Όταν πρωτοβγήκε το θέμα με την ανάπτυξη στην Τρόζενα, η πρώτη απορία των περισσότερων δεν ήταν τι έγινε εκεί. Ήταν, τι είναι και πού είναι αυτή η Τρόζενα; Ελάχιστη γνώριζαν ότι υπάρχει τέτοιο χωριό. Υπήρχε μάλλον. Διότι εδώ και δεκαετίες είναι εγκαταλελειμμένο και ξεχασμένο. Η τελευταία κάτοικος έφυγε τη δεκαετία του 1980.
Το γνώριζαν μόνο οι κάτοικοι της γύρω περιοχής (Άρσος, Γεροβάσα, Κιδάσι, Μαλιά κ.λπ.) κι αυτοί ούτε που το πλησίαζαν αφού ήταν χωριό-φάντασμα γεμάτο βάτους, φραμούς και κούφους. Όπως όλα τα χωριά μας που τα αφήνουμε να ερημώσουν. Όπως όλα τα χωράφια μας, που δεν γυρίζουμε να τα δούμε πια, εμείς οι εκπολιτισμένοι.
Ξαφνικά ανακαλύψαμε όλοι την Τρόζενα. Μάθαμε τα πάντα. Μάθαμε ακόμα και το ότι βρίσκεται σε περιοχή ειδικού οικοσυστήματος. Προπάντων, όμως, μάθαμε ότι ένας ξένος ανακάλυψε ότι η Τρόζενα είναι ένα πανέμορφο μέρος και είχαν λάθος οι Κυπραίοι που το άφησαν να ερημώσει. Κι όταν το καταλάβαμε αυτό, εκνευριστήκαμε, ξεσηκωθήκαμε, διαμαρτυρηθήκαμε, θυμώσαμε, αλλά όχι με τους εαυτούς μας. Θυμώσαμε με έναν «ξένο» που αποφάσισε να βάλει τα λεφτά του στα δικά μας ερείπια.
Ευρωπαίος πολίτης είναι τελικά και δικαιούται να αγοράσει ακίνητα σε όλη την Ευρώπη, όπως δικαιούμαστε κι εμείς (εκτός από την κατεχόμενη πατρίδα μας), αλλά γεννήθηκε στο Ισραήλ και τον λέμε Ισραηλίτη για να έχει και πολιτικό πλαίσιο ο θυμός μας. Η υποκρισία μας, να λέμε ορθότερα. Γιατί πέρα από τους πραγματικούς περιβαλλοντιστές, που τρέχουν παντού, ενίοτε και με υπερβάλλοντα ζήλο -και καλά κάνουν- για να σώσουν ό,τι μπορεί να σωθεί, δεκάδες άλλοι βρήκαν αφορμή να εκφράσουν τη δήθεν ανησυχία τους για την καταστροφή που θα γίνει στην Τρόζενα, την οποία καλύτερα να τη φάνε τα φίδια παρά να τη «φάει» ο Ισραηλίτης.
Αν αυτός ο τύπος (περίεργος τύπος!) επένδυε τα λεφτά του στους πύργους της Λεμεσού ή στην παραλία των διυλιστηρίων στη Λάρνακα, σε κάποιο καζίνο-resort, σε κάποια μαρίνα υπερπολυτελείας, δεν θα ανησυχούσε κανένας. Ευπρόσδεκτες οι επενδύσεις του. Άλλωστε τις παραλίες μας ούτως ή άλλως τις λεηλατήσαμε. Κι εμείς και οι ξένοι επενδυτές μας. Αυτός, όμως, ήθελε να ξεχωρίσει. Και πήγε να επενδύσει στα βουνά, σε μια ερημιά. Διότι του άρεσε, λέει, η περιοχή. Και αντί πύργους θέλει να δημιουργήσει οικισμό, να ενοικιάζει σπίτια και να προσφέρει (να πουλά, αν προτιμάτε) και άλλες υπηρεσίες.
Χρειάστηκε τρία χρόνια να βρει ποιοι είναι οι ιδιοκτήτες των ερειπωμένων σπιτιών που αγόρασε. Τόσο εξαφανισμένοι ήταν! Κι όταν ξεκίνησε να καθαρίζει την ερημιά, τα σπίτια, τους δρόμους, την εκκλησία, τα χαντάκια, έξαλλοι εμείς ανακαλύψαμε ότι η περιοχή είναι στο δίκτυο Natura 2000. Το ανακάλυψε και η Υπηρεσία Περιβάλλοντος και ο ΕΟΑ Λεμεσού και άλλοι, που γνώριζαν από καιρό τα σχέδιά του αλλά έτρεξαν να βρουν παρανομίες όταν έγινε φασαρία στο διαδίκτυο. Έτσι δουλεύουμε πλέον στη νήσο μας. Αν δεν γίνει φασαρία στο Face book όλα καλά και άγια.
Κάτω τα χέρια, λοιπόν, από το Natura μας, κύριε. Τι μας νοιάζει αν δίνεις ζωή στο ξεχασμένο χωριό. Εμείς, έτσι το θέλουμε, γέρημο. Πάντως, ας ρωτηθούν και οι κάτοικοι των γύρω χωριών (το μεγαλύτερο είναι το Άρσος και το 2021 είχε 179 κατοίκους), που είδαν για πρώτη φορά μια ουσιαστική προοπτική για την περιοχή τους και τους ίδιους.
Υ.Γ. Αν έγιναν παρανομίες στα έργα της Τρόζενας, ασφαλώς και πρέπει να πάει το κράτος να ελέγξει και να επιβάλει αυτό που πρέπει να γίνει. Αλλά να δώσουν και εξηγήσεις οι υπεύθυνοι γιατί δεν έλεγξαν τόσους μήνες και πήγαν προχτές.
Ένα από τα πολλά που διαβάσαμε ήταν κι αυτό: Αν έγιναν έργα χωρίς άδεια πρέπει να τον αναγκάσουν να επαναφέρει την κατάσταση όπως ήταν. Τι σημαίνει αυτό; Να ξαναφυτέψει τους βάτους που έκοψε, να ξαναφέρει στους δρόμους τα χόρτα και τις ακαθαρσίες και να χαλάσει τα σπίτια που επιδιόρθωσε. Με λίγα λόγια, να κάνει το χωριό ξανά ακατοίκητο.
>> Η πρόσφατη φωτογραφία από την Τρόζενα είναι του Δημήτρη Τοκαρή.
