Τα ζώα είναι ευαίσθητα όντα. Αυτό αναγνωρίζεται στις Συνθήκες της ΕΕ, και έχουμε την ηθική και κοινωνική ευθύνη να εξασφαλίσουμε ότι οι συνθήκες διαβίωσης των ζώων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις αντικατοπτρίζουν το γεγονός αυτό. Η αλήθεια όμως είναι ότι σήμερα, δισεκατομμύρια ζώα σε όλο τον κόσμο εκτρέφονται σε συνθήκες εντατικής κτηνοτροφίας. Χιλιάδες μεταφέρονται σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Πολλές φορές αγνοούμε το γεγονός ότι κάθε εκτρεφόμενο ζώο είναι ένα ευαίσθητο όν ικανό να αισθάνεται φόβο, απόγνωση και πόνο. Τα ζώα δεν αντιμετωπίζονται πάντοτε με την προσοχή και τον σεβασμό που τους αξίζει. Η αλλαγή της κατάστασης αυτής αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΕ.
Το Ινστιτούτο Jane Goodall εργάζεται άοκνα, σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και τους γεωργούς, για να βελτιώσει τη ζωή των ανθρώπων των ζώων και του περιβάλλοντος, εισάγοντας βιώσιμες επιλογές διαβίωσης που ανταποκρίνονται στις τοπικές ανάγκες. Οι αξίες αυτές αντικατοπτρίζουν τις πεποιθήσεις και τις φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θέτει τη βιωσιμότητα στο επίκεντρο της βελτίωσης της ζωής, των δικαιωμάτων και των εργασιακών συνθηκών των πολιτών της, και του περιβάλλοντος.
Η ΕΕ δίνει επίσης το παράδειγμα όσον αφορά την καλή μεταχείριση των ζώων σε πολλούς τομείς. Από την έγκριση της πρώτης νομοθεσίας της ΕΕ για την καλή μεταχείριση των ζώων το 1974, οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι πολλαπλές δράσεις για την προστασία των ζώων μας διευρύνθηκαν και ενισχύθηκαν με συνέπεια καλύτερη ποιότητα ζωής για εκατομμύρια ζώα.
Η ισχυρή δέσμευση υπέρ της καλής μεταχείρισης των ζώων αποτελεί μία από τις διαρκώς εντεινόμενες ανησυχίες και απαιτήσεις των πολιτών. Όλοι μας μπορούμε να βοηθήσουμε να αλλάξει η κατάσταση, και στην ΕΕ οι πολίτες έχουν την εξουσία να το πράξουν. Το 2020 περισσότερα από ένα εκατομμύριο άτομα ενώθηκαν μέσω μιας Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών ζητώντας από την ΕΕ να θέσει «Τέλος στα Κλουβιά» (End the Cage Age). Αυτό οδήγησε σε πρωτοφανή δράση και στη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προτείνει, το 2023, τη σταδιακή κατάργηση και την τελική απαγόρευση των κλωβών για ζώα όπως οι χοιρομητέρες, οι μόσχοι, τα κουνέλια, οι όρνιθες, οι πάπιες και οι χήνες.
Έχουμε όμως πολύ δρόμο ακόμα. Όπου είναι δυνατόν, τα ζώα θα πρέπει να ζουν σε ένα περιβάλλον στο οποίο μπορούν να συμπεριφέρονται φυσιολογικά και εμείς, οι πολίτες, πρέπει να μεταβούμε προς μια πιο φυτική διατροφή, με λιγότερο κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, η κλιματική αλλαγή και η απώλεια βιοποικιλότητας απειλούν το μέλλον μας. Η υγεία των ανθρώπων, των ζώων, των φυτών, ακόμα και του πλανήτη μας, είναι όλα στοιχεία άρρηκτα συνδεδεμένα. Εμείς οι άνθρωποι είμαστε μέρος του φυσικού κόσμου και εξαρτόμαστε από αυτόν για τον αέρα, για την τροφή, για το νερό —για τα πάντα. Εξαρτόμαστε όμως και από υγιή οικοσυστήματα, καθένα από τα οποία αποτελείται από αλληλοσυνδεδεμένα φυτικά και ζωικά είδη.
Η βλάβη που προκαλείται στο περιβάλλον από τις σημερινές απαιτήσεις μας για πόρους έχει οδηγήσει σε όλο και συχνότερη εκδήλωση φαινομένων ξηρασίας και πλημμυρών, και στην εμφάνιση νέων επιβλαβών οργανισμών που συνιστούν σημαντικές απειλές για τα συστήματα τροφίμων και για τους οικοτόπους μας. Για το μέλλον μας. Τα φαινόμενα αυτά καταδεικνύουν την ανάγκη για βιωσιμότητα σε κάθε πτυχή της ζωής μας, μεταξύ άλλων και στα συστημάτων τροφίμων μας.
Καθήκον μας είναι να οικοδομήσουμε ένα ισχυρό και ανθεκτικό σύστημα τροφίμων, το οποίο θα εγγυάται στους πολίτες επαρκή προσφορά οικονομικά προσιτών, ασφαλών και καλής ποιότητας τροφίμων, έχοντας στο προσκήνιο και στο επίκεντρο την καλή μεταχείριση των εκτρεφόμενων ζώων. Η καλή μεταχείριση και η υγεία των ζώων αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο αυτής της αλλαγής και της μελλοντικής πορείας.
Φιλοδοξία της Επιτροπής είναι να διατηρήσει, με τη βοήθεια των γεωργών, της βιομηχανίας, των οργανώσεων για την καλή διαβίωση των ζώων και των καταναλωτών, τη θέση της ΕΕ ως παγκόσμιου ηγέτη στον τομέα της καλής μεταχείρισης των ζώων. Αυτό μπορούμε να το επιτύχουμε μόνο αν θέσουμε τους ανθρώπους και τις εταιρικές σχέσεις στο επίκεντρο της προσέγγισής μας.
Η στρατηγική της ΕΕ «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» αποτελεί μια άνευ προηγουμένου δέσμευση να καταστούν τα συστήματα τροφίμων δίκαια, υγιή, φιλικά προς το περιβάλλον και τα ζώα και να βασίζονται σε βιώσιμα μοντέλα γεωργίας. Μια στροφή προς την κατεύθυνση αυτή θα ωφελήσει όχι μόνο εκατομμύρια εκτρεφόμενα ζώα, αλλά και την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων μας, την υγεία μας, καθώς και το περιβάλλον.
Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» μας παρέχει μια μοναδική ευκαιρία να βελτιώσουμε τη ζωή όλων των όντων, τόσο των ανθρώπων όσο και των ζώων, έχοντας πάντα ως καθοδηγητική μας αρχή ότι η καλή μεταχείριση των ζώων έχει σημασία. Ας θέσουμε υψηλούς στόχους προς όφελος των γεωργικών οικογενειών, των καταναλωτών, των ζώων και του πλανήτη μας.
* Η Στέλλα Κυριακίδου είναι Ευρωπαία επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
* Η Jane Goodall είναι είναι πολυβραβευμένη Αγγλίδα πρωτευοντολόγος, ανθρωπολόγος, ερευνήτρια, ακτιβίστρια και συγγραφέας.
