Πριν λίγες μέρες πήρα ένα μήνυμα από έναν παλιό φίλο, ο οποίος ασχολείται με υπηρεσίες που απευθύνονται στον κλάδο της εστίασης. Η κατάσταση που μου περιέγραψε όταν τον πήρα στο τηλέφωνο για εξηγήσεις ήταν ακόμα πιο δύσκολη. Φίλος και συνεργάτης του, με παλιά επιχείρηση δεκαετιών, ψητοπωλείο, βρίσκεται οριακά για να κλείσει, αφού το κόστος για ηλεκτρικό και αέριο πήγε αθροιστικά, όπως λέγει, από περίπου €2.000 μηνιαίως στις €4.500, μηδενίζοντάς του την κερδοφορία. Η συμπίεση που υπόκειται ο συγκεκριμένος από τις online πλατφόρμες κάνει εξαιρετικά δύσκολη την αύξηση του τζίρου, εκτός αν αποκτήσει τη δεξιότητα του ιντερνετικού μάρκετινκ και της κατασκευής ιστοσελίδων.
Μου γράφει:
«Άγη, υπάρχει πρόβλημα στον κλάδο της εστίασης εν γένει και ειδικότερα στα ταχυφαγεία, ψητοπωλεία και delivery κλπ, που προσφέρει δουλειά σε εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες:
1) Από την εξαγγελία των νέων μέτρων περιορισμού λόγω Covid στις 3 Νοεμβρίου ‘21, ο τζίρος στα καθιστικά των καταστημάτων έπεσε αυτόματα 30% και από τότε η πτώση βαίνει διαρκώς αυξανόμενη.
2) Το κόστος των Α’ υλών, λάδια – βούτυρα – μαγιονέζες – κρέατα – πτηνοτροφικά – πατάτες – μαναβική – γιαούρτια κλπ, έχει εκτοξευτεί κυρίως λόγω μείωσης παραγωγής (λόγω Covid) και αύξησης του κόστους μεταφοράς, και μετά την αύξηση ναύλων από το ατύχημα στο Σουέζ ακόμα περισσότερο.
3) Τα χαρτικά (υλικά συσκευασίας delivery, κουτιά, χαρτοπετσέτες, σακούλες κλπ) έχουν διπλασιαστεί λόγω παγκόσμιου περιορισμού πλαστικών και μετάβαση σε φυσικά υλικά (κυτταρίνη από ξυλεία) τη στιγμή που τα παγκόσμια δάση καλλιέργειας ξυλείας δεν επαρκούν (η μετάβαση έγινε πρόχειρα χωρίς κάποιο πλάνο).
4) Αυξημένο κόστος ενέργειας: τον Οκτώβριο οι τιμές του φυσικού αερίου διπλασιάστηκαν, το Νοέμβριο υπερδιπλασιάστηκαν άλλη μια φορά και η τάση συνεχίζεται. Το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας το ίδιο. Το πρόβλημα του κόστους ενέργειας είναι το σοβαρότερο (πιο σημαντικό από την πτώση τζίρου) γιατί αυτόματα καθιστά το σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου μη βιώσιμες. Αυτή τη στιγμή, το συνολικό κόστος ενέργειας ενός τέτοιου καταστήματος είναι πολλαπλάσιο του ενοικίου αυτού, και περισσότερο από διπλάσιο από το νορμάλ κόστος των προηγουμένων ετών.
5) το κράτος, παρ’ όλες τις πρόσφατες εξαγγελίες μέτρων στήριξης για το κόστος της ενέργειας, μέχρι στιγμή είναι απών. Δεν έχει βγει καμία σχετική ΚΥΑ-ΥΑ.
6) Τέλος, το μόνο εναλλακτικό κανάλι πώλησης των καταστημάτων αυτών είναι το delivery, όπου εκεί τη μερίδα λέοντος των κερδών εισπράττουν οι γνωστές online πλατφόρμες του χώρου, με υπέρογκες προμήθειες, που συμπιέζουν και από την άλλη πλευρά τις επιχειρήσεις του κλάδου.
7) Οι τιμές πρέπει να ανέβουν, αλλά κανένας δεν τολμάει να κάνει την αρχή, καθώς, αν δεν ακολουθήσουν οι ανταγωνιστές του, θα κλείσει πρώτος.
8) Συμπερασματικά, αν κρατήσει ακόμα λίγους μήνες αυτό, θα οδηγηθούν σε λουκέτο χιλιάδες επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα.
Αν θες γράψε γι’ αυτό.
Πάνος Α.».
Γρήγορα ίσον ακριβά
Το συμπέρασμα που βλέπει κάποιος από τα παραπάνω, ακόμα και χωρίς να γνωρίζει τον κλάδο της εστίασης καλά όπως ο Πάνος, είναι πάνω – κάτω αυτό που λέει τον τελευταίο καιρό και όσος κόσμος ασχολείται σοβαρά με την ενέργεια: όσο πιο γρήγορα γίνει η «στροφή” στην πράσινη ενέργεια, τόσο πιο ακριβά θα κοστίσει σε χρήμα, σε αριθμό επιχειρήσεων που θα κλείσουν, σε θέσεις εργασίας που θα χαθούν, και τόσο πιο ανασχετικά θα λειτουργήσει στην ανάπτυξη της οικονομίας. Σε κλάδους της βιομηχανίας και των κατασκευών, όπου το κόστος ενέργειας και υλικών είναι μέγιστης σημασίας και επιρροής στη βιωσιμότητα, το πρόβλημα θα είναι ακόμα πιο σοβαρό.
Δυστυχώς μοιάζει σαν:
α) οι εντολές από την ΕΕ για την τάχιστη κατάργηση των λιγνιτικών μονάδων της Ελλάδας, τις οποίες μας πιέζανε να κλείσουμε από την εποχή του ΣΥΡΙΖΑ ακόμα, και καταλήξαμε σήμερα να εισάγουμε το 30% του ρεύματος που καταναλώνουμε κάνοντάς μας ευάλωτους ως οικονομία, καθώς και
β) οι αυξήσεις στο κόστος των πρώτων υλών και υλικών συσκευασίας, λόγω πτώσης της παγκόσμιας παραγωγής και της ύφεσης του κορονοϊού,
γ) σε συνδυασμό με την άγνοια του τι σημαίνει πρακτικά ο δρόμος προς το «sustainability” από την πλειοψηφία όσων σήμερα συμβουλεύουν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, να απειλούν να τινάξουν την τιτάνεια προσπάθεια που έχει κάνει η χώρα στα τελευταία 12 χρόνια και η σημερινή Ελληνική κυβέρνηση σε δυόμιση χρόνια.
Το τεράστιο πολιτικό κόστος που θα επιφέρει μια μεγάλη ύφεση, δημιουργημένη τεχνηέντως από βιαστικές κυβερνητικές αποφάσεις, βασισμένες σε ευχολόγια και θεωρητικολογίες κάποιων Ευρωπαίων και Ελλήνων «sustainability wannabes”, θα μπορούσε να βάλει τη χώρα σε πολιτικές περιπέτειες με την έλευση της απλής αναλογικής και πιθανόν και την ευρωπαϊκή ήπειρο σε βάθος πενταετίας. Δουλεύοντας παλαιά ως σύμβουλος σε θέματα Sustainable Development διαφόρων υπηρεσιών και departments της αμερικανικής κυβέρνησης, σχεδόν όλη τη δεκαετία του ‘90 (επί προέδρου Clinton), φοβάμαι ότι κινδυνεύουμε να επιτελέσουμε το Θανάσιμο Λάθος των θεωρητικολόγων του sustainability, ήδη από τότε: να δώσουμε παραπάνω έμφαση στον πυλώνα «Περιβάλλον” και ανεπαρκή στους άλλους δύο πυλώνες της Αειφορίας, δηλαδή στην «Κοινωνία” και στην «Οικονομία”, με αναμενόμενο αποτέλεσμα την κατάρρευση. Ελπίζω κάποιος αρκετά ψηλά να τους πατήσει γλυκά-γλυκά το φρένο. Εγκαίρως. Πριν σκάσουμε στον τοίχο…
* Από το capital.gr, αποκλειστική συνεργασία με Φιλελεύθερο