Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας εορτάζεται ετησίως στις 9 Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού. Η 21η Φεβρουαρίου καθιερώθηκε από την Ουνέσκο (2000) ως μέρα γλωσσών, δίνοντας έμφαση στη μητρική γλώσσα.
Η γλώσσα μας δεν είναι ένα απλό εργαλείο σκέψης. Είναι ο πολιτισμός, η ιστορία, η ταυτότητά μας. Επιβάλλεται να ξέρει κάνεις γλωσσικά από πού έρχεται και πού πηγαίνει.
ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ μού έδωσαν ελληνική για να περιφέρεται εναγωνίως ωσάν διάτρητο ιμάτιον; Έτσι χωρίς ίχνος επαγρύπνησης; Η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας επικρέμαται ως δαμόκλεια σπάθη. Η έλλειψη προτύπων, γλωσσικών και όχι μόνο, εντείνει ανησυχητικά το πρόβλημα.
Βέβαια, το να ασχολούμαι με τη γλώσσα δεν είναι για να μάθω μερικές λέξεις περισσότερες, ή να μην κάνω ένα λάθος στη γραμματική. Είναι γιατί με αυτό τον τρόπο κάνω την πιο σημαντική άσκηση στη λειτουργία της σκέψης μου. Άρα, κάθε επένδυση, ενασχόληση και άσκηση στη γλώσσα, είναι επένδυση και άσκηση στον ανθρώπινο νου και συνεπώς καλύτερη βίωση του κόσμου μας, σε αυτόν τον τριπλό άξονα ΚΟΣΜΟΣ – ΝΟΥΣ – ΓΛΩΣΣΑ.
Μεγάλη λύπη προκαλεί το γεγονός ότι αρκετοί δεν ξέρουν να γράφουν σωστά, ορθογραφημένα και δομημένα μια πρόταση ή μια παράγραφο. Το πρόβλημα της γλώσσας είναι πολυδιάστατο. Θεωρώ ότι η γνώση της αρχαίας κλασικής γλώσσας είναι απαραίτητη, ώστε να μπορεί κανείς να μιλήσει και να γράψει σωστά τη δημοτική.
Σαφώς η γλώσσα μας είναι ένας ζωντανός οργανισμός ο οποίος εξελίσσεται διαρκώς και δέχεται ξένα στοιχεία. Από την άλλη, η ασυδοσία και η ανεκτικότητα στο θέμα της γλώσσας έχει υπονομεύσει και νοθεύσει το γλωσσικό μας κριτήριο. Μάλιστα, είναι άξιο θαυμασμού το γεγονός ότι στην Αγγλία, στην Ισπανία, στη Γαλλία και στην Ιταλία τα παιδιά διδάσκονται Αρχαία Ελληνικά από το Δημοτικό. Αυτό καταδεικνύει την αξία της ελληνικής γλώσσας.
Η χρήση των Γκρίκλις έχει οδηγήσει τη γλώσσα μας σε μια άμετρη κακοποίησή της. Οι μαθητές δεν αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο που διατρέχει η γλώσσα μας, καθώς περνούν ώρες σε ομάδες κοινωνικής δικτύωσης, χρησιμοποιώντας τα Γκρίκλις. Δεν συνειδητοποιούν πως κάθε ώρα που σπαταλούν στο διαδίκτυο, άλλη μια ελληνική λέξη διαγράφεται από το λεξιλόγιό μας. Η επίδραση των Γκρίκλις είναι βέβαια αρκετά επιζήμια στους μαθητές μας, κυρίως επειδή τους αποξενώνει από τη σπιτική των λέξεων. Ως εκ τούτου, παρατηρείται ανησυχητική αύξηση των ανορθογραφιών αλλά και προβλήματα τονισμού των λέξεων.
Η ευθύνη της σωστής χρήσης αλλά και διαχείρισης της ελληνικής γλώσσας αποτελεί ύψιστο καθήκον του εκάστοτε δασκάλου, γονέα, ή φίλου. Η γλώσσα είναι ψυχή του καθενός πιο βαθιά κι από την πληγή του. Ο άνθρωπος εκτίθεται καθημερινά μπροστά σε χίμαιρες και συμπληγάδες, σε σειρήνες και ωκεανούς, που ενυπάρχουν, υποβόσκουν και υποφώσκουν. Η ελληνική γλώσσα θα μπορούσε ωστόσο να υπερισχύσει των «βεβηλώσεων». Το ερώτημα είναι ποιοι και κατά πόσο θα κάνουν το βήμα για αναδιοργάνωση, ανασυγκρότηση, επαγρύπνηση.
* Καθ. Φιλολογίας, Ερευνήτρια σε θέματα Νεολαίας και Πολιτισμού.
