Οι αυξήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως λόγω της εκτόξευσης της τιμής αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου και σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία, καθιστούν αναγκαία την πράσινη ενεργειακή μετάβαση, με βασικό πυλώνα να αποτελεί η προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας στις επιχειρήσεις και στη βιομηχανία.
Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης αποτελεί πολύτιμο μέσο για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, καθώς θα οδηγήσει σε γρήγορη οικονομική ανάκαμψη των επιχειρήσεων, δίνοντάς τους, παράλληλα, ώθηση για ένα πιο αειφόρο μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο θα συμβάλει καθοριστικά στην περαιτέρω ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους.
Η προσπάθεια για ταχεία βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των επιχειρήσεων κρίνει αναγκαία την παροχή κινήτρων προς αυτές. Ωστόσο, τα όποια διαθέσιμα κίνητρα δεν θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν κατάλληλα εάν μέσα στις ίδιες τις επιχειρήσεις δεν υπάρχει το ανάλογα καταρτισμένο άτομο, το οποίο θα έχει τις γνώσεις να μελετά και να αξιολογεί τα διάφορα μέτρα με βάση τις ανάγκες της επιχείρησης. Επομένως, η επιχείρηση θα πρέπει να υιοθετήσει τον θεσμό του «διαχειριστή ενέργειας», του οποίου ο ρόλος είναι πολύ καθοριστικός ως προς την προώθηση εισηγήσεων για βελτίωση της ενεργειακής της απόδοσης.
Δίνοντας έναν πιο σαφή ορισμό για τον «διαχειριστή ενέργειας», θα λέγαμε ότι είναι το άτομο εκείνο που παρακολουθεί τα θέματα χρήσης ενέργειας στην επιχείρηση ή τον οργανισμό όπου εργάζεται και αναλαμβάνει σε συνεννόηση με τη διεύθυνση, τον προγραμματισμό και την παρακολούθηση της υλοποίησης δράσεων για αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.
Η συνεισφορά του «διαχειριστή ενέργειας» στις επιχειρήσεις κρίνεται αρκετά σημαντική και αυτό επιβεβαιώνεται από την προώθησή τους μέσα από την Ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση. Συγκεκριμένα, η Οδηγία εντάσσει τον θεσμό του διαχειριστή ενέργειας και συνιστά στα Κράτη Μέλη όπως θεσπίσουν καθεστώτα πιστοποίησης ή/και καθεστώτα επαγγελματικών προσόντων καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα για διαχειριστές ενέργειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιδέα του διαχειριστή ενέργειας ξεκίνησε αρχικά με το θεσμό του «λειτουργού εξοικονόμησης ενέργειας» στο δημόσιο τομέα.
Η Κύπρος είναι από τις λίγες χώρες της ΕΕ που κατάφερε να ρυθμίσει τα θέματα που αφορούν την εκπαίδευση, καθώς και τα καθήκοντα που πρέπει να εκτελεί ο «διαχειριστής ενέργειας» μέσα από το περί της Ενεργειακής Απόδοσης (Διαχειριστές Ενέργειας) Διάταγμα του 2016 (ΚΔΠ 344/2016).
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ), αναγνωρίζοντας τη σημαντικότητα των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς και το ρόλο που διαδραματίζει ο διαχειριστής ενέργειας, προχώρησε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου στην υλοποίηση τριών εκπαιδευτικών προγραμμάτων κατάρτισης. Τα συγκεκριμένα προγράμματα, τα οποία υλοποιήθηκαν στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος «SMEmPower Efficiency», είχαν εγκριθεί από την Υπηρεσία Ενέργειας ως προγράμματα εκπαίδευσης διαχειριστών ενέργειας που πληρούν τις πρόνοιες του Διατάγματος του 2016. Στα προγράμματα συμμετείχαν 79 άτομα, προερχόμενα από επιχειρήσεις διάφορων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας. Στα πλαίσια υλοποίησης του ίδιου έργου, η ΟΕΒ συνέβαλε, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη χρήσιμου εκπαιδευτικού υλικού για διαχειριστές ενέργειας καθώς και εξειδικευμένων εργαλείων ενεργειακής ανάλυσης.
Η ΟΕΒ, όντας ο πρώτος οργανισμός που όρισε διαχειριστή ενέργειας, παροτρύνει ένθερμα τις επιχειρήσεις-μέλη της να προχωρήσουν στον ορισμό κατάλληλα καταρτισμένου διαχειριστή ενέργειας καθώς τα οφέλη είναι πολλαπλά. Η ΟΕΒ προωθεί διάφορες εισηγήσεις στην αρμόδια αρχή για το θέμα αυτό, όπως για παράδειγμα τη δημιουργία μιας παγκύπριας βάσης δεδομένων, μέσω της οποίας οι διαχειριστές ενέργειας θα μπορούν να ανταλλάσσουν τεχνογνωσία, εμπειρογνωμοσύνη καθώς και ενημέρωση για τις διάφορες νομοθετικές και τεχνολογικές εξελίξεις.
Εν κατακλείδι, ο ορισμός του διαχειριστή ενέργειας δεν πρέπει να θεωρείται ως μια ακόμη επιπρόσθετη υποχρέωση προς τις επιχειρήσεις αλλά ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία, όπου θα συμβάλουν όχι μόνο στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της επιχείρησης αλλά και στην ουσιαστική και συστηματική μείωση του κόστους ενέργειας της.
* Λειτουργός, Τμήμα Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ)
