Εδώ και καιρό παρακολουθώ από τα δελτία ειδήσεων τις κινήσεις σε διάφορα χρηματιστήρια. Όχι βέβαια για να επενδύσω, να «παίξω» όπως λέγεται, αλλά γιατί έχω μια παλιά ιστορία με το δικό μας χρηματιστήριο. Και τι πρόσεξα; Ότι η κίνηση στο δικό μας χρηματιστήριο σπάνια υπερβαίνει τις €100.000 τη στιγμή που στο χρηματιστήριο Αθηνών, ας πούμε, σταθερά είναι σε επίπεδα άνω των €50.000.000. Αναλογικά το δικό μας θα έπρεπε να ανέβαινε στα 5 εκ. ευρώ όταν εκείνο της Αθήνας είναι στα 50 εκ. ευρώ. Πολλές φορές διερωτήθηκα τι βοηθά για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και δη της βιομηχανίας. Μπορεί να προσφέρει ένα χρηματιστήριο με τόσο χαμηλό τζίρο; Κι αν δεν μπορεί να το κάνει, τότε γιατί το δημιουργήσαμε;
Να θυμίσω ότι το χρηματιστήριο το θυμήθηκε η τότε Κυβέρνηση το 1997-1998. Σε συνθήκες πλήρους άγνοιας και του κόσμου αλλά και των βουλευτών ακόμα. Εσπευσμένα έφεραν από το υπουργείο Οικονομικών ένα νομοσχέδιο σε ανήξερους βουλευτές, ακατατόπιστους στην πλειοψηφία τους και μέσα σε χρόνο ρεκόρ έγινε νόμος, ιδρύθηκε κιόλας το χρηματιστήριο και ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1999.
Τότε όλη σχεδόν η μεσαία τάξη, αλλά και πολύς κόσμος της αγροτιάς και των εργαζομένων γενικά είχε τις οικονομίες του είτε στις τράπεζες και τα συνεργατικά είτε … στα μαξιλάρια του. Μιλούμε για μερικά δισεκατομμύρια. Όλα αυτά ήσαν αδρανούντα κεφάλαια που κάποιοι τα ήθελαν να μπουν στην οικονομία. Και φαίνεται ότι έκριναν πως για να μπουν αυτά τα λεφτά στην οικονομία έπρεπε να γίνει συγκέντρωση κεφαλαίων. Έπρεπε τα λεφτά ν΄ αλλάξουν χέρια και να παν σε τραπεζίτες, επενδυτικά γραφεία και στους χρηματιστές.
Για να γίνει αυτή η μετακίνηση και συγκέντρωση κεφαλαίων χρειαζόταν ένας νόμιμος τρόπος, ένας θεσμός.
Έτσι μας προέκυψε το χρηματιστήριο σε μια κοινωνία που δεν είχε ιδέα. Αχάπαρη. Για να λειτουργήσει «σωστά» το χρηματιστήριο θα έπρεπε να υπάρξουν και μοχλοί και το κλίμα. Έτσι παρουσιάστηκαν οι χρηματιστές, οι επενδυτικές εταιρείες και οι μεγαλομέτοχοι κυρίως των τραπεζών. Χρειάστηκε επίσης και μια σκηνοθεσία στη βάση ενός σεναρίου. Χρειάστηκαν και οι προπαγανδιστές, οι κράχτες. Διάφοροι δημοσιογράφοι, ασχολούμενοι με τα οικονομικά έκαναν μόνιμες στήλες για το χρηματιστήριο, και «προέβλεπαν» την πορεία διάφορων μετοχών και καθοδηγούσαν τους «επενδυτές», παίχτες. Το κόλπο δούλεψε θαυμάσια. Οι μετοχές των τραπεζών που συνεχώς τις πουλούσαν οι μεγαλομέτοχοι ανέβαιναν διαρκώς και ιλιγγιωδώς. Σε ελάχιστο χρόνο από 50 σεντ της λίρας ανέβηκαν στις 12 λίρες. Κι ο κόσμος έπαθε υστερία. Όλοι έτρεχαν να «παίξουν». Τοποθέτησαν στο χρηματιστήριο όλες τις οικονομίες τους. Κάποιοι υποθήκευσαν ακίνητη περιουσία. Τέτοια υστερία δεν έχω ξαναδεί. Δισεκατομμύρια μετακινήθηκαν μέσα σε ένα-δυο χρόνια από τη μεσαία και την εργατική τάξη στους τραπεζίτες και τις επενδυτικές.
Μέσα στο κλίμα της υστερίας που δημιουργήθηκε, κανείς δεν άκουε τις προειδοποιήσεις ελάχιστων, ούτε όσα είναι τα δάκτυλα του ενός χεριού. Ούτε τα δημοσιεύματα των Financial Times περί φούσκας της Μεσογείου. Και ξέρετε γιατί; Γιατί ήταν σχεδόν όλοι βουτηγμένοι στο κόλπο. Και ο ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ και το ΑΚΕΛ. Είναι γνωστές οι «αγορές» και κομμάτων και ηγετικών στελεχών, των λεγόμενων μετοχών προνομιακής μεταχείρισης.
Είναι γνωστό και ποιες κομματικές επενδυτικές δημιουργήθησαν (όρα Δήμητρα Επενδυτική) η οποία σήμερα είναι ο υπ΄ αριθμό 1 μεγαλομέτοχος της Ελληνικής Τράπεζας μετά το έτερο μεγάλο σκάνδαλο της διάλυσης του Συνεργατισμού. Το χρηματιστήριο δεν ήταν απλά έγκλημα ή προϊόν μιας διεφθαρμένης Κυβέρνησης. Ήταν προϊόν μιας διεφθαρμένης πολιτικής ζωής, ενός διεφθαρμένου κομματικού συστήματος.
Το ίδιο και ο Συνεργατισμός και όλα σχεδόν τα σκάνδαλα που ταλάνισαν την κυπριακή κοινωνία. Όσο για τον λαό μας. Τι να πει κανείς; Δυστυχισμένε μου λαέ καλέ κι αγαπημένε πάντα ευκολόπιστε και πάντα προδομένε; Ή μήπως «έτσι κκελλέ, έτσι ξουράφι θέλει».
*Πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης
