Υποβάλαμε, προ ετών, στον τότε υπουργό Εσωτερικών, Ν. Συλικιώτη, ότι ήταν ανθρωπίνως αδύνατον ένα άτομο (υπουργός Εσωτερικών), με όσα προσόντα και να έχει, να μπορεί να διοικήσει ένα τέτοιο πολύπλευρο υπουργείο (για τα άλλα υπουργεία δεν γνωρίζουμε, μόνο αυτό που αφορά τον τομέα μας). Η συζήτηση προχώρησε με τη δική μας πρόταση όπως αξιοποιηθούν ιδιώτες βοηθοί, με τα ανάλογα προσόντα. Εμπόδιο ήταν ότι έπρεπε να ζητηθούν προσφορές, κάτι το οποίο δεν συνάδει με τον στόχο (δηλαδή ο πιο φθηνός να γίνει και ο βοηθός του υπουργού). Επίσης, μια και που επρόκειτο για κάποιου είδους πολιτική θέση (με τα διάφορα «μέσα»), το θέμα θα περιπλεκόταν ακόμη περισσότερο, χωρίς να υπάρχει εγγύηση ότι ένα π.χ. υφυπουργείo θα ήτο στελεχωμένο με τους καλύτερους.

Αργότερα, μας χαροποίησε ιδιαίτερα η απόφαση για τη δημιουργία υφυπουργείων Ναυτιλίας, Τουρισμού και -πρόσφατα- Κοινωνικής Πρόνοιας. Το θέμα είναι να επιλέγονται υφυπουργοί, όχι τόσο ανάμεσα στα κομματικά στελέχη, αλλά άτομα με γνώσεις και εμπειρία στον ιδιωτικό τομέα. Εάν ρωτήσετε πρώην διευθυντές Πολεοδομίας και Κτηματολογίου, που τώρα ιδιωτεύουν, θα σας απαντήσουν ότι “δεν γνώριζαν την κατάσταση από την άλλη πλευρά”, δηλαδή τους ιδιώτες, τους προβληματισμούς τους, τις δυσκολίες, την ακατανόητη γραφειοκρατία και τόσα άλλα.

Ο υφυπουργός, όπως προαναφέραμε, θα ήταν καλό να είναι γνώστης και των κυβερνητικών διαδικασιών, για να μην άγεται και φέρεται από τους δημόσιους υπαλλήλους, που στην πλειοψηφία τους δεν επιθυμούν αλλαγές.

Είχαμε, τότε, αναπτύξει κάποια σχέση αλληλο-ενημέρωσης με τον κ. Συλικιώτη και μια από τις επιτυχίες μας σε αυτές τις ενημερώσεις ήταν και η συνεισφορά μας στην πολεοδομική αμνηστία, όσον αφορά τον υπολογισμό των αποζημιώσεων με “valuation bands”, άνκαι διαφωνήσαμε σε άλλα.

Δόθηκε κάποια στιγμή μια ευκαιρία για διόρθωση των πραγμάτων σε ένα νέο επίπεδο. Τα δύο -σε αρχική φάση- υφυπουργεία, εκείνο του Τουρισμού και της Ναυτιλίας, έδειξαν τι μπορεί ένα υφυπουργείο να παράξει (που κατά γενική ομολογία τα αποτελέσματα είναι πολύ θετικά) και με άτομα εκτός του χώρου της Δημόσιας Υπηρεσίας. Αυτό από μόνο του προσφέρει μια ενθάρρυνση δημιουργίας και άλλων υφυπουργείων.

Μελετήσαμε τις προδιαγραφές ενός Υφυπουργείου Εσωτερικών όσον αφορά τα ενδεχόμενα καθήκοντα του και έχουμε απόψεις. ΄Ενας υπουργός έχει τα αμιγώς υπουργικά καθήκοντα αλλά και άλλα, πολιτικά-κοινωνικά, συμμετοχή σε υπουργικά συμβούλια, υπουργικές επιτροπές, κομματικές συναντήσεις, διαχείριση επιμέρους προβλημάτων πολιτών, κηδείες/ομιλίες, κοινωνικές εκδηλώσεις και τόσα άλλα, που είναι ανθρωπίνως αδύνατον να τα αντιμετωπίσει, τόσο από πλευράς χρόνου, όσο και από πλευράς γνώσης. Οι γενικοί διευθυντές δεν πιστεύουμε ότι είναι τα πλέον κατάλληλα άτομα να βοηθήσουν σε πολιτικές αποφάσεις. Και υποβάλλουμε: Πώς ένας Γενικός Διευθυντής, ο οποίος βρίσκεται στη θέση αυτή για πολλά χρόνια, διδασκόμενος από τους προκατόχους του στη δημόσια υπηρεσία, μπορεί να ξεφύγει από τα κατεστημένα της υπηρεσίας, αφού δεν έχει εργαστεί στον ιδιωτικό τομέα; ΄Εχοντας υπόψη τη δυσλειτουργία της Δημόσιας Υπηρεσίας και το κόστος που αυτή προκαλεί, το κόστος των υφυπουργείων είναι ελάχιστο, αν ληφθούν υπόψη οι εξοικονομήσεις (από την καλύτερη εκτέλεση έργων/λήψη αποφάσεων με ταχύτητα) σε χρόνο και χρήμα.

Συζητώντας προ ετών με τον “συμμαθητή μου” Ανδρέα Χρίστου, πρώην υπουργό Εσωτερικών, του ανέφερα «εγώ έχω 72 υπαλλήλους και η ώρα 8.30 μ.μ. κοιμούμαι πάνω στον καναπέ από την κούραση, εσύ πώς τα καταφέρνεις”;».

Ελπίζουμε να έχετε παρακολουθήσει την πολύ πετυχημένη σειρά Yes Mr Minister, όπου η βάση ήταν πως, ό,τι και να επιθυμεί ο υπουργός, εκείνος που διοικεί την υπηρεσία είναι… η Δημόσια Υπηρεσία.

Παραθέτουμε, ως παράδειγμα, τα διάφορα θέματα που άπτονται της ακίνητης ιδιοκτησίας. Σε εναλλακτικές προτάσεις που υποβάλλονται σε κρατικούς λειτουργούς, απαντούν “αυτό δεν γίνεται”. Σε συνάντηση με μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και αφού του εξηγήσαμε ορισμένα θέματα για τα ακίνητα, μας είπε “τι θέλετε να κάνω; Αυτά μας λένε οι υπηρεσιακοί, πώς θα τους διαψεύσω και τι θα τους προτείνω;”.

Προς τούτο είχαμε υποβάλει, τότε, πρόταση για πρόσληψη βοηθών (2-3 ατόμων ανά βουλευτή), με τους βοηθούς όμως να προτείνονται από τους ίδιους τους βουλευτές και να εγκρίνονται από το Πανεπιστήμιο Κύπρου για την επάρκεια τους. ΄Ετσι, ναι μεν να είναι κομματικοί από τη μια, αλλά να υπάρχει και η ανάλογη ποιότητα από την άλλη.  Η ιδέα αυτή υιοθετήθηκε, χωρίς όμως την πρόνοια για το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Και πάλι τα «μέσα».

Στο τέλος, αγαπητοί μας αναγνώστες, θα πρέπει όλοι να θυμούμαστε τι κοστίζει μια νέα υπηρεσία και τι θα αποδίδει – ένα είδος cost benefit analysis, πριν τη σύστασή της. ΄Ισως ο Γενικός Ελεγκτής να μπορεί να βοηθήσει ή ξένοι οίκοι συμβούλων.

Αποταθήκαμε παλαιότερα σε υπουργούς Εσωτερικών, για τη ρύθμιση της νομοθεσίας για τα κοινόχρηστα αλλά, παρόλη την αρχική τους θετική προσέγγιση, το θέμα παραμένει στάσιμο εδώ και 15 χρόνια, με τις πάμπολλες οικονομικές, κοινωνικές, ανθρώπινες προστριβές.  Υποβάλαμε και πρόταση για μείωση ενοικίων και προσιτή κατοικία, κατ’ επανάληψη από το  2013, χωρίς ανταπόκριση. Η δε εμπειρία μας στη Βουλή, με τα διαπλεκόμενα συμφέροντα, είναι ό,τι το χειρότερο.

Πάντως, για το ενδεχόμενο ενός Υφυπουργείου Εσωτερικών, εισηγούμαστε όπως ασχοληθεί με:

  • Πολεοδομικά θέματα, και
  • Κτηματολογικά θέματα

Αυτά τα θέματα καλύπτουν το 40% της εργασίας του υπουργού και θα επιτραπεί σε αυτόν να είναι πιο αποτελεσματικός στην υπόλοιπη εργασία του.