υπάρχει δεύτερη διαδικασία αφού ολοκληρώθηκε ήδη η πρώτη με τελική απόφαση. Το κάθε ένα από τα πιο πάνω κριτήρια είναι διαφορετικό σε κάθε περίπτωση και χρειάζεται μια προσεκτική και σε βάθος ανάλυση της κάθε περίπτωσης με παραπομπή σε προηγούμενα παραδείγματα για να μπορέσει να καταλήξει κάποιος στο τελικό συμπέρασμα ότι η δική του/της περίπτωση πράγματι μπορεί να τύχει εφαρμογής της νομικής αρχής «nebisinidem» και κατ επέκταση να απαγορεύεται η οποιαδήποτε ποινή / κύρωση από τη δεύτερη σε σειρά διαδικασία.
*Δικηγόρος
