Σειρά εισηγήσεων πολιτικής που στοχεύουν στην αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εισηγείται το Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας, δίδοντας κύρια έμφαση στη διασύνδεση του εκπαιδευτικού συστήματος με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Η πανεπιστημιακή εκπαίδευση θεωρείται από το Συμβούλιο ως τομέας προτεραιότητας, σ’ ένα σύγχρονο μοντέλο της κυπριακής οικονομίας και οι πολιτικές που θα εφαρμοστούν θα συμβάλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στην ενίσχυση της ευημερίας των πολιτών.
Πανομοιότυπες περίπου θέσεις υποστηρίζει και η ΣΕΚ, η οποία απέστειλε σχετικές επιστολές σε δύο υπουργούς Παιδείας και υπέβαλε σχετικό έγγραφο με συγκεκριμένες δράσεις στα πλαίσια των προτάσεων που υπέβαλε στην κυβέρνηση για τον καταρτισμό του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που η Κύπρος υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το Συμβούλιο
Το Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας ανάμεσα σ’ άλλα εισηγείται και τα εξής:
Ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου για αναβάθμιση του ρόλου της Κύπρου ως τριτοβάθμιου εκπαιδευτικού και ερευνητικού κέντρου, με τη συνεργασία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ερευνητικών οργανισμών, της κυβέρνησης και των κοινωνικών και οικονομικών εταίρων.
Συνεργασία των τριών ιατρικών σχολών στην Κύπρο, μέσω της δημιουργίας κοινού πανεπιστημιακού νοσοκομείου. Τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία διεθνώς χαίρουν εκτίμησης για το επίπεδο ιατρικής που προσφέρουν, για την εκπαίδευση του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού και τη συνεισφορά τους στην επιστημονική έρευνα. Η λειτουργία ενός κοινού πανεπιστημιακού νοσοκομείου θα βοηθήσει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ιατρικών σχολών. Θα συνεισφέρει, επίσης, στον στόχο της μετατροπής της Κύπρου σε περιφερειακό κέντρο παροχής υπηρεσιών υγείας.
Για το έργο αυτό, το οποίο θα έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην κοινωνία και οικονομία της Κύπρου, θα πρέπει να υπάρξουν τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές επενδύσεις και να μελετηθεί η σχέση ενός τέτοιου νοσοκομείου με το Γενικό Σύστημα Υγείας.
Δημιουργία ενός κέντρου αριστείας για νέες τεχνολογίες.
Διευκόλυνση δημοσίων πανεπιστημίων στην προσέλκυση ξένων φοιτητών.
Καλύτερη διασύνδεση των πανεπιστημίων με τις επιχειρήσεις.
Διευκόλυνση εργοδότησης φοιτητών και αποφοίτων (να παρέχεται η δυνατότητα εργασίας των φοιτητών για μερική απασχόληση κατά τη διάρκεια των σπουδών τους στο αντικείμενο της φοίτησης τους).
Παροχή κινήτρων για προσέλκυση τριτοβάθμιων ιδρυμάτων / σχολών σε μειονεκτικές περιοχές, όπως τις ορεινές, αγροτικές και τουριστικές περιοχές, που επηρεάζονται σημαντικά από την εποχικότητα.
Η προσέλκυση τριτοβάθμιων ιδρυμάτων σε μειονεκτικές περιοχές μπορεί να έχει άμεσα και έμμεσα οφέλη στις τοπικές οικονομίες αλλά και στην ευρύτερη οικονομία γενικότερα, μέσω πολλαπλασιαστικών οφελών. Εκτός από την οικονομική δραστηριότητα των ίδιων των ιδρυμάτων στην τοπική οικονομία, η διαμονή φοιτητών σε αυτές τις περιοχές που μειονεκτούν έχει τη δυνατότητα να τις αναζωογονήσει οικονομικά, να βελτιώσει την ποιότητα ζωής, να καταπολεμήσει την αστυφιλία και να προσελκύσει νέους κατοίκους. Ειδικότερα για τις τουριστικές περιοχές με προβλήματα εποχικότητας, τα πολλαπλασιαστικά οφέλη δύνανται να είναι ακόμα μεγαλύτερα, αφού τα εκπαιδευτικά προγράμματα διεξάγονται κυρίως τους χειμερινούς μήνες όπου η οικονομική δραστηριότητα είναι περιορισμένη. Εκτός από τη συμβολή για μείωση της εποχικότητας και την προσέλκυση τουρισμού ολόχρονα στις τουριστικές περιοχές, η λειτουργία τριτοβάθμιων προγραμμάτων συναφών με τις τοπικές οικονομίες θα συνεισφέρει στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ποιότητας των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών.
Η ΣΕΚ
Πέραν της ανάπτυξης της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, όπως την προτείνει το Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας, η ΣΕΚ υποστηρίζει διαχρονικά ως πάγιο στόχο πολιτικής τη διασύνδεση της αγοράς εργασίας με την εκπαίδευση, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση της Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.
Σε έγγραφο που η ΣΕΚ υπέβαλε στο Υπουργείο Οικονομικών στα πλαίσια της ετοιμασίας του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που η Κύπρος υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ΣΕΚ ανάμεσα σ’ άλλα προτείνει και τα εξής:
Αναβάθμιση τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης με υψηλού επιπέδου εργαστήρια και καλύτερη καθοδήγηση των μαθητών προς την κατεύθυνση των τεχνικών επαγγελμάτων, έτσι ώστε να μπορέσει να υπάρξει ουσιαστική στελέχωση της αγοράς εργασίας.
Καλύτερη διασύνδεση της αγοράς εργασίας με εκπαίδευση μέσα από την ενίσχυση των αναλυτικών προγραμμάτων της λυκειακής και μεταλυκειακής εκπαίδευσης. Παράλληλα, θα πρέπει να υπάρξει ποιοτική αναβάθμιση του Επαγγελματικού Προσανατολισμού και καλύτερη κατάρτιση των καθηγητών της Συμβουλευτικής Αγωγής σε θέματα που αφορούν την αγορά εργασίας.
Ένταξη στη διδακτέα ύλη θεμάτων προς διδασκαλία που αφορούν: (α) τη δημιουργία κουλτούρας διεκδικητικού καταναλωτή, (β) τη δημιουργία φορολογικής συνείδησης, (γ) την αύξηση της εθνικής παραγωγικότητας και (δ) τον τρόπο λειτουργίας της τριμερούς συνεργασίας, του κοινωνικού διαλόγου, τη διαβούλευση ανάμεσα στους κοινωνικούς εταίρους, όπως και τη συλλογική διαπραγμάτευση.
Εκπόνηση και υλοποίηση προγραμμάτων κατάρτισης εργοδοτών και εργαζομένων σε θέματα αύξησης της Εθνικής παραγωγικότητας, η οποία δυστυχώς στην Κύπρο ακολουθεί φθίνουσα και πτωτική πορεία.
Αναβάθμιση του Συστήματος Μαθητείας, ιδιαίτερα στους τομείς της ψηφιοποίησης, στοχεύοντας στην αποτροπή της εκμετάλλευσης των εργαζομένων σαν φτηνό εργατικό δυναμικό και ένταξη ανέργων στην αγορά εργασίας μέσω στοχευμένων προγραμμάτων κατάρτισης και επανακατάρτισης.
Όλα τα πιο πάνω ζητήματα θα πρέπει να προσεγγισθούν από την κυπριακή πολιτεία ως θέματα υψηλής και ύψιστης προτεραιότητας.
* Υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ
